“ ብርሃን ሓቂ ናብ ዓለም መጽአ . . .” (ዮሓ. 1፡9)

Jan 04, 2020

‘ብርሃን’፦ ዝተባህለ እቲ ብዕለተ እሑድ ዝተፈጥረ ብርሃን (ዘፍ. 1፡2)፣ ወይ’ውን ካብዚ ናይ ዕለተ ሰንበት ብርሃን ተቐቢአን ብዕለተ ረቡዕ ናይ ዝተፈጥራ ፀሐይ፡ ወርኅን ከዋክብትን ኣይኮነን። እቲ ገባሬ ብርሃናት ከምኡ’ውን እቲ ንልቢ ኵሉ ሰብ ዜብርህን ፍልጠት ዚህብን ናብዚ ዓለም ዝመጸ ብርሃነ ጽድቅ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ። (ዮሓ. 1፡9፤ ያዕ. 1፡17) ጐይታ’ውን ብኣምላካዊ ቃሉ “አነ ውእቱ ብርሃኑ ለዓለም/ኣነ ንዓለም ብርሃኑ እየ” (ዮሓ. 8፡12 ፤ 9፡5) ኢሉ እዩ። ሓዋርያ ዮሓንስ ከኣ “እግዚአብሔር ብርሃን እዩ፡ ኣብኡ ከኣ ጸልማት ዝብልዎ ከቶ የልቦን” (1ይ ዮሓ. 1፡5) ከምዝብል ብርሃን፡ እግዚአብሔር እዩ። ብባህርየ መለኮቱ ሓደ እኳ ከቶ ዘይረኣዮ ክርእዮ ውን ዘይክእል፡ ፍጹም ዘይጠፍእ ብርሃን ዘለዎ እዩ።(1ይ ጢሞ. 6፡16)።

ፈጣሬ ብርሃናት እግዚአብሔር፡ ንሰብ ብመልክዑን ብኣምሳሉን ፈጢሩ ኣብ ገነት ኣንበሮ። (ዘፍ. 1፡27) ቀዳማይ ሰብ ኣዳም ከኣ ብብርሃናዊ ሕይወት ይመላላስ ነበረ። እንተኾነ እዚ ብርሃናዊ ሕይወት ካብ ሾብዓተ ዓመት ክኃልፍ ኣይከኣለን። ኣዳምን ሔዋንን ቓል ሰይጣን ሰሚዖም ብርሃን ዝኾነ ትእዛዝ ፈጣሪኦም ብምፍራሶም (መዝ. 119፡105) መርገመ ሥጋን መርገመ ነፍስን፡ ሞተ ሥጋን ሞተ ነፍስን ተፈሪድዎም፣ እግዚአብሔር ካብ ዝኣክል ጐይታ፡ ገነት ካብ ዝመስል ቦታ ተሰጒጎም ወፅኡ። ነቲ ዝተዋህቦም ናይ ጸጋ ብርሃኖም’ውን ኣጸልመትዎ።

ነዚ ክገልጽ እንከሎ “ሰብሲ ክዳን ብርሃን ዝለበሰ ክነሱ ሰብነቱ ኣዕረቐ፡ ናይ ቆርበት ክዳን ኸኣ ተኸድነ” ድኅሪ ምባል “ኦ ኣዳም ፍርዲ ዘምጻእካልናስ እንታይ ጌርናካ ኢና፧ . . . ኦ ሔዋን እንታይ ገበርናኪ፧ ብኣርኣያ ሰማያውያን ክንዲ እንነብርሲ እንሆ ብብዝኂ ኃጢኣት ሥጋና ጸለመ” ከምዝበለ ቅዱስ ኣትናቴዎስ። (ቅዳሴ ኣትናቴዎስ ቍ.26-29)
ካብ ኣዳምን ሔዋንን ጀሚሩ ንኃሙሽተ ሽሕን ኃሙሽተ ሚእትን ዓመት ከኣ ኵሉ ሰብ ንጸልማት ኃጢኣት ክስዕር ዘይክእል ማኅደር ጸልማት ኮይኑ ኣብ ጸልማት ሕይወትን መግዛእቲ ሞትን ነበረ። (ሮሜ 5፡14) እንተኾነ ግና ኣዳምን ደቁን ኣብ ጸልማት ሕይወት ወዲቖም ንኸይተርፉ መፍቀሬ ሰብ እግዚአብሔር፡ ፍጹም ሰብ ኮይኑ ከምዘድኅኖም ኣተስፈዎም።

በዚ ተስፋ’ዚ ኸኣ ቀዳሞት አበውን፡ ሀብተ ትንቢት ዝተዋህቦም ቅዱሳን ነቢያትን ብመንፈስ ቅዱስ እናተመርሑ፡ “ፈኑ ብርሃነከ ወጽድቀከ/ብርሃንካን ጽድቅኻን ልኣክ” (መዝ. 43፡3) ማለት ካብ ብርሃን ዝተረኽበ ብርሃን እግዚአብሔር ወልድ “ተገለጽ፡ ውረድ፡ ተወለድ” እናበሉ ብተስፋ ይጽበዩ ነበሩ። እንሆ ድማ ነታ ኣብ ጸልማት ኃጢኣትን ጽላሎት ሞት ክሕደትን ዝነበረት ዓለም ንምብራህ ኣካላዊ ቃል እግዚአብሔር ወልድ ኢየሱስ ክርስቶስ ብርሃን ዓለም ንምዃን ፍጹም ሰብ ኮይኑ ከምዝውለድ፡ በመንፈሰ ትንቢት ንዝረኃቐ ኣቕሪቡ፡ ንዝረቐቐ ኣጕሊሑ ኣርኣዮም።

ስለዚ ድማ በዓል ነቢይ ኢሳይያስ፦ ‘ሕዝብ ዘይነብር ውስተ ጽልመት ወጽላሎተ ሞት ብርሃን ዓቢይ ሠረቀ ላዕሌሆሙ/ እቲ ኣብ ጸልማት ዝነብር ሕዝቢ ዓቢይ ብርሃን ረኣየ፣ ነቶም ኣብ ጸልማት ምድሪ ሞት ዝነብሩ ድማ ብርሃን ወፀሎም’ በሉ።። (ኢሳ. 9፡2) 

ብርሃን ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ጳውሎስ፣ ‘ወአመ በጽሐ ጊዜሁ ፈነወ እግዚአብሔር ወልዶ ወተወልደ እም ብእሲት/ ጊዜኡ ምስ በጽሐ ድማ እግዚአብሔር ንወዱ ለኣኾ’ሞ ካብ ድንግል ማርያም ተወልደ’ (ገላ. ፬፡፬/4፡4) ኢሉ ከምዝመስከሮ ካብታ “ካልአይቲ ሰማይ” ዝተሰምየት እመ ብርሃን ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ሥጋኣ ሥጋ፡ ካብ ነፍሳ ነፍስ ወሲዱ፡ ንዅሉ ሰብ ዘብርህ “ፀሐየ ጽድቅ” ጐይታ ተወልደ። ብልደቱ ኸኣ ጸልማት ተሳዒሩ ብርሃን ደቂ ኣዳም ተመልሰ።

ነዚ ዝረኣዩ ቅዱሳን መላእኽቲ ብታሕጓስ “ስብሐት ለእግዚአብሔር በሰማያት ወሰላም በምድር ሥምረቱ ለሰብእ/ ክብሪ (ምስጋና) ንእግዚአብሔር ኣብ ሰማያት፡ ኣብ ምድሪ’ውን ሰላም ይኹን፡ ኣብ መንጎ’ቶም ሥምረት ኣምላኽ ዘለዎም’ እናበሉ ከመስግኑ ከለዉ፡ ጓሶት ውን ንብርሃን ክርስቶስ ርእዮም ኣመስገኑን ንሕዝቢ መስከሩን። (ሉቃ. 2፡13-20)
“ኦ ኢየሩሳሌም ብርሃንኪ ወፂኡ፡ ክብሪ እግዚአብሔር ከኣ ወፂኡልኪ እዩ እሞ ተንሢኢ ብርሃን ኩኒ። . . . ኣሕዛብ ናብ ብርሃንኪ፡ ነገሥታት ከኣ ናብ ጸዳልኪ ክመጹ እዮም።’ (ኢሳ. 60፡1-3) ዝብል ትንቢት ከምዘሎ ድማ ብኮከብ እናተመርሑ ብወገን ምሥራቕ ዝመጽኡ ሰብአ ሰገል ንኣምላኽነቱ ዝግባእ ሰጊዶም ወርቂ፡ ዕጣንን ከርቤን ገጸ በረኸት ሃብዎ። ካብ እግዚአብሔር ርሒቖም ኣብ ጸልማት ኃጢኣት ዝነበሩ ሕዝብን ኣብ ኣምልኾ ጣዖት ክሕደት ዝነበሩ ኣሕዛብን ብርሃን ክርስቶስ ንምርኣይ በቕዑ።

ስለዚ ካብ ልደቱ ንደኃር ብርሃንና ተመሊሱ፡ ደቂ ብርሃንን ደቂ መዓልትን ኴንና ኣብ ብርሃን ክንነብር ጸጋ ተዋሂብና እዩ። ነዚ ክገልጽ ከሎ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ፡ “ ኀለፈት ሌሊት ወመጽአት መዓልት ወንግድፍ እምላዕሌነ ምግባረ ጽልመት ወንልበስ ወልታ ዘብርሃን/ ለይቲ ኃሊፋ መዓልቲ መጸት። ስለዚ ሥራሕ ጸልማት ካባና ኣርሒቕና ኣፅዋር ብርሃን ንልበስ” (ሮሜ 13፡11) ከምኡ’ውን “እስመ ኵልክሙ ውሉደ ብርሃን አንትሙ ወውሉደ መዓልት ወኢኮንክሙ ውሉደ ጽልመት። ወኢንኑም እንከ ከመ እልኩ አላ ንንቃሕ በሕሊናነ ወንትጋህ ወንጠበብ።/ ንስኻትኩምሲ ደቂ ብርሃንን ደቂ መዓልትን ኢኹም እምበር ደቂ ለይትን ደቂ ጸልማትን ኣይኮንኩምን። እምበኣርከስ ከምተን ዝደቀሳ (ኃሙሽተ ዓያሹ ደናግል) ኣይንደቅስ። እንታይ ደኣ ብሕሊናና ንንቃሕን ነስተውዕልን።” ብምባል የዘኻክረና። (1ይ ተሰ. 5፡5-6 ፣ ኤፌ. 5፡10)

እምበኣር ሎሚ ካባና ዝድለ ነዚ ብልደቱ ዝተመልሰልና ብርሃን ምብራህ፡ ምዕቃብን ደጊም ንከይጽልምት ምጥንቃቕን እዩ። ነዚ ኸኣ “እቲ ዚስዕበኒ ብርሃን ሕይወት ክረኽብ እምበር፡ ብጸልማት ኣይክኸይድን እዩ።” (ዮሐ. 8፡12) ዝበለ ብርሃነ ዓለም ፈጣሪና ብፍጹም ልብና፡ ኃይልናን ብምስዓብ፡ ካብ ተኽሊ ሕይወትና ፍረ ብርሃን ሠናይ ግብሪ ክንፈሪ ይግባእ። (ኤፌ. 5፡8)

ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና’ውን በዚ “ንዅሉ ሰብ ዘብርህ ብርሃን ሓቂ ናብ ዓለም ዝመጸሉ” በዓል ልደት ምኽንያት ገይራ፦ ንእግርና መብራህቲ ንመንገድና ውን ብርሃን ዝኾነ ቓል እግዚአብሔር (መዝ.  119፡105) እናፈጸምና፡ መባርህትና ብሩህ ኮይኑ (ሉቃ. 12፡35) ኣሰር እቶም “አንትሙ ውእቱ ብርሃኑ ለዓለም/ ንስኻትኩም ብርሃን ዓለም ኢኹም . . .” (ማቴ. 5፡14) ዝተባህሉ ቅዱሳን ኣቦታት ክንስዕብ ትምዕደና።

ነዚ ንምፍጻም ጸጋኡ የብዝኃልና! እመ ብርሃን ቅድስት ድንግል ማርያም ብጸሎታን ኣማላድነታን፡ ቅዱሳን ድማ ብተራዳእነቶም ኣይፈለዩና! ኣሜን።

ወስብሐት ለእግዚአብሔር!

ዘመነ ዮሐንስ 19 ጥር 2012 ዓ.ም.

January
Tuesday
28
ዝክር፦ ርክበተ ሥጋሆሙ ለአባ ብስራ ወዝኁራ ወእሞሙ ኔራ፡ ወበልስጢና፡ ወያፈቅረነ እግዚእ፡ ወቅዳሴ ቤቶሙ ለሰማዕታተ እስና። ዘቅዳሴምንባብ፦ ቆላ. 1፡21-ፍጻሜ። 1ይ ዮሐ. 5፡14-ፍጻሜ። ግብ. ሐዋ. 17፡5-12። ምስባክ፦ መዝ. 17/18 ወንጌል፦ ዮሐ. 10፡34-ፍጻሜ። ቅዳሴ፦ ቅዳሴ ዘ፫፻ት ግሩም። ***
00:00 h
Ad Right

  

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

ኤጲፋንያ - አስተርእዮ

‘ኤጲፋንያ’ ዝብል ቃል መሠረቱ ካብ ቋንቋ ግሪኽ ዝተወርሰ ኾይኑ፡- አስተርኣየ፡ ተራእየ፡ ተጋህደ፡ ተገልጸን ተፈልጠን ማለት እዩ።  እቲ ‘ተራእየ፡ ተገልጸ፡ ተጋህደ፡ ተፈልጠ’...

ክብረ በዓል ገዳም ደብረ ደናግል ቅድስት ድምያና ንሣልሳይ ጊዜኡ ብክብ…

13 ጥር ዝኽበር ዕለተ ሰማዕትነት ሰማዕት ቅድስት ድምያና ምስ ኣርብዓ ደቃ ኣብ ገዳም ደብረ ደናግል ቅድስት ድምያና (ገዛ ባንዳ) ብድምቀት...

ሕፃነ ቂርቆስ ወእሙ ኢየሉጣ

እቶም ብምኽንያት ልደት ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ጡብ ኣደኦም ጸጊቦም ዘይጠበዉ ክልተ ዓመትን ካብኡ ንታሕትን ዝኾኑ 144,000 ሕፃናት ብርጉም...

ሰማዕት ቅድስት ድምያና ምስ ኣርብዓ ሰማዕታት ደናግል ሰዓብታ

ሣልሳይ ክፍለ ዘመን ኣብ ምፍጻሙ ሓደ ማርቆስ ዝበሃል ሕያዋይ ክርስቲያን ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ግብጺ ናይ ዝርከባ ክልተ ኣውራጃታት ኣማሓዳሪ ነበረ።...

11 ጥር 2012 ዓ.ም. በዓለ ጥምቀት ኣብ ኵለን ኦርቶዶክሳውያን ኣብያተ…

ኣብ ውሽጥን ወፃእን ዝርከባ ኣብያተ ክርስቲያን ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ በዓለ ጥምቀት ብድምቀት ክኽበር ከሎ፡ ብደረጃ ሃገር ድማ ኣብ...

እንቋዕ ናብ በዓል ቃና ዘገሊላ ኣብጽሓና!

ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብታ ኣብ ዞባ ገሊላ እትርከብ ቃና ዝገበሮ ተኣምር ምኽንያት ብምግባር በዓል ቃና ዘገሊላ እናተባህለ ብስብሓታትን ጸሎተ ቅዳሴን...

“ ወያሠጥሞን ውስተ ቀላየ ባሕር ለአበሳነ /ንኣበሳና ናብ ማዕሙቝ ቀላይ…

ካብ ሠለስተ ኣካል ሓደ ኣካል፡ እግዚአብሔር ወልድ ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ሥጋኣ ሥጋ ካብ ነፍሳ ነፍስ ወሲዱ ብተዋሕዶ...

“ልሕቀ በበሕቅ / በብንእሽቶ ዓበየ”

ባዕሉ እግዚአብሔር ዝሃቦ ተስፋን፡ ነቢያት ዝተነበይዎ ትንቢትን ንምፍጻም፡ ኣካላዊ ቃል እግዚአብሔር ወልድ ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ፍጹም ሰብ ኮይኑ ኣብ ቤተ ልሔም...

መበል 50 ዓመት ወርቃዊ ኢዮቤልዩ ምምሥራት ደብረ ብርሃን ቅድስት ሥላሴ…

7 ጥር 2012 ዓ.ም.ግ (16 ጥሪ 2020 ፈ.) ክብረ በዓል ቅድስት ሥላሴ ኣብ ኵለን ኣብያተ ክርስቲያን ክኸብር ከሎ ብፍሉይ ግን...

ሓበሬታ ብዛዕባ ንግደት ኢየሩሳሌም 2020 ዓ.ም. (2020 ፈ.)

 ቤት ጽሕፈት ነጋድያን ኢየሩሳሌም ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ብዛዕባ ንግደት ኢየሩሳሌም ኣብ በዓለ ፋሲካ 2012 ዓ.ም.ግ. (2020 ዓ.ም.) ዝምልከት...

ጋሻ ንምቕባል ንቀዳደም! - ሥላሴ ኣብ ቤት አብርሃም

ጋሻ ምቕባል፡ ብዙኅ በረኸትን ጸጋን ዘውህብ እዩ። 7 ሓምሌ ኣቦና ኣብርሃም ጋሻ ብምቕባሉ፡ ኣጋእዝተ ዓለም ቅድስት ሥላሴ ኣብ ቤቱ ዝተኣንገዱሉን፡...

  

latest articles

Mystery of Baptism

Baptism is the sacrament given to all who believe in the Mystery of the Trinity and the Mystery of Incarnation...

Mystery of Incarnation

Mystery of Incarnation means the mystery of the descending of God the Son who is one of the Trinity from...

Mystery of the Holy Trinity

The Eritrean Orthodox tewahdo Church has Five pillars of Mysteries through which it teaches and demonstrates its basic religious belief...

Welcome to the Feast of the Nativity of Our Lord…

Glory to God. When the appointed time of salvation and the foretold prophesies came to pass, God the Son come to...

In Memory of His Holiness Abune Yacob the Second Patriarch…

His Holiness Abune Yacob, the Second Patriarch was one of the reputable leaders of the EriOTC, a shining star of...

Fast of the Prophets (Advent)

15th November (geez calander), marks the first day of the Advent Fast, a period of abstinence and penance practiced by...

FASTING

Fasting is abstinence from all things that a body needs, and one has to fast from animal products and from...

The Eritrean Orthodox Tewahdo Church (EriOTC)

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God. “We call our...

Holy of Holies Our Lady, the virgin Mary

The word holy (kidus) in Geez denotes being special, pure and esteemed. This prefix is an attribute to denote the...

HOLY SCRIPTURES (part one)

All Scriptures are written with the inspiration of the Spirit of God or the breath of God. They are also...

EXISTENCE OF GOD

The name God signifies the Divine Being, meaning He who created the world and governs it. There is one invisible...