banner

“ መድኃኔ ዓለም ” - ቀዳማይ ክፋል

በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!

“ መድኃኔ ዓለም ”  ቀዳማይ ክፋል

እግዚአብሔር አምላኽ ቅድሚ ኵሉ ዝነበረ’ዩ። ሰማያት ከይተዘርግሑ፡ ገጹ መሬት ከይተራእየ፡ ጐቦታት ከይቆሙ፡ ቀላያት ከይዓመቑን ወሓይዝ ከይወሓዙን ንሱ ብባህሪኡ ዝነበረ እዩ። ብርሃናት ከይበርሁ፡ ጸልማት ከይተቐንጠጠ፡ ብርሃን መዓልቲ ከይበረሀ፡ ለይቲ ከይተፈጥረ፡ ከዋኽብቲ ከየንጸባረቑ፡ መላእኽቲ ከይተፈጥሩ፡ ቅድሚ ነባቢት ነፍስን መዋቲት ሥጋን፡ ቅድሚ ዝርአን ዘይርአን ኣብ ላዕልን ታሕትን ካብ ዘሎ ኵሉ ፍጥረታት፡ መጀመርታ ብዘይብሎ መጀመርታ እግዚአብሔር ብባህሪኡ ነበረ።

ንፍጥረታቱ ዘደንቑን ምልኩዓትን ገይሩ ፈጠሮም። ንሰማያት ብዘይ ዓንዲ ኣቖሞ፡ ንምድሪ’ውን ኣብ ልዕሊ ማያት ሠረታ። ኣብ ጽሩይ ሰማይ ብለይቲ፡ ብድምቐት ዘብርሁ ወርኅን ከዋክብትን፡ ሰዓታ ሓልያ ቀትሪ ብምሥራቕ ወፂኣ ብምዕራብ እትዓርብ ፀሐይ፡ ሾብዓተ ሰማያት፡ ኣዝርእትን ኣትክልትን ኣእዋምን፣ ኣብ ባሕር ኮነ ኣብ የብሲ ዝነብሩ እንስሳታት ኣራዊትን፡ ስሙ ንምቕዳስ መላእክትን ሰብን ብሓፈሻ ዕስራን ክልተን (22) ሥነ-ፍጥረት ብጥበብ ዝፈጠረ ጐይታ፡ ልዕሊ ኵሉ ጥበቡ ሰብ ኮይኑ፡ ሞይቱ ንዓለም ዘድኃነሉ ጥበብ ኣዝዩ ይበልጽ ይብሉ ኣቦታት፡ . . . ግን ስለምንታይ እቲ ዘይመውት ሞተ፧ ንሞት ብዓወት ንኽስዕር ሞተ።

ተሰቒሉ ድኅነት ሃበና፡ ብሞቱ ንምውታን ኵሎም ኣድኃነ። ንሕይወት ዘድኅን ክነሱ ንሱ መከራ ተቐበለ። ንመከራ ሥጋን ነፍስን ከም ናቱ ጌሩ ተቐበለ። ሞት ገንዘቡ ገበረ። ሓደ ንሱ ምእንቲ ብዙኃት ሞተ፡ ኣብ ትሕቲ ሰማይ ንዘለዉ ብደሙ ምእንቲ ከድኅኖምን ወገናቱ ንኽገብሮምን ሞተ።

ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንኣዳም ካብ ሞት ንኸድኅኖ ቃል ኪዳን ብዝኣተወሉ መሠረት፡ 5500 ዘመን ምስ ተፈጸመ፡ ካብ ድንግል ማርያም ካብ ሥጋኣ ሥጋ፡ ካብ ነፍሳ ነፍሲ ወሲዱ ሰብ ንክኸውን መጽአ። ቅዱስ ዮሓንስ አፈወርቅ ኣብ ቅዳሴኡ “ካብ ኣቦኡ ከይወፅአ መጽአ፡ ካብ ህልውናኡ ከይተፈለየ ወረደ፡ ካብ ሠለስትነቱ ከይተፈለየ መጽአ፡ ካብ ሓድነቱ ከይተፈለየ ወረደ፡ ካብ ዝፋኑ ከይተፈለየ ኣብ ማኅፀን ድንግል ተፀንሰ። ኣብ ኵሉ ምሉእ ከሎ ኣብ ማኅፀን ተፀንሰ፣ ኣብ ላዕሊ ኸይጐደለ ኣብ ማኅፀን ተወሰነ። ኣብ ምድሪ ከይተወሰኾ ድማ ተወልደ።” (ቍ.25-27) ከም ዝበለ።

ኣካላዊ ቃል ካብ ሰማይ ወሪዱ ካብ ኣዴና ንጽሕት ቅድስት ድንግል ማርያም ብዝወሰዶ ሥጋ ሰብ ኣብ ዝኾነሉ፡ ኣብቲ ዘመን እቲ፡ ኢየሩሳሌም ኣብ ትሕቲ ግዝኣት ሮማውያን ነበረት። መንግሥቲ ሮም ኣብቲ ጊዜ’ቲ ካብ ዓዲ እንግሊዝ ጀሚሩ ንእስራኤል ወሲኹ ክሳብ ሃገራት ዓረብ፡ ነቲ ኣብቲ እዋን እቲ ዝተፈልጠ ዓለም ይገዝእ ነበረ። ኣብቲ ሮም ግንንቲ መንግሥቲ ዝነበረትሉ ጊዜ ሮማውያን ፍሉይ መሰል ዜግነት ነበሮም።

ዕዳን በደልን ኣዳም ኣርኂቑ ካብ ባርነት ሲኦልን ግዝኣት ዲያብሎስን ሓራ ንኸውፅእ ሥጋ ኣዴና ንጽሕት ቅድስት ድንግል ማርያም ለቢሱ ናብ ምድሪ ዝመጽአ እግዚአብሔር ወልድ ካብ ምድሪ ጽቡቕ ኣቀባብላ ኣይረኸበን።

ብብሥራት ሊቀ መላእክት ቅዱስ ገብርኤል ብዘይ ዘርኢ ሰብኣይ ካብ ድንግል ማርያም ክውለድ እንከሎ ኵሉ ዘለዎ ሓደ’ዃ ዘይጐድሎ፡ ኣብ ሰማያት ብኢድ ዘይተሠርሐ ግዝኣት ዘለዎ፡ ንሱ ዝኾነ ከምዘይብሉ ኣብ መብልዕ ማል ተወልደ። ብጥበብን ሞጐስን ንኣደኡ እናተኣዘዘ ዓበየ። ኣብ 30 ዓመት ዕድመኡ ብኢደ ዮሓንስ ኣብ ዮርዳኖስ ተጠመቀ። ኣብኡ ንዝነበረ ናይ ዕዳ ደብዳቤና ሓኸከልና።

ወንጌል እናሰበኸ፡ ንድውያነ ሥጋ ብተኣምራቱ፡ ንድውያነ ነፍስ ከኣ ብትምህርቱ ይፍውሶም ነበረ። ኣብ ዝወዓሎ እናወዓሉ፡ ኣብ ዝኃደሮ እናኃደሩ ትምህርቱ ዝሰምዑን ዝስዕብዎን ቍጽሮም በዝኀ። ኃሙሽተ ዕዳጋ ዝኸውን ሕዝቢ፡ ገሊኡ ቃሉ ንኽሰምዕ፡ ገሊኡ ነቲ ማራኺ መልክዑ ኽርእይ፡ ገሊኡ ኅብስቲ ኣበርኪቱ ይምግብ ስለ ዝነበረ ኣብቲ መኣዲ ንኽሳተፍ፡ ገሊኡ ካብ ሕማም ደዌ ሥጋ ንኽፍወስ፣ ገለ ድማ ካብ ልሳኑ መኽሰሲ ንኽረክብ ዝጸናጸን ነበረ።
ኣብ ኵርባታትን በሪኽ ቦታታትን ኣብ ጃልባን ምኵራብን ኮይኑ ወንጌል ይሰብኽ ነበረ።

ንዅሎም ከከምዝግብኦም ብምስላ እናገበረ ሕይወት ዝኾነ ቃል ፡ ሕይወት ዝኾነ ኣምላኽ፡ ርእሰ መምህር፡ ሊቀ ካህናት ጐይታ ወንጌል መሃረ። ኵሎም እቶም ኣብ ኃዘንን መከራን ዝነበሩ ቃሉ ክሰምዑን ተኣምራቱ ክርእዩን ከለዉ ይጸናንዑን ይሕጐሱን ነበሩ። ንዅሎም እቶም ዝኃዘኑ ዘጸናንዕ፡ ንዝደኸሙ ዘበርትዕ፡ ንዝወደቑ ዘልዕል፡ ንዝተጸገሙ ዝረድእን ንዝጐደለ ዝምልእን ኣቦ በረኸት ፡ ኣብ ቃና ዘገሊላ መርዓ እንዳ ዶኪማስ ምስ ኣደኡ ቅድስት ድንግል ማርያምን ቅዱሳን ሓዋርያትን ተረኽበ። ነቲ ማይ ናብ ወይኒ ለወጦ፡ ንእንጌራ ኣበርኪቱ ክሳብ ዝተርፍ መገቦም፡ ኣብ ልዕሊ ማያት ሰጐመ ማዕብላት ንቃሉ ሰሚዖም ተገዝእሉ፡ ኣጋንንቲ እናፈርሁ እናንቀጥቐጡን ሰገድሉ፡ ካብ ብዙኃት ሰባት’ውን ገሢፁ ኣውፅኦም። ድውያን ፈወሰ፡ ንምውታን ኣተንሥአ፡ ብሞቱ ሕይወት ዝህብ ጐይታ፡ ምድሪ ግና ንእኡ ሞት ለገሰትሉ። ንዝጠመዩ ስለ ዘብልዐ፡ ወንጌል ሕይወት ሰቢኹ ብሓድሽ ጐደና ሕይወት ስለዘቕንዐ ሠናይ ብምግባሩ ተሰቒሉ ንኽመውት ፈረደቶ።

ሊቃነ ካህናትን ጸሓፍትን ፈሪሳውያንን ንክርስቶስ ብኸመይ ምስ ጲላጦስ ከም ዘባእስዎ ውዲት ይኣልሙሉ ነበሩ። እቲ ሕዝቢ ንዕኦም ገዲፉ ንክርስቶስ ስዒቡ፡ ኣብ ዝወዓሎ ምውዓሉን ኣብ ዝኃደሮ ምኅዳሩን ደንጺዎም እዩ።
ፋሲካ ዝብሃል በዓል ቅጫ ቀረበ። ጸሓፍትን ሊቃነ ካህናትን ብኸመይ ከም ዘትኅዝዎ እናሓሰቡ እንከለዉ፡ ሰይጣን ኣብ ልቢ’ቲ ሓደ ካብ ዓሠርተ ክልተ ሓዋርያት ዝኾነ ይሁዳ ኃደረ። ንሱ ከመይ ጌሩ ኣኅሊፉ ከምዝህቦም ምስ ሊቃነ ካህናት ተወዓዓለ። ሠላሳ (30) ዲናር ተመንሉ፡ ስዒሙ ክህቦም፡ ንሳቶም ከኣ ሠላሳ ዲናር ክህብዎ። መድኃኔ ኵሉ ዓለም ብሠላሳ (30) ዲናር ተሸጠ።

ከም ልማዱ ናብ ደብረ ዘይቲ ከይዱ ኣብ ጌቴሴማን ኣብቲ ልሙዕ ስፍራ እንከሎ፡ ኣስቀሮታዊ ይሁዳ ዝመርሖም ሰይፍን ኣባትርን ዝኃዙ ጸሓፍትን ሊቃነ ካህናትን ምስ ገላውኦምን ጭፍራ ወተሃደራት ናብኡ ገጾም ኣምርሑ። “እቲ ዝስዕሞ ንሱ እዩ ኃዝዎ” ኢልዎም ስለዝነበረ፡ ናብ ጐይታ ቅርብ ኢሉ ሰዓሞ “ሰላም መምህር” ኢሉ’ውን ሓቖፎ። እዚ ንኣይሁድ ካብ ይሁዳ ዝተዋህበ ምልክት እዩ ኔሩ። ኣይሁድ ድማ ተሓጕሶም ኃዝዎ። ቅዱስ ዮሓንስ ኣፈወርቅ ኣብ ናይ ጸሎተ ቅዳሴ ድርሰቱ “ነቲ ኵሉ ዝኅዝ ኃዝዎ፡ ንዅሉ ዝገዝእ ኣሰርዎ፡ ንወዲ እቲ ሕያው ኣምላኽ ኣሰርዎ፡ ብቁጥዓ ጐተትዎ ፡ ብፍቕሪ ሰዓቦም” ከምዝበለ።(ቍ.46)

ካብ ሓዋርያት ፈልዮም ኃዝዎ። መከራኡ ካብታ ምሽት እቲኣ ፈለመ።

“ሥጋይ ቈሪሰ፡ ደመይ ኣፍሲሰ፡ መሥዋዕት ኮይነ ከድኅነካ እየ” ኢሉ ቃል ኪዳን ንዝኣተወሎም ጐይታ፣ ሞት ንኸጥፍእ፡ ኵናት ሞት ንኽሰብር፡ ንማሕረድ ከም ዝኹብኮብ ኣብ ቅድሚ ጠባሕቱ ዘይዛረብ ከም ለዋህ ገንሸል ደድኅሪኡ እናሰዓቡ ከትከትዎ። እናዳፍኡን እናጋፍዑን ናብ ጲላጦስ ወሰድዎ።

ሓዋርያት ብምትኃዝ ጐይታ ፋሕ ኢሎም እዮም። ምትኃዝ ናይቲ ጓሳ ነቲ መጓሰ ፋሕ ፋሕ ኣቢልዎ እዩ። ይሁዳ ንጐይታ ኣኅሊፉ ንሊቃነ ካህናትን ወተሃደራት ሮምን ምስ ሃበ ናብቲ ከባቢ ቅል ቅል ኣይበለን።

ቅድስት ድንግል ማርያም ምትኃዝ ወዳ ምስ ሰምዐት ናብቲ መከራ ዝቕበለሉ ዘሎ ንኽወስድዋ ካብ ሓዋርያት ደለየት። ንኣይሁድ ስለዝፈርሑ ኵሎም ሃዲሞም እዮም። ምስ ጴጥሮስ ንኽትከይድ ደለየቶ፡ ንሱስ ንኣይሁድ ፈሪሑ ንወድኺ ኣይፈልጦን እየ ኢሉ ሃዲሙ ተሓቢኡ ኣሎ በልዋ። መሊሳ’ውን ብዛዕባ ያዕቆብ ሓተተት፡ ንሱ’ውን ክኅዝዎ እንከለዉ ሃዲሙ እዩ በልዋ። ንእንድርያስ ደለየት፡ ንሱስ ኣብዚ የለን በልዋ። ቶምስ’ውን ከምኡ ሃዲሙ እዩ። ንበርተሎሜዎስ’ውን ደለየት ንሱ’ውን ቅድሚ ኵሉ ሃዲሙ እዩ በልዋ። ንፊልጶስ ደለየት፡ ንሱስ ፈጺሙ’ኳ ኣይተራእየን በልዋ። ማቴዎስ’ከ በለት፡ ንሱስ ተቐባሊ ቀረጽ ስለዝነበረ ልዕሊ ኵሎም ፈሪሑ ሃዲሙ ተሓቢኡ’ሎ በልዋ። ብዛዕባ ኵሎም በብተራ ሓተተት።

ብዘይካ ምስኡ ናብ ቀራንዮ ዝኸደ ዮሓንስ ንሓደ’ኳ ኣይረኸበትን። እናበኸየትን እናብዓትን ናብ ቀራንዮ ገጻ ኣምርሐት። ኵሎም ፈሪሖም ተሓቢኦም። ሓደ እኳ ምስኡ ዝኸውን፡ መከራኡ ዝካፈሎ ብዘይምንባሩ ነቶም ጸሓፍትን ሊቃነ ካህናትን ይግባይ ኢሉ ዝሓቶም፡ ግደፉ ኢሉ ዝጣበቐሉ ብዘይምንባሩ ኣብ ልዕሊ መድኃኔ ዓለም መከራን ስቓይን ኣብዝኁ።

ወስብሐት ለእግዚአብሔር!

ተፈጸመ ቀዳማይ ክፋል

* * *

Our Faith

The Eritrean Orthodox Tewahdo Church is the one Apostolic and Universal, and, for authenticatitly,ng righ
A.  It is stated as ‘Eritrean’ for it is located  within Eritrea’s sovereign integrity, 
B.  And it is affirmed that it is ‘Orthodox’ for  the Church has the true faith,
C.  And is called ‘Tewahdo’ for it believes   Read More . . . 

ርኸቡና

ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ
ፖ.ሳጹን ቁጽሪ 728
ኣስመራ፡ ኤርትራ
ቴለ፡ +291-1-184290/182270
ፋክስ፡ +291-1-182195