banner

ቃለ መሕትት ምስ ተሓጋጋዚ ዲን ኮሌጅ ደብረ ሲና ቅድስት ሥላሴ ኣባ ሲላስ

በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ።

ቃለ መሕትት ምስ ተሓጋጋዚ ዲን ኮሌጅ ደብረ ሲና ቅድስት ሥላሴ ኣባ ሲላስ (ቀዳማይ ክፋል)

ቅዱሳት መጻሕፍቲ ዝምስክርዎ መንፈሳዊን ሥጋዊን ዕብየት ኣብ ትምህርቲ ዝምርኮስ እዩ። ኣገዳስነቱ ርዱእ ብምዃኑ ከኣ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና ንዕብየታን ሓዋርያዊ ተልእኾኣ ንምፍጻምን መሠረት ንዝኾና ትምህርትን ሥልጠናን ቀዳምነት ብምሃብ ክትሰርሕ ጸኒሓ እያ።
ስልታዊ ውጥናታ ንምትግባር ካብ ዘኽእላ ሓደ ንዝኾነ ዘመናዊ መንፈሳዊ ኮሌጅ ሃኒጻ፣ ንኵሉ ንኮሌጅ ዘድልዮ ትሕተ ቅርጽን መሳለጥያታትን ከምኡ’ውን ንምምሃር ምስትምሃር ንዝሕግዙ መሠረታዊያን ነገራት ኣማሊኣ መደባት ትምህርቲ ብወግዒ ከምዝጀመረት ኣብ ዝሓለፈ ዜና መርበብ ሓበሬታና ተገሊጹ ኣሎ።


እንሆ ሎሚ ድማ ብዓቢይ ሓንቀውታ ክጽበ ንዝጸንሐ ሕዝብና ዝያዳ ሓበሬታ ክህቡና ብምባል ምስ ንተሓጋጋዚ ዲን እዚ ኮሌጅ ኣባ ሲላስ ብዛዕባ እዚ ኮሌጅ ድሕረ ባይታን ህልዊ ትምህርታዊ ኮነ ካልእ ንጥፈታቱን ኣመልኪትና ሓጺር ቃለ መሕትት ኣካይድና ኣሎና። ሰናይ ንባብ፦

ልሳን ተዋሕዶ፦ መጀመርታ ስምኩምን ድሕረ ባይታኹምን ዘሎኩም ሓላፍነትን ከተላልዩና፣

ኣባ ሲላስ እበሃል፣ ምንኵስናይ ኣብ ካርቱም ካብ ዝርከብ ናይ ግብጻውያን ገዳም ኣቡነ እንጦንስ ኣቡነ ሙሴ ጸሊም እዩ። ቴኦሎጂ ድማ ኣብ ቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኢትዮጲያ ተማሂረን ቀዳማይ ዲግሪ ሒዘን። ካልኣይ ዲግሪ’ውን ጀሚረ ብሓደ ሓደ ምኽንያት ኣይፈጸምክዎን። ብኣቡነ ዮሓንስ ናይ ዝተመሥረተ መንፈሳዊ ኮሌጅ ኣቡነ ሰላማ ከሳቴ ብርሃን (መቐለ) ን5ተ ዓመታት ዲን፣ ን3ተ ዓመታት ድማ ፕሮጀክት ኦፊሰር ኮይነ ሰሪሐ። ፍቓድ እግዚአብሔር ኮይኑ ብረድኤት ወለዲተ ኣምላክ ቅድስት ድንግል ማርያም ድማ ናብ ሃገረይ ተመሊሰ፣ ኣባል ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክ ኮይነ ኣብ ምእራም ጽሑፋት ቤት ማሕተም ኮከበ ጽባሕ ኮይነ ድኅሪ ምስራሕ ድማ ተሓጋጋዚ ዲን ደብረ ሲና ቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅ ኮይኑ ይዓዪይ ኣሎኹ።

ልሳን ተዋሕዶ፦ ድሕረ ባይታ ኣቃውማ እዚ መንፈሳዊ ኮሌጅ ብሓጺሩ ግለጹልና፣

ኣባ ሲላስ፦ እዚ ኮሌጅ ከም ዝኾነ መንፈሳዊ ኮሌጅ ዝተፈላለየ ዓውደ ትምህርትታት ቤተ ክርስቲያን ብሓደ ጠርኒፉ፣ ንተምሃሮ ዝምግብ ማዕዲ መንፈሳዊ ፍልጠትን ሕይወትን እዩ። ከምቲ ዝፍለጥ መንፈሳዊ ኮሌጅ ኣብ ኵሉ መንፈሳዊ ዕዮታትን ሓዋርያዊ ተልእኾን ቤተ ክርስቲያን ብቍዓት ዝኾኑ ኣገልገልቲ ብምፍራይን ብምስልጣንን ኣብ ዕብየትን ጉዕዞን ቤተ ክርስቲያን ልዑል ታራ ኣለዎ። ነዚ ከኣ ተሞክሮ ኣኃት ኣርየንታል ኣብያተ ክርስቲያናት ምጥቃስ ይከኣል። ኣብ ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን ምልስ ኢልና እንተፈቲሽና ኣብ ቀዳማይ ክፍለ ዘመን ዝተመሥረተ ጥንታዊ ቤት ትምህርቲ እስክንድርያ (school) ዝነበሮ ግደ ምጥቃስ ይከኣል። ቤተ ክርስቲያን ወትሩ እናዘከረቶም እትነብርን ከም መወከሲ እትጥቀመሎምን ብዙኃን ዝቐደሙ ቅዱሳን ሊቃውንት በዚ መንገዲ’ዚ ዝሓለፉን እዮም። ብዙኅ ዘበርከቱን ዘይሃስስ ታሪኽ ዝገደፉን መራሕቲ ከም ግብጻዊት ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ዝኣመሰላ ኣኃት ኣብያተ ክርስቲያናት፣ ፍረን መምህራንን መንፈሳዊ ኮሌጅ ምንባሮም ይፍለጥ። መንፈሳዊ ኮሌጅ ንመንፈሳዊ ጥራይ ዘይኮነስ ንሥጋዊ ሥልጣነን ምርምርን ዘበርከቶ ግደ’ውን ቀሊል ኣይኮነን። ሎሚ ኣብ ምዕራባዊ ዓለም ዝርከባ ዓበይትን ስሙያትን መካናት ፍልስፍናን ምርምርን ዝኾና ኮሌጃት መሠረተን መንፈሳዊ ኮሌጅ እዩ።

እምበኣር ኣብ ሃገርና’ውን ምልስ ኢልና ክንርኢ ከሎና ኣብ ገዳማትና፣ ኣበይቲ ኣድባራትና፣ ኣብያተ ክርስቲያናትና ኣብ ጽላል ገረብ፣ ኣብ መናድቕን በዓትታት ኣኻውሕን ኳራትን፣ ክወሃብ ዝጸንሐ ጥንታዊ ትምህርቲ መንበር (ጉባኤ) ወይ’ውን ናይ ኣብነት ትምህርቲ ርቱዕ ኦርቶዶክሳዊ ትምህርተ ሃይማኖትን ሥርዓተ ቤተ ክርስቲያንን ታሪኽን ኣብ ምዕቃብ፣ ኵሉ ሃብትን ጸጋን ቤተ ክርስቲያን ንዘመናት ኣብ ምምሕልላፍ፣ ኣገልግሎት ቤተ ክርስቲያን ዝተማለአ ኣብ ምግባር፣ ብሠናይ ምግባርን ባህልን ዝተሃንጸ ወለዶ ኣብ ምፍራይ፣ ኣብ ኣምልኮተ እግዚአብሔር ዝጸንዐ ወለዶታት ኣብ ምህናጽ፣ ኮታ …. ንህላዌን ቀጻልነትን እዛ ቤተ ክርስቲያን ዘበርክቶ ግደ እምብዛ ብዙኅ እዩ። ከምዚ ናይ ሎሚ ‘ሚኒስትሪ ትምህርቲ’ ዝብሃል እዘን ጥንታውያን ኣብያተ ትምህርቲ ማእከን ፍልጠት ኮይነን ንኣገልገልቲ ቤተ ክርስቲያን ጥራይ ዘይኮነስ ንኵሉ ሕዝብን ሃገርን ‘ብርሃን’ ብምዃን ንመዋዕል ዝነበረን ኣበርክቶ መተካእታ ዘይብሉ ክቡር ሃብቲ ምዃነን ይፍለጥ። ስፍሓትን ዕምቈትን እዚ ጥንታዊ ትምህርቲ ከኣ ምስ ኵሉ ፍልስፍናኡን ባህሉን ሓዋርያዊ ኣገልግሎት እዛ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ምኵላዕ ዝነበሮን ዘለዎን ግደ ልዕሊ ቃላት ክገልጽዎ ዝኽእል ረዚን እዩ። ሳላ እዚ ጥንታዊ ትምህርቲ ድማ ቤተ ክርስቲያንና ኣብ ኵሉ ዓውድታት ኣገልግሎት ምልእትን ጽግውትን ኮይና ክትርከብ ኣኽኢልዋ እዩ። ንሱ እዩ ድማ መሠረት ኮሌጅና።

እዚ ኮሌጅ ኣብቲ ፖሊሲታቱ ተነጺሩ ከምዘሎ መቀጸልታ ዝጸንሐ ጥንታዊ ትምህርቲ እምበር ሓድሽ ጫሌዳ ኣይኮነን። ቅዱስ ጳውሎስ ሓዋርያ “ሑሩ በልቡና” ከምዝበለ ነዚ ክፉእ ዘመን፣ ከም ለባማት እምበር ከም ዓያሱ ከይንመላለስን ነዚ ዘመንን ወለዶን ብጥንቃቐ ክንርእዮን ክንሕዞን ስለዝግባእ፣ እቲ ጥንታዊ ትምህርትና ተዓቂቡ ብዘመናዊ ኣገባብ ነዚ ዘመናዊ ትውልዲ ዝመሓላለፈሉ ኣገባብ ምፍጣርን ምምሃርን መገዲ እዚ ኮሌጅ እዩ። (ኤፌ 5፡16 ቈሎ 4፡5)። ኣዕጽምቶም ይጥለል ዕረፍቲ መንግሥተ ሰማያት ይሃቦም፣ ነዚ ዘመን ኣርሒቖም ዝጠመቱ ቀዳሞት ኣቦታትና ከኣ ነዚ መሬትን መደብን ኣጽኒሖምልና። ናጽነትና ምስ ረኸብናን ሓዋርያዊ መንበርና ምስ ተኸልናን ብመግዛእቲ ዝተዳህኸት ቤተ ክርስቲያን ንዕብየታን ትንሣኤን ተባሂሉ ካብ ዝተሃንጸጸ ሓደ መደብ እዚ መንፈሳዊ ኮሌጅ እዩ ነይሩ። ምስ ግብጻዊት ቤተ ክርስቲያን ምዝርራብ ክግበረሉ ድኅሪ ምጽናሕ ከኣ ፓፕ ኣቡነ ሲኖዳ ሣልሳይን፣ ሣልሳይ ፓትርያርክ ኣቡነ እንጦንዮስን ክቡር ፕረዚደንት ሃገረ ኤርትራ ኣቶ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ዝተረኽቡሉ 11 መስከረም 1997 ዓ.ም. (21/09/2004) ተባሪኹ እብነ መሠረት ተነብረሉ። ከምቲ ዝተሓስበ ብግብጻዊት ቤተ ክርስቲያን ዘይኮነ ድማ ብውሽጣዊ ዓቕሚ ቤተ ክርስቲያንን ምትሕብባር መንግስትናን ክህነጽ ክኢሉ። እቲ ራእይን ትንቢትን ኣቦታትና ከኣ ተፈጸመን እግዚአብሔር ከኣ ነዚ ክንርኢ ኣብቂዑናን እዩ እሞ ነመስግኖ ኣሎና።

ልሳነ ተዋሕዶ፦ ነዚ ኮሌጅ ንምምስራት ወይውን ንምጅማር እንታይ ምድላዋት ክግበር ጸኒሑ፣ ኣብርሁልና፣

ኣባ ሲላስ፦ ቅዱስ ሲኖዶስ ነቲ ተጀሚሩ ከይተፈጸመ ጠልጠል ኢሉ ንዝጸንሐ ህንጻ መንፈሳዊ ኮሌጅ ንምፍጻሙን ኣብ ኣገልግሎት ንምውዓሉን፣ ከምኡ’ውን ንዝመሓደረሉ ሕግታት ኮነ ሥርዓተ ትምህርቲ ኣጽኒዖምን ኣርቂቖምን ዘቕርቡ ካብ ሊቃውንት፣ ካብ ምሁራት ሥነ መለኮት (Theologian)፣ ኣብ ሞያ ምሕደራ መምህራን ኮሌጃት ሃገርና ዝኾኑ ምሁራን ደቂ ቤተ ክርስቲያን ዝርከብዎ ሓደ ኮሚቴ ቅድሚ ክልተ ዓመት ብዕለት 28/05/2015 ኣቍሙ።
እቲ ኮሚቴ ድማ ኣብ ኣርባዕተ መደብ ስራሕ ምክፍፋል ብምግባር፣ ሰሙናዊ እናተኣከበን ገምጋም እናካየደን፣ ስርሑ ንቅዱስ ሲኖዶስ ድኅሪ ዓመት ጸብጻባት ስርሑ ኣቕሪቡ። እዚ ኮሚቴ ብሓፈሻ መበገሲን መብጽሒን ህንጻጻቱ ድኅሪ ምንጻር፣ ቅድሚ ዝኣገረ መንፈሳዊ ኮሌጅ ብውሽጣዊ ዓቕሚ ንምጅማር ኵሉ መደያዊ ተኽእሎታት ኣሎ ድዩ የሎን ዝብል መጽናዕቲ (feasibility study) እዩ ኣካይዱ። ተኽእሎ ምህላዉ ድኅሪ ምርግጋጽን ንዘለዉ ገለ ውሑዳት ሓጓፋት ኣብ መስርሕ ክማላእ ከምዝኽእል ብምእማንን ቅድም ቀዳድም ተልእኾን (mission) ዕላማን (objective)፣ ራእይን (vision) እሴታትን (values) … ወዘተ ምስ ዝምልከቶም ብፁኣን ኣበው ብምምክኻር ከምዝንደፍ ገይሩ። ድኅሪ’ዚ ፖሊሲን መምርሒን (መመሓደሪ ሕጊ) መንፈሳዊ ትምህርቲ፣ ቅርጺ ምሕደራን ብጽሒት ስራሕን፣ መርሓ ግብርታት ብምንዳፍ ድማ ሥርዓተ ትምህርቲ ከምዝዳሎ ገይሩ። ነዚ ስራሕ ድማ መበገሲ ዝኸውን ብፍላይ ከኣ ተሞክሮን ታሪኽን ካልኦት ኣኃት ኦሪየንታል ኣብያተ ክርስቲያናትን ምብራቕ ኦርቶዶክሳውያንን ብደቂቑ ኣጽኒዑ። ምስ ታሪኽናን ተሞክሮ ጥንታዊ ትምህርትናን ድማ ብምግንዛብ፣ ምስ ዓቕምናን መንነት ቤተ ክርስቲያናን ብዝኸይድ ኣገባብ ድማ እቲ ኵሉ ልዕል ኢለ ዝጠቐስክዎም መርኆ ሰነዳት ከምዝቕረብ ገይሩ። ኣብ ቅዱስ ሲኖዶስ ድማ ክልተ ጊዜ ቀሪቡ፣ ዝውሰኽ ተወሲኹ ዝመሓየሽ ተመሓይሹ ድማ ጸዲቑ።

ጐኒ ጐኒ ምድላው ፓሊሲታት፣ መምርሒታት፣ ሥርዓተ ትምህርቲ ድማ መምህራን ናይ ምኅራይን ምድላውን መስርሕ ክካየድ ጸኒሑ። በብዓውደ ትምህርቱ ድማ መምህራን ድኅሪ ምህጻይ ከኣ ሓባራዊ ርድኢት ንምምዕባል ብሰብ ሞያ ሥነ ምምህርና (pedagogy) ከምዝወሃብ ተገይሩ። መወከሲ ዝኾኑ መጻሕፍት’ውን ካብ ውሽጥን ወጻእን ናይ ምእካብ መስርሕ ክካየድ ጸኒሑ። ምስ’ዚውን ኣብዚ ኮሌጅ ተመዲቦም ክሰርሑ ዝኽእሉ ብቝዓት ሰራሕተኛታት ካብ ውሽጢ ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክ ኮነ ካብ ካልእ ብምቍጻር ኣድለይቲ ዝብሃሉ ሰራሕተኛታት ከምዝህልዎ ተገይሩ። ካልእ ድማ ንዋያተ ትምህርቲ ኣብ ምምላእ ካልእ ኮሚቴ ብምቛምን ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ብምዝርራብን ንመስርሕ ምምሃር ምስትምሃር ከምኡ’ውን ንመነባብሮ ተምሃሮ ዘገልግሉ ብሉጻት ንብረት ኣብ ምእካብ ገዚፍ ስራሕ ተሰሪሑ። ሕጂ እቲ ንብረት ተማሊኡ ክረአ ከሎ ቀሊል ይመስል። ምስ ዘሎ ገለ ሕጽረታት ግና ኃይሊ እግዚአብሔርን ምትሕብባር ዝምልከቶም ኣካላትን ስለዘይተጋደፈና ግና ኵሉ ንዘድሊ ብሚሊዮናት ዝዋጋኡ ንብረት በብቍሩብ ክማላእ ክኢሉ።

እዝን ካልእን ምድላው ምስ ተገብረ ቅዱስ ሲኖዶስ ብዕለት 19/05/2017 ኣብ ዝገበሮ ጉባኤ ትምህርቲ ክጅምር ብዝሃቦ ስሙርን ታሪኻዊን ውሳነ መሠረት፣ 6 ጥቅምቲ 2010 ዓ.ም (16/10/2017) ነቲ ነዊሕ ጉዕዞ ‘ሀ’ ኢሉ ጀሚሩ ይርከብ። ምጅማር ጥራይ ኣኻሊ ስለዘይኮነስ መንፈሳዊ ዕላማኡ ንምፍጻም እቲ ዝዓበየ ተጋድሎን ስራሕን ብሕጂ ዝጽበዮ ብምዃኑ ድማ ንሎሚ ይኹን ንጽባሕ ኣብዚ ዝመሃሩን ዝምህሩን፣ ዝፈርዩ ኮነ ዘፍርዩ እግዚአብሔር ጸጋኡ ከብዝኃሎምን ኣገልግሎቶም ክባርኾን ቅዱስ ፍቓዱ ይኹነልና ኢልና ክንጽሊ ይግባእ ኢለ ንኵሉ ከዘካኽር ይፈቱ።

ልሳን ተዋሕዶ፦ ቅርጺ ምሕደራን ኣቃውማን እዚ ኮሌጅ እንታይ ይመስል?

ኣባ ሲላስ፦ እዚ ኮሌጅ ኣብ ናይ መመሓደሪ መምርሒኡ ተቐሚጡ ከምዘሎ ተጸዋዕነቱ ንቅዱስ ሲኖዶስ ብዝኾነ ዲን ኮሌጅ ዝምራሕ፣ ኣርባዕተ ዓበይቲ ክፍልታት ስራሕ ኣለዎ። ንሳቶም ድማ ኣካዳሚያዊ ጉዳያት (Academic Affairs)፣ ጉዳያት ተምሃሮ (Students Affairs)፣ ምምሕዳርን ፋይናንስን (Finance and Administration)፣ ምርምርን ኅትመትን (Research and Publications) እዮም። ኣብ ትሕቴኦም ከኣ ልዕሊ ብሓፈሻ 15ተ ንኡሳን ክፍልታት ስራሕ ኣለዉ። ከም ቤተ መጻሕፍት፣ ክሊኒክ፣ ቤተ ሲሳይ፣ ዝኣመሰለ ዝተፈላለየ ኣገልግሎት ዝህብ ብርክት ዝበለ ክፍልታት ድማ ኣለዎ። ንመጀመሪ ከኣ ኣስታት ብጠቕላላ 20 ሰራሕተኛታት ተቆጺሮም ይሰርሑ ኣለዉ። ወከልቲ ቅዱስ ሲኖዶስን ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክን ዝርከብዎ ሓደ ትምህርታዊ ጉባኤ (Academic Commission) ድማ ኣለዎ።

ይቅጽል . . .

Our Faith

The Eritrean Orthodox Tewahdo Church is the one Apostolic and Universal, and, for authenticatitly,ng righ
A.  It is stated as ‘Eritrean’ for it is located  within Eritrea’s sovereign integrity, 
B.  And it is affirmed that it is ‘Orthodox’ for  the Church has the true faith,
C.  And is called ‘Tewahdo’ for it believes   Read More . . . 

ርኸቡና

ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ
ፖ.ሳጹን ቁጽሪ 728
ኣስመራ፡ ኤርትራ
ቴለ፡ +291-1-184290/182270
ፋክስ፡ +291-1-182195