banner

እንተዘይወለድና’ኸ . . .፧ (1ይ ክፋል)

በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!

እንተዘይወለድና’ኸ . . .፧ (1ይ ክፋል)

ዕለተ ሰንበት ኪበጽሕ ዝኀደረ ስብሐተ ማኅሌትን ጸሎተ ሰዓታትን፡ ‘አሐዱ አብ’ ተባሂሉ ብዝጀመረ ጸሎተ ቅዳሴ ምስ ተዛዘመ ኤልሳቤጥ ህውኽ ኢላ ካብ ቤተ ክርስቲያን ወፂኣ መኽፈልቲ ጥዒማ ብታህዋኽ ነቲ ቍልቍል መንገዲ ተተኃኃዘቶ። ነቶም ኣብ ቅዳሴ ዚጸንሑ ወለዳ ቡኖምን ቍርሶምን ቀሪባ ምጽናሕ ከም ልምዲ ዝኀዘቶ ሥራሕ እዩ ነይሩ።

ነቲ ኣቦኣ ባሻይ ተኽለ ማርያም ብድርኡ “ኤልሳቤጥ ጓለይ ጽባሕ ንግሆ ዚመጹ ኣጋይሽ ኣለዉ’ናሞ ቅልጥፍ ደኣ በሊ” ዝበልዋ እናዘከርት ዳርጋ ጕያ ሓዊሳ እያ ናብ ገዝኣ በጺሓ። ናውቲ ቡን እናቀራረበት ከላ ከኣ ማዕፆ ካንሸሎ ተዃሕኵሐ፦ “እዚ ድዩ እንዳ ኣቶ ተኽለ፧” ኢሎም ሓተቱ። ኤልሳቤጥ ድማ “እወ እተዉ” ኢላ መሪሓቶም ንውሽጢ ቤት እናኣተወት ከላ ሥድራኣ ድማ ብደገ ህሩግ በሉ። “ኣንታ ባሻይ ዓርከይ፡ ሓደ ኣፊቱ ደኣ ምስቶም ካህናት ኣብቲ ደገ ሰላም ዘይትኣቱ” በልዎም እናሰሓቁ። እቶም ዋዛ ዘይፍለዮም ባሻይ ተኽለ ማርያም ድማ “ደገ ሰላም እኮ ናይ ካህናት ጥራይ ዘይኮነ ናይ ኵሉ ደላዪ ሰላም ‘ኣፍ ደገ ሰላም’ ማለት እኮዩ” ብምባል ናብ ሳሎን መሪሖምዎም ኣተዉ።

 

እቲ ብዋዛ ዝጀመረ ጥዑም ዕላል ከኣ እናመቀረ ከደ። ምስቶም ኣጋይሽ ዝመጸ መንእሰይ ግና ነቲ ገዛ ብዓይኑ ኪኾሎ ድኅሪ ምጽናሕ ኣብ ኵርናዕ ናይቲ ቤት ተሰቒላ ዝነበረት “ብመዓልትታት ንእስነትካ ንፈጣሪኻ ዘክር” (መክ. 12፡1) እትብል ጥቕሲ ዝያዳ ኣቓልቦኡ ስሓበት። ባሻይ ተኽለ ማርያም “ተሓጸብ እዚ ወደይ” ክብልዎን ኤልሳቤጥ ከተሕጽቦ ማይ ኂዛ ኣብ ቅድሚኡ ደው ኢላ ክርእያን ሓደ ኾነ። ካብ እግራ ክሳብ ጸጕሪ ርእሳ እናጠመተ ፍሽኽ ኢሉ ንኽሕጸብ ኣእዳዉ ዘርግሐ። ኤልሳቤጥ ኣሕጺባቶም ንውሽጢ ክሳብ ትኣቱ ኣዕይንቱ የሰንያኣ ነበራ። ብልቡ ድማ ካልኣይ ጊዜ ክትምለሰሉ ተመነየ። መኣዲ ተቐሪቡ በሊዖም ምስ ሰተዩ፡ ባሻይ ተኽለማርያም ንኤልሳቤጥ ጸዊዖም “እዚ መንእሰይ ምናሴ ይበሃል፡ እዚኦም ኣቶ ክፍለኢየሱስ ይበሃሉ፣ እዚኦም . . . ” እናበሉ ምስቶም ኣጋይሽ ኣላለይዋ። ንሳ ግና ብሕንከት ቅልጥፍ ኢላ ወፀት። ነቶም ኣጋይሽ ቅድሚኡ ርእያቶም ስለ ዘይትፈልጥ ብዛዕባኦም ክትሓስብ ጀመረት። “ምናልባት እቶም ብዕላል ጥራይ እንፈልጦም ኣብ ባጽዕ ዚቕመጡ ቤተ ሰብና’ዶ ይኾኑ፧” ኢላ ክትሓስብ ድኅሪ ምጽናሕ፡ “ሕጂ እንታይ ዘጨንቕ ኣሎኒ ደኃር ምስ ከዱ ንኣቦይ ክሓቶ እየ” ብምባል ነቲ ዘይወደኣቶ ዕዮ ገዛ ንኺትሠርሕ ጥራዛ ገንጸለት። እቶም ኣጋይሽ በቲ ዝተገበረሎም እንግዶት ኣመስጊኖም ናብ ቤቶም ተመልሱ።

ምናሴ “ኣነ ብወገነይ ወዲአ ኣሎኹ። ሕጂ ተሪፉ ዘሎ ናትኩም ሥራሕ ጥራይ እዩ። ኣነ እተን ዝነበራኒ ዕረፍቲ ስለ ዝወዳእኩ ንጀርመን ክምለስ እየ። ግና ናይቶም ኣብ ጀርመን ዚቕመጡ ኤርትራውያን ሥራሕ ስለዘሎና ንሓደ ዓመት ኣብዚ ኣብ ኣሥመራ ኣብ ቤት ጽሕፈት ኤርትሮ-ጀርመን ክሠርሕ ስለዚመጽእ እቲ መርዓ ሽዕኡ እንተ ገበርናዮ ይኃይሽ። ግና ኣብ ጀርመን ምስ ከድኩ ንኤልሳቤጥ ክረኽባ ስለዝደሊ ቴሌፎን እንተለዎም ስደዱለይ። እንተ ዘይብሎም ድማ ኣነ ክሰደላ እየ፡ ቀልጢፋ ሞባይል ትኃዝ። ካብ ሕጂ ንደኃር ርክብና ብቴሌፎን እዩ ኪኸውን።” በለ።

ኣቦኡ ኣቶ ክፍለኢየሱስ ድማ “እንቋዕ ደኣ ንኣኻ ደስ እትብለካ ረከብኻ እምበር ደኃን ምናሴ ወደይ በዚስ ቅሰን። ካብዘን ኣዋልድ ሎምስ ጓል’ዶ ትስኣንያ ደቀይ፧ እዘን ክልተ ወርኂ ዕረፍትኻ ኣብ ኮለል ኣኅሊፍካየን ክትረክብ። ኣብ ፈስቲቫል ኮነ ዑደት ዙራ ንሃገርካ ዚብልዎ እኳ ዘይበጽሕካዮ።” በልዎ። “ኣየ ኣቦይ ኣነውን ገንዘብ እንተሎ ጓል ትስኣን ኣይመስለንን እዩ ነይሩ። ኣብ ጀርመን እኳ ደቂ ሃገር መሊአን እየን ዘለዋ ግና . . . ። ” ምስ በለ ኣደኡ ኣደይ መብራት ትቕብል ኣቢለን “ደኃን ዝወደይ ኵሉ ከም ፍቓድ ኣምላኽ እዩ ዚኸውን” በልኦ።

ሥድራ ኤልሳቤጥ ነቲ ኣብ ውሽጦም ዓቝሮምዎ ዚጸንሑ ሓሳብ ንከካፍልዋ ወሰኑ። ባሻይ ተኽለ “ስምዒስከ ኤልሳቤጥ ጓለይ ትምህርቲ ትነፍዒ ዶ ኣሎኺ፧ ምዃን ኣየናይ ዲግሪ ከይተምጽእልና! ዓቕሚ ርእስኺ ጥራይ እንተ ፈለጥኪ ይኣኽለኪ እዩ።” በልዋ። ኣደይ መብራት ትቕብል ኣቢለን “ካልእ ካብ ትዛረቡ ግዳ ቅውም ነገር ዘይትዛረቡ” ምስ በልኦም “ኤልሳ ጓለይ እዞም ብቐዳማይ መጺኦም ዝነበሩ ኣጋይሽ ንኣኺ እዮም። ወዶም ኣብ ወፃኢ ሃገር እዩ ዝቕመጥ። ሥድራኡ ድማ ኣሥመራ ስለ ዝቕመጡ እምበር ዓዶምስ ኣብዚ ጐደቦና እዩ። ስለዚ ኤልሳቤጥ ጓለይ ወዲ ዓድኻ ምርካብ ቀሊል ነገር ኣይኮነን። ደኃር ከኣ እቲ ጊዜ ትርእዪዮ ከም ዘሎኺ ጓሉን ወዱን ንወፃኢ እዩ ዚሓስብ ዘሎ። ስለዚ ሕራይ በልና እዛ ጓለይ” በልዋ። ኣደይ መብራት ኣስዒበን “እወ ነቦኺ ስምዕዮም ሕራይ በልና፡ ሕራይ ትበልኪ ማርያም። ደኃር ከኣ ንርእስኺ ኴንኪ ንኣና ከኣ ትኾኒ። . . . ” በላ። ኤልሳቤጥ ግና ብዛዕባ መንፈሳዊ ሕይወታን ኣካዳምያዊ ትምህርታን እንተዘይኮይኑ እዚ ነገርዚ ፈጺማ ሓሲባትሉ ስለ ዘይትፈልጥ ሕርብት በላ። እታ ካብ ኣፉ ከተውፅኣ እትኸብዳ ዝነበረት “እምቢ” እትብል ቃል ሎሚ ኣብ ኣፋ ውትፍ ውትፍ በለታ። ዓይና ዓይና ክጥምቱ ዚጸንሑ ወለዳ ስቕታኣ ስለ ዝኸበዶ “እሂ ደኣ ኤልሳ ጓለይ” ኢሎም ካብ ሓሳባ ኣበራበርዋ። “ኣነ ትምህርተይ ክቕጽል እየ ዝደሊ። ናይ ኃዳር ነገር ከኣ ብድኅሪኡ አርክበሉ በለት” ብዝተቘራረጸ ድምፂ። “ትምህርቲ ደኣ ኣብኡ ትቕጽልዮ። ደኃን ሕጂ ኪዲ ኣዕርፊሞ ሓሲብክሉ ኅደሪ እዛ ጓለይ” በሉ ባሻይ ተኽለ።

ኤልሳቤጥ ናብቲ መደቀሲኣ ክፍሊ ብምእታው “ኦ እግዚአብሔር ኣምላኽ ኣብ ጕዕዞ ሕይወተይ እቲ ዝፈቐድካዮ ግበር። ኣነ ጓልካ ድኽምቲ እየሞ ከይጠፍኣካ ሓልወኒ። ኣብ ኵሉ ዝኸዶ ዘበለ የማነይቲ ኢድካ ትምርሓኒ . . .” ኢላ ዓሚቝ ጸሎት ጸለየት። ብድኅር’ዚ ክዳና ቀያይራ ክትድቅስ እኳ እንተ ሓሰበት እቲ ሓሳብ እናተመላለሰ ድቃስ ከልኣ።

ምናሴ ናብ ጀርመን ካብ ዝምለስ ድሮ ወርኂ ኣኅሊፉ ነበረ። እቲ ድሌት ደኣ ነንበይኑ ኾይኑ እምበር ንሱ’ውን ከምቲ ናይ ኤልሳቤጥ ድቃስ ሲኢኑ ቀንዩ። ናይ ኤልሳቤጥ ቴለፎን ንኽህብዎ ድማ ናብ ሥድራኡ ደዊሉ ናይ ጐረቤት ስለ ዝሃብዎም መስተርሆት ዝረኸበ ኮይኑ ተሰምዖ። ንዕለቱ ብምድዋል ድማ “ሄለው ኣነ ምናሴ እብሃል ኤልሳቤጥ ዶ ምተደሃኹምለይ” በለ። ክሳብ ጸዊዖም ዘራኽብዎ ‘እንታይ ዓይነት መልሲ ትህበኒ ትኸውን፧’ ኢሉ ስለዝሓሰበ መንፈሱ ኪርበሽ ጀመረ።

ኤልሳቤጥ “ሄለው መን ክብል” በለት። “ኣነ ምናሴ እየ። ድምፀይ እኳ ከተለልዮ ኣይትኽእልን ኢኺ። ቁሩብ ከነዕልል ኢለ ደዊለልኪ። ቅድሚ ክልተ ወርኂ ናብ ቤትኩም መጺእና ነይርና። በቲ ዝገበርኩሙልና ኣቀባብላ ብጣዕሚ ዓጊብና ኢና። ኤልሳቤጥ ሥድራኺ እኳ ነጊሮሙኺ ይኾኑ ኣነ ንሓዳርን ንናብራን እየ ዝደልየኪ ዘለኹ። አ እ . . . ኣነን ንስኽን መባልይቲ ክንከውን” በላ እናሰሓቐ። “ተገዲስካ ንኣይ ንሓንቲ ድኽምቲ ከምኡ ምባልካ ኣመስግነካ። ግና ኣነ ናይ መርዓ መደብ ስለ ዘይብለይ ኣይትኀዘለይ” በለቶ ነቲ ዝርብሻ ዝነበረ ውሽጣዊ ስምዒታ ክትቈጻጸሮ እናፈተነት። ምናሴ ምናልባሽ ኣብ ቴሌፎን እንዳ ጎረቤት ስለ ዝኾነ ናፃ ኮይና ከተዕልለኒ ኣይከኣለትን ትኸውን ኢሉ ስለዝሓሰበ፡ “ደኀን ኤልሲ ሕሰብሉ’ሞ ካልእ መዓልቲ ክድውል ሽዕኡ ኣስፊሕና ከነዕልል ኢና” ኢሉ ተፋነዋ። ንሥድራኡ ግና ደዊሉ ኣጓጠጠሎም።

ባሻይ ተኽለማርያም ገይሾም ስለ ዝቐነዩ ንኤልሳቤጥ ከይሓተትዋ እዮም ቀንዮም። ኤልሳቤጥ’ውን ንሥድራኣ ውሳኔኣ ከተፍልጦም ክትጽበ እያ ቀንያ። ኣቦኣ “ኤልሳቤጥ ጓለይ ብዛዕባ እቲ ብቐዳማይ ዝተባሃሃልናዮ እንታይ ሓሲብኪ” ብምባል ሓተትዋ። “ንኣይ ዚጠቅም ኢልኩም ከምኡ ምሕሳብኩም ብጣዕሚ እየ ዘመስግነኩም። ግና ሓዳር ማለትኮ ብሓሳብን መንፈስን ተረዳዲእካ ምንባር ማለት እዩ። እዚ ኸኣ ብቐንዱ ነቶም ክልተ መጻምድቲ እዩ ዚምልከት መስለኒ። ስለዚ ንኣይ ከየማኸርኩም ክትውስንዎ ቅኑዕ ኣይኮነን። ስለዚ ኣነ ክሳዕ ትምህርተይ ዝውድእ ብዛዕባ መርዓ ክሓስብ ኣይደልን እየ።” ኢላ መለሰትሎም።

ኣብቲ ሰሙን እቲ ምናሴ ምስ ካልኦት ኣኅዋት፡ ናይቶም ኣብ ጀርመን ዚቕመጡ ኤርትራውያን ዝተዋፅአ ሓገዝ ንሥድራ ሥውኣት ኂዙ ናብ ኤርትራ መጽአ። ነቲ ኂዞሞ ዝመጹ ደገፍ ናብቶም ዝምልከቶም ሥድራ ቤታት ምስ ኣብጽሕዎ፣ ምናሴ ምስ ሥድርኡ ሓንቲ ለይቲ ጥራይ’ዩ ኃዲሩ። ንኤልሳቤጥ ኪረኽባ ተሃንጥዩ ስለዝነበረ ብተሌፎን ደዊሉ ብኣካል መጺኡ ብዛዕባቲ መርዓ ከዕልሉ ምዃኖም ሓበራ። ንሳ’ውን ጽቡቕ ኣጋጣሚ ምዃኑ ብምግንዛብ ደስ በላ።

መዓልቲ ቈጸራ በጺሑ፡ ምናሴ ንኤልሳቤጥ ብማዕዶ ክትመጽእ ምስ ረኣያ ኪቈጻጸሮ ዘይክእል ስምዒት ካብ ውሽጡ ኪግንፍል ተሰምዖ። ምውቕ ሰላምታ ድኅሪ ምልውዋጥ፡ ምናሴ ከም መእተዊ ይኾነኒ እዩ ዝበሎ ብዛዕባ ጥዕናኣ፡ ትምህርቲ ሓቲቱ፣ ኵሉ ዘኅለፎ ናይ ንእስነት ሕይወት፡ ኣብ ጀርመን ዝነብሮ ሕይወት፡ . . . ዋዛታት እናሓወሰ ከዕልላ ጀመረ። ኤልሳቤጥ’ውን ብወገና ብዛዕባ መንፈሳዊ ሕይወት፡ ትምህርተ ቤተ ክርስቲያን፡ ማኅበራዊ ናብራ . . . ከተዕልሎ ፈተነት። በቲ ኣዘራርብኣን ብስለት ኣተሓሳስባኣን ተመሲጡ ይሰምዓ ነበረ።

ንሱ ክምርዓዋ ከም ዝደሊ ምስ ነገራ ፡ ሃንደበት “ስማዕ እስከ ምናሴ!” በለቶ። “ኢሂ ኤልሲ” ኢሉ ኣዕይንቱ ኣብ ኣዕይንታ ኣዕረፈን። “ስለምንታይ ክትምርዖ ወሲንካ፧” በለቶ በቲ ዚመጽእ ግብረ መልሲ እናተሰከፈት። ምናሴ ግና እቲ ሕቶ ሃንደበት ስለዝኾኖ ዝን በለ። “ኢሂ ምናሴ እታ ሕቶ በርቲዓ ዲያ፧” ኢላ ፍሽክ በለት። “ኖ. . . ኖ. . ማለትሲ ሥድራ ዓቢይ ባህጊ መርዓ እዩ ዘለዎም። ደኃር ከኣ ኣነ ሓደ ከም ኃሙስ ስለዝኾንኩ ክወልደሎም፡ ውላደይ ክሓቕፉ ሃረርታ ኣለዎም፡” በላ። “እሞ ሥድራኻ ገዲዶምኻ ኢኻ ክትምርዖ ወሲንካ፧” ኢላ ሕቶ ኣስዓበትሉ። ምናሴ ብሕቶኣ እናተገረመ “ዋላኳ ናይ ሥድራ መደብ ይኹን እምበር ኣነውን ክቱር ናይ ውላድ ባህጊ ኣሎኒ፡ ደኃር ከኣ ዕድመና’ውን ኣይወኀደን” በላ ርእሱ እናሓከከ። “ፍቓድ ሥላሴ ኮይኑ እንተ ዘይወለድካ’ኸ፧” ምስ በለቶ ግና ገለ ነገር ርእሱ ከም ዝሃረሞ ተዘዝታ ተሰምዖ። “ብኸመይ ከምኡ ሓሲብኪ ኤልሳ፧” በላ ከቃባጥር እናፈተነ። “ማለተይሲ ምናልባት ኣነን ንስኻን ፈቃደ እግዚአብሔር ኮይኑ ተመርዒና እንተ ዘይወለድና’ኸ” ኢላ ርእሳ ኣድነነት። “እዚ ደኣ እንታይ ጸገም ኣለዎ፧ ክንወልድ ምዃኑ እኳ ርጉጽ ነገር እዩ። ደኃር ከኣ ሳላ ምዕባለን ቴክኖሎጅን እንታይ ጸገም ኣለዎ፧” ብምባል መለሰላ። ንሳ ግና ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ “እነሆ ውሉድ ውህበት እግዚአብሔር እዮም፣ ዝብል ከምዘሎ ዶ ኣይሰማዕካን ኢኻ፧" ምስ በለቶ "ንሱስ ሓቕኺ ግና . . . ደኃን ዕዮ ገዛ ትኹነልና” ኢሉ እናሰሓቐ ሕሳብ ገንዘብ ከፊሉ፡ ናብ መኪናኡ ገጹ መርሓ።

. . . ይቕጽል።

 

Our Faith

The Eritrean Orthodox Tewahdo Church is the one Apostolic and Universal, and, for authenticatitly,ng righ
A.  It is stated as ‘Eritrean’ for it is located  within Eritrea’s sovereign integrity, 
B.  And it is affirmed that it is ‘Orthodox’ for  the Church has the true faith,
C.  And is called ‘Tewahdo’ for it believes   Read More . . . 

ርኸቡና

ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ
ፖ.ሳጹን ቁጽሪ 728
ኣስመራ፡ ኤርትራ
ቴለ፡ +291-1-184290/182270
ፋክስ፡ +291-1-182195