banner

ቤተ ክርስቲያን - ቤተ ቅድስና ቤተ በረከት

በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!

ቤተ ክርስቲያን - ቤተ ቅድስና ቤተ በረከት

ሥርዓተ ኣምልኾ ዝፍጸመሉ፣ ስብሐታትን ውዳሴያትን ዝበጽሓሉ፡ ቅዱስ ሥጋኡን ክቡር ደሙን ዝዳለወሉ፡ ነገረ ሃይማኖትን ሥርዓትን ትውፊትን ዝንገረሉ ቅዱስ ቦታ (ሕንፃ) ቤተ ክርስቲያን ወይ ቤተ እግዚአብሔር ተባሂሉ ይጽዋዕ። ቤተ እግዚአብሔር ንኽሕነፅ ዝኣዘዘ ባዕሉ እግዚአብሔር እዩ። ሕዝበ እስራኤል ካብ ግብጺ ምስ ወፅኡ፡ ነቢየ እግዚአብሔር ሙሴ ኣብ ደብረ ሲና ኣርብዓ መዓልትን ኣርብዓ ለይትን ጾመ እሞ እግዚአብሔር ኣምላኽ ንሕዝቡ ዝመርሓሉ ዓሰርቱ ቃላት ሕጊ ኣብ ጽላት ጽሒፉ ሃቦ። ነዚ ጽላት’ዚ ዘቐምጠሉን ሥርዓተ ኣምልኮ ዝፍጸመሉን ስመ እግዚአብሔር ዝምስገነሉን ድንኳን ክሓንፅ እግዚአብሔር ኣዘዞ። ነቢይ ሙሴ ምስ ባስልኤልን ኤልያብን ዝበሃሉ ጥበበኛታት ድማ ነቲ ድንኳን ሠሪሖም ፈጸሙ።


እቲ ዝተሠርሐ ድንኳን ዙሪያኡ ክቢ ኾይኑ ሠለስተ ክፍልታት ነበሮ። እቲ ናይ መጀመርታ ክፍሊ ሕዝበ እግዚአብሔር ዝጽልይሉ፡ እቲ ካልኣይ ክፍሊ ድማ ካህናተ እግዚአብሔር ኣገልግሎት ዝፍጽሙሉ እዩ። እቲ ሣልሳይ ድማ ዓሠርቱ ትእዛዛት ዝኃዘ ጽላት ዝቕመጠሉ ክፍሊ ኮይኑ ሓንሳብ ኣብ ዓመት እቲ ሊቀ ካህናት ናብኡ እናኣተወ፡ ቅድም ስለ ርእሱ፡ ደኃር ድማ ምእንቲ ኵሉ ሕዝቢ መሥዋዕቲ አቕርብ ነበረ።

ብዛዕባ ኣሠራርሓን ንዋያትን ናይዚ ድንኳን ሐዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ክጽሕፍ ከሎ ከምዚ ይብል፥ “እታ ቐዳመይቲ ኪዳን’ውን ናይ ኣገልግሎት ሥነ ሥርዓትን ምድራዊ መቕደስን ነበራ። ድንኳን ተተኺሉ ነበረ፡ እታ ‘ቕድስቲ’ ተባሂላ እትጽዋዕ ቅድም እትርከብ ክፍሊ ድማ ቀዋሚ ቐንዴልን ሰደቓን ኅብስተ ቍርባንን ነበራ። ብኽንየው እቲ ኻልኣይ መጋራጃ ዘላ ክፍሊ ድማ ‘ቅድስተ ቅዱሳን’ ትብሃል ነበረት። ኣብኣ ብወርቂ ዝተሠርሐ መዕጠንን ብዅሉ ወገኑ ብወርቂ ዝተለበጠ ታቦት ኪዳንን ነበረ። እዛ ታቦት እዚኣ መሶበ ወርቅን ዝጠጥዐት በትሪ ኣሮንን ጽላት ኪዳንን ዝኃዘት ነበረት። ኣብ ልዕሊ እቲ ታቦት ከኣ ነቲ ኅድገት ኃጢኣት ዚርከበሉ ቦታ ዜጽልሉሉ ናይ ክብሪ ኪሪቤል ነበሩ።” (ዕብ. 9፡1-5|)

እዚ ድንኳን እዚ’ውን ኣገልግሎት እናተፈጸመሉ ካብ ዘመነ ነቢይ ሙሴ ክሳብ ዘመነ ንጉሥ ዳዊት ጸንሐ። ንጉሥ ዳዊት ንጸላእቱ ኢያውሴዎን ስዒሩ ኣብ ደብረ ጽዮን ዝተባህለ ቤተ መንግሥት ተቐሚጡ ከሎ ነቢይ ናታን ናብኡ መጽአ። በዚ ጊዜ ዳዊት ኃዚኑን ተኪዙን ረኸቦ እሞ “እንታይ ዄይንካ ኃዚንካ ኣሎኻ በሎ። ዳዊት’ውን እንታይ ኴይነ ዘይኃዝን ኣነ ጽቡቕ ቤት ተቐሚጠ፡ ታቦተ ጽዮን ግና ኣብ ድንኳን ትነብር ኣላ” በሎ። ነቢይ ናታን ድማ “እንታይ እሞ አኅዘነካ ጸላእትኻ ጠፊኦሙልካ ኣለዉ፡ ንምንታይ ቤተ መቅደስ ዘይትሠርሕ” በሎ። እዚ ብዘይ ፈቃደ እግዚአብሔር ኣይከውንን እዩ ኢሎም ክልቲኦም ሱባኤ ኣተዉ። ብድኅሪ ሱባኤ ንዳዊት ዝበለጸ ነገረ ሥጋዌ ክግለጸሉ ከሎ፡ “ወረከብናሁ ውስተ ኦመ ገዳም ናሁ ሰማዕናሁ በኤፍራታ / ሰብ ኮይኑ ሥጋ ለቢሱ ካብ ድንግል ማርያም ተወሊዱ ኣብ ጎል ብጨርቂ ተጠቅሊሉ ከም ሕፃናት ክበክይ ሰሚዕናዮ” ኢሉ ተዛረበ። ንነቢይ ናታን ድማ ብዛዕባ ቤተ መቅደስ ተገልጸሉ እሞ ንዳዊት “ንስኻ ቤተ መቅደስ ብስመይ ክትሓንፀለይ ኣይትኽእልን ኢኻ፡ እቲ ካብ ኣብራካ ዝወፀ ወድኻ ሰሎሞን ግና ሽመይ ዝምስገነሉ ቤተ መቅደስ ክሠርሐለይ እዩ” በሎ። ንጉሥ ዳዊት ቤተ መቕደስ ንምሥራሕ ዝነበሮ ሓሳብ በዚ ተቛረጸ። ብድኅሪኡ ግና ወዱ ሰሎሞን ቤተ መቅደስ ክሠርሕ እግዚአብሔር ስለ ዝፈቐደሉ፡ ኵሉ ኣገልግሎት ዝፍጸመሉ ኣዝዩ ግሩም ቤተ መቅደስ ሓነፀ። ብድኅር’ዚ እግዚአብሔር ንሰሎሞን ከምዚ በሎ፡ “ጸሎትካ ሰሚዐ ኣለኹ፣ ነዛ ቦታ እዚኣ’ውን ቤት መሥዋዕቲ ኽትኮነኒ ሓርየያ ኣሎኹ። . . . ሕጂ ኸኣ ኣብዛ ቦታ እዚኣ ንዚጽለ ጸሎት ኣዕይንተይ ኪኽፈታ፡ ኣእዛረይውን ጽን ኪብላ እየን። ሕጂ ድማ ነዛ ቤት መቅደስ እዚኣ ሕዝበይ ንዘለዓለም ኣብኣ ኼምልኹኑ ሓርየያን ቀዲሰያን ኣሎኩ፡ ኣነ ኸኣ ኵሉ ጊዜ ኽሕልዋን ክሓልየላን እየ። (1ይ ነገ. 6-9 ፣ ግብ.ሓዋ. 7፡44-47)

ካብቲ ዘመን ኣትኂዙ ኣብ ደብተራ ኦሪት(ድንኳን) ዝነበረ ዓሠርቱ ቃላት ዝተጸሓፈሉ ታቦት ናብ ቤተ መቅደስ ኣተወ፡ ኵሉ ኣገልግሎት’ውን ኣብኡ ዝፍጸም ኮነ። ክሳዕ ዘመነ ሓዲስ ድማ ኣብዚ ቤተ መቅደስ እዚ መሥዋዕተ ኦሪት ይቐርብ ነበረ።

እንተኾነ ግና ኣብዚ ቤተ መቕደስ ዝቐርብ ዝነበረ መሥዋዕት ፍጹም ድኅነት ዘውህብ ስለዘይነበረ፡ ጐይታናን ኣምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ሰማየ ሰማያት ወሪዱ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ተወሊዱ፡ ከም ሕፃናት በብቑሩብ ዓቢዩ፡ ኣብ ሠላሳ ዘመኑ ተጠሚቑ፡ ኣብ ገዳመ ቆሮንቶስ ኣርብዓ መዓልትን ለይትን ጾይሙ፡ ሠለስተ ዓመትን ሠለስተ ወርኂን ምሂሩ፡ ንደቂ ኣዳም ዅሎም ካብ ፍዳን መርገምን ናፃ ንምውፃእ ባዕሉ መሥዋዕቲ ኾይኑ ኣብ ቀራንዮ ተሰቒሉ፡ ሞይቱ ብሞቱ ንሞት ስዒሩ ብምትንሣእ ኣድኃነና፡ በረኸት ሥጋን ሕይወተ ነፍስን ዘውህብ ሓድሽ ሥርዓት ድማ ሠርዓልና።

ኣብ ቀራንዮ ዝተሠወዐ ሥጋኡን ዝፈሰሰ ደሙን ፍጹም ድኅነት ዘውህብ ስለዝኾነ ብድኅር እዚ መሥዋዕተ እንስሳ የለን። መሥዋዕቲ ሥጋኡን ደሙን ክህብ ዝጀመረ ባዕሉ ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ዋዜማ ስቕለቱ እዩ።  ቅዱሳን ሓዋርያት ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ተቐቢሎም ኣብ ስብከተ ወንጌል ኣብ ዝተዋፈርሉ ጊዜ ጉባኤ ዝሠርዕሉ ጸሎተ ቅዳሴ ኣብጺሖም ቅዱሱ ቍርባን ዘዳልውሉን ንኣማንያንን ዘቝርብሉ ፍሉይ ቦታ ኣይነበሮምን።

ጐይታ ካብ ዝዓርግ ኣብ መበል 8ይ ዓመት፡ ብዛዕባ ምሕናፅ ቤተ ክርስቲያን ዝምልከት ቅዱስ ጳውሎስን ቅዱስ በርናባስን ናብ ቅዱስ ጴጥሮስን ቅዱስ ዮሓንስን መልእኽቲ ለኣኹ።  ቅዱስ ጴጥሮስን ቅዱስ ዮሓንስን ድማ ፈቃደ እግዚአብሔር ምዃኑ ተገልጸሎም። ንቅዱሳን ሓዋርያት ብደመና ጽዒኑ ናብ ‘ፊልጵስዩስ’ እትበሃል ዓዲ ኣብጽሖም እሞ ኣብኡ ምስ ቅዱስ ጳውሎስን ቅዱስ በርናባስን ተራኸቡ። ብድኅር’ዚ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ “ኣብዚ ቦታ ብስም ኣደይ ድንግል ማርያም ቤተ ክርስቲያን ክሕነፅ ፍቓደይ እዩ” ኢልዎም ናይቲ ቤተ መቅደስ ቦታ ዓቂኑ ለኪዑ ሂብዎም ናብ ሰማይ ዓረገ።

ቅዱሳን ሓዋርያት’ውን ምሕናፅ ቤተ ክርስቲያን ጀመሩ። ብሠለስተ እምኒ ምሕናፅ ጀሚሮም ክሳብ ዝፍጸም ባዕሉ እናዓበየ ተሓንፀ። ብዕለት 21 ሰኔ ሕንፃ ቤተ ክርስቲያን ምስ ተፈጸመ ጐይታናን ኣምላክናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ምስ ሓዋርያት ቀዲሱ ኣቝረቦም። (መጽሓፈ ስንክሳር 21 ሰኔ) ብድኅር’ዚ ‘እምይእዜሰ አንትሙኑ ከመዝ ግበሩ/ ካብ ሕጂ ከምዚ ግበሩ” በሎም።

እታ ሓዋርያዊትን ኣጽናፋዊትን ሥሉስ ቅዱስ፡ ወልድ ዋሕዲ ኢላ እተኣምን፣ ብደም ክርስቶስ ዝተመሥረተት ሓንቲ ምእመን ቤተ ክርስቲያን እያ። በዚ እምነት’ዚ ዝተመሥረታ ምሥጢረ ሥጋኡን ደሙን ተሠሪዑ ዝወሃበለን ኣምልኮተ እግዚአብሔር ዝፍጸመለን ቤተ ንጽሕ ቤተ በረከት ኣብ ኣርባዕተ መዓዝነ ዓለም ብስም እግዚአብሔር፡ ብስም ወላዲተ አምላክ፣ ብስም ቅዱሳን መላእክትን ሰብን ኣብያተ ክርስቲያን እናተሓንፃ ይነብራ ኣለዋ።

ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!

Our Faith

The Eritrean Orthodox Tewahdo Church is the one Apostolic and Universal, and, for authenticatitly,ng righ
A.  It is stated as ‘Eritrean’ for it is located  within Eritrea’s sovereign integrity, 
B.  And it is affirmed that it is ‘Orthodox’ for  the Church has the true faith,
C.  And is called ‘Tewahdo’ for it believes   Read More . . . 

ርኸቡና

ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ
ፖ.ሳጹን ቁጽሪ 728
ኣስመራ፡ ኤርትራ
ቴለ፡ +291-1-184290/182270
ፋክስ፡ +291-1-182195