“ ብርሃን ሓቂ ናብ ዓለም መጽአ . . .” (ዮሓ. 1፡9)

Jan 04, 2020

‘ብርሃን’፦ ዝተባህለ እቲ ብዕለተ እሑድ ዝተፈጥረ ብርሃን (ዘፍ. 1፡2)፣ ወይ’ውን ካብዚ ናይ ዕለተ ሰንበት ብርሃን ተቐቢአን ብዕለተ ረቡዕ ናይ ዝተፈጥራ ፀሐይ፡ ወርኅን ከዋክብትን ኣይኮነን። እቲ ገባሬ ብርሃናት ከምኡ’ውን እቲ ንልቢ ኵሉ ሰብ ዜብርህን ፍልጠት ዚህብን ናብዚ ዓለም ዝመጸ ብርሃነ ጽድቅ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ። (ዮሓ. 1፡9፤ ያዕ. 1፡17) ጐይታ’ውን ብኣምላካዊ ቃሉ “አነ ውእቱ ብርሃኑ ለዓለም/ኣነ ንዓለም ብርሃኑ እየ” (ዮሓ. 8፡12 ፤ 9፡5) ኢሉ እዩ። ሓዋርያ ዮሓንስ ከኣ “እግዚአብሔር ብርሃን እዩ፡ ኣብኡ ከኣ ጸልማት ዝብልዎ ከቶ የልቦን” (1ይ ዮሓ. 1፡5) ከምዝብል ብርሃን፡ እግዚአብሔር እዩ። ብባህርየ መለኮቱ ሓደ እኳ ከቶ ዘይረኣዮ ክርእዮ ውን ዘይክእል፡ ፍጹም ዘይጠፍእ ብርሃን ዘለዎ እዩ።(1ይ ጢሞ. 6፡16)።

ፈጣሬ ብርሃናት እግዚአብሔር፡ ንሰብ ብመልክዑን ብኣምሳሉን ፈጢሩ ኣብ ገነት ኣንበሮ። (ዘፍ. 1፡27) ቀዳማይ ሰብ ኣዳም ከኣ ብብርሃናዊ ሕይወት ይመላላስ ነበረ። እንተኾነ እዚ ብርሃናዊ ሕይወት ካብ ሾብዓተ ዓመት ክኃልፍ ኣይከኣለን። ኣዳምን ሔዋንን ቓል ሰይጣን ሰሚዖም ብርሃን ዝኾነ ትእዛዝ ፈጣሪኦም ብምፍራሶም (መዝ. 119፡105) መርገመ ሥጋን መርገመ ነፍስን፡ ሞተ ሥጋን ሞተ ነፍስን ተፈሪድዎም፣ እግዚአብሔር ካብ ዝኣክል ጐይታ፡ ገነት ካብ ዝመስል ቦታ ተሰጒጎም ወፅኡ። ነቲ ዝተዋህቦም ናይ ጸጋ ብርሃኖም’ውን ኣጸልመትዎ።

ነዚ ክገልጽ እንከሎ “ሰብሲ ክዳን ብርሃን ዝለበሰ ክነሱ ሰብነቱ ኣዕረቐ፡ ናይ ቆርበት ክዳን ኸኣ ተኸድነ” ድኅሪ ምባል “ኦ ኣዳም ፍርዲ ዘምጻእካልናስ እንታይ ጌርናካ ኢና፧ . . . ኦ ሔዋን እንታይ ገበርናኪ፧ ብኣርኣያ ሰማያውያን ክንዲ እንነብርሲ እንሆ ብብዝኂ ኃጢኣት ሥጋና ጸለመ” ከምዝበለ ቅዱስ ኣትናቴዎስ። (ቅዳሴ ኣትናቴዎስ ቍ.26-29)
ካብ ኣዳምን ሔዋንን ጀሚሩ ንኃሙሽተ ሽሕን ኃሙሽተ ሚእትን ዓመት ከኣ ኵሉ ሰብ ንጸልማት ኃጢኣት ክስዕር ዘይክእል ማኅደር ጸልማት ኮይኑ ኣብ ጸልማት ሕይወትን መግዛእቲ ሞትን ነበረ። (ሮሜ 5፡14) እንተኾነ ግና ኣዳምን ደቁን ኣብ ጸልማት ሕይወት ወዲቖም ንኸይተርፉ መፍቀሬ ሰብ እግዚአብሔር፡ ፍጹም ሰብ ኮይኑ ከምዘድኅኖም ኣተስፈዎም።

በዚ ተስፋ’ዚ ኸኣ ቀዳሞት አበውን፡ ሀብተ ትንቢት ዝተዋህቦም ቅዱሳን ነቢያትን ብመንፈስ ቅዱስ እናተመርሑ፡ “ፈኑ ብርሃነከ ወጽድቀከ/ብርሃንካን ጽድቅኻን ልኣክ” (መዝ. 43፡3) ማለት ካብ ብርሃን ዝተረኽበ ብርሃን እግዚአብሔር ወልድ “ተገለጽ፡ ውረድ፡ ተወለድ” እናበሉ ብተስፋ ይጽበዩ ነበሩ። እንሆ ድማ ነታ ኣብ ጸልማት ኃጢኣትን ጽላሎት ሞት ክሕደትን ዝነበረት ዓለም ንምብራህ ኣካላዊ ቃል እግዚአብሔር ወልድ ኢየሱስ ክርስቶስ ብርሃን ዓለም ንምዃን ፍጹም ሰብ ኮይኑ ከምዝውለድ፡ በመንፈሰ ትንቢት ንዝረኃቐ ኣቕሪቡ፡ ንዝረቐቐ ኣጕሊሑ ኣርኣዮም።

ስለዚ ድማ በዓል ነቢይ ኢሳይያስ፦ ‘ሕዝብ ዘይነብር ውስተ ጽልመት ወጽላሎተ ሞት ብርሃን ዓቢይ ሠረቀ ላዕሌሆሙ/ እቲ ኣብ ጸልማት ዝነብር ሕዝቢ ዓቢይ ብርሃን ረኣየ፣ ነቶም ኣብ ጸልማት ምድሪ ሞት ዝነብሩ ድማ ብርሃን ወፀሎም’ በሉ።። (ኢሳ. 9፡2) 

ብርሃን ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ጳውሎስ፣ ‘ወአመ በጽሐ ጊዜሁ ፈነወ እግዚአብሔር ወልዶ ወተወልደ እም ብእሲት/ ጊዜኡ ምስ በጽሐ ድማ እግዚአብሔር ንወዱ ለኣኾ’ሞ ካብ ድንግል ማርያም ተወልደ’ (ገላ. ፬፡፬/4፡4) ኢሉ ከምዝመስከሮ ካብታ “ካልአይቲ ሰማይ” ዝተሰምየት እመ ብርሃን ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ሥጋኣ ሥጋ፡ ካብ ነፍሳ ነፍስ ወሲዱ፡ ንዅሉ ሰብ ዘብርህ “ፀሐየ ጽድቅ” ጐይታ ተወልደ። ብልደቱ ኸኣ ጸልማት ተሳዒሩ ብርሃን ደቂ ኣዳም ተመልሰ።

ነዚ ዝረኣዩ ቅዱሳን መላእኽቲ ብታሕጓስ “ስብሐት ለእግዚአብሔር በሰማያት ወሰላም በምድር ሥምረቱ ለሰብእ/ ክብሪ (ምስጋና) ንእግዚአብሔር ኣብ ሰማያት፡ ኣብ ምድሪ’ውን ሰላም ይኹን፡ ኣብ መንጎ’ቶም ሥምረት ኣምላኽ ዘለዎም’ እናበሉ ከመስግኑ ከለዉ፡ ጓሶት ውን ንብርሃን ክርስቶስ ርእዮም ኣመስገኑን ንሕዝቢ መስከሩን። (ሉቃ. 2፡13-20)
“ኦ ኢየሩሳሌም ብርሃንኪ ወፂኡ፡ ክብሪ እግዚአብሔር ከኣ ወፂኡልኪ እዩ እሞ ተንሢኢ ብርሃን ኩኒ። . . . ኣሕዛብ ናብ ብርሃንኪ፡ ነገሥታት ከኣ ናብ ጸዳልኪ ክመጹ እዮም።’ (ኢሳ. 60፡1-3) ዝብል ትንቢት ከምዘሎ ድማ ብኮከብ እናተመርሑ ብወገን ምሥራቕ ዝመጽኡ ሰብአ ሰገል ንኣምላኽነቱ ዝግባእ ሰጊዶም ወርቂ፡ ዕጣንን ከርቤን ገጸ በረኸት ሃብዎ። ካብ እግዚአብሔር ርሒቖም ኣብ ጸልማት ኃጢኣት ዝነበሩ ሕዝብን ኣብ ኣምልኾ ጣዖት ክሕደት ዝነበሩ ኣሕዛብን ብርሃን ክርስቶስ ንምርኣይ በቕዑ።

ስለዚ ካብ ልደቱ ንደኃር ብርሃንና ተመሊሱ፡ ደቂ ብርሃንን ደቂ መዓልትን ኴንና ኣብ ብርሃን ክንነብር ጸጋ ተዋሂብና እዩ። ነዚ ክገልጽ ከሎ ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ፡ “ ኀለፈት ሌሊት ወመጽአት መዓልት ወንግድፍ እምላዕሌነ ምግባረ ጽልመት ወንልበስ ወልታ ዘብርሃን/ ለይቲ ኃሊፋ መዓልቲ መጸት። ስለዚ ሥራሕ ጸልማት ካባና ኣርሒቕና ኣፅዋር ብርሃን ንልበስ” (ሮሜ 13፡11) ከምኡ’ውን “እስመ ኵልክሙ ውሉደ ብርሃን አንትሙ ወውሉደ መዓልት ወኢኮንክሙ ውሉደ ጽልመት። ወኢንኑም እንከ ከመ እልኩ አላ ንንቃሕ በሕሊናነ ወንትጋህ ወንጠበብ።/ ንስኻትኩምሲ ደቂ ብርሃንን ደቂ መዓልትን ኢኹም እምበር ደቂ ለይትን ደቂ ጸልማትን ኣይኮንኩምን። እምበኣርከስ ከምተን ዝደቀሳ (ኃሙሽተ ዓያሹ ደናግል) ኣይንደቅስ። እንታይ ደኣ ብሕሊናና ንንቃሕን ነስተውዕልን።” ብምባል የዘኻክረና። (1ይ ተሰ. 5፡5-6 ፣ ኤፌ. 5፡10)

እምበኣር ሎሚ ካባና ዝድለ ነዚ ብልደቱ ዝተመልሰልና ብርሃን ምብራህ፡ ምዕቃብን ደጊም ንከይጽልምት ምጥንቃቕን እዩ። ነዚ ኸኣ “እቲ ዚስዕበኒ ብርሃን ሕይወት ክረኽብ እምበር፡ ብጸልማት ኣይክኸይድን እዩ።” (ዮሐ. 8፡12) ዝበለ ብርሃነ ዓለም ፈጣሪና ብፍጹም ልብና፡ ኃይልናን ብምስዓብ፡ ካብ ተኽሊ ሕይወትና ፍረ ብርሃን ሠናይ ግብሪ ክንፈሪ ይግባእ። (ኤፌ. 5፡8)

ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና’ውን በዚ “ንዅሉ ሰብ ዘብርህ ብርሃን ሓቂ ናብ ዓለም ዝመጸሉ” በዓል ልደት ምኽንያት ገይራ፦ ንእግርና መብራህቲ ንመንገድና ውን ብርሃን ዝኾነ ቓል እግዚአብሔር (መዝ.  119፡105) እናፈጸምና፡ መባርህትና ብሩህ ኮይኑ (ሉቃ. 12፡35) ኣሰር እቶም “አንትሙ ውእቱ ብርሃኑ ለዓለም/ ንስኻትኩም ብርሃን ዓለም ኢኹም . . .” (ማቴ. 5፡14) ዝተባህሉ ቅዱሳን ኣቦታት ክንስዕብ ትምዕደና።

ነዚ ንምፍጻም ጸጋኡ የብዝኃልና! እመ ብርሃን ቅድስት ድንግል ማርያም ብጸሎታን ኣማላድነታን፡ ቅዱሳን ድማ ብተራዳእነቶም ኣይፈለዩና! ኣሜን።

ወስብሐት ለእግዚአብሔር!

ዘመነ ዮሐንስ 24 ግንቦት 2012 ዓ.…

June
Monday
1
ዝርክ፦ ቦአ እግዚእነ ውስተ ምድረ ግብጽ፡ ወዕንባቆም ነቢይ፡ ወአብቍልታ መስተጋድል፡ ወዕረፍቱ ለአልአዛር፡ ወአርከሌድስ፡ ወቲፍላስ፡ ወበዓለማርዩ። ዘቅዳሴምንባብ መልእክታት፦ ፊል. 3፡7-12 1ይጴጥ. 1፡6-12 ግብ. ሐዋ. 12፡20-ፍጻሜ ምስባክ፦ መዝ. 98/99 ወንጌል፦ ዮሐ. 12፡30-34 ቅዳሴ፦ ዘእግዝእትነ ማርያም። * * *
00:00 h
Ad Right

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

‘ወናሁ አነ እፌኑ ተስፋሁ ለአቡየ ላዕሌክሙ/ እንሆ ኣነ ተስፋ ኣቦይ ክሰደልኩም…

ተስፋ ማለት ነቲ ዘይርአ ከም ዝርአ፡ ነቲ ዘየሎ ከምዘሎ፡ ነቲ ዘይኸውን ድማ ከምዝኸውን ጌርካ ብእምነት ንእግዚአብሔር ምጽባይ እዩ። ተስፋ ሓንቲ...

ደብረ ምጥማቅ (21-25 ግንቦት)

ደብረ ምጥማቅ  ጐይታናን ኣምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ ምስ ኣደኡ ቅድስት ድንግል ማርያም ናብ ምድረ ግብጽ ምስ ተሰደ በኪደተ እግሩ ካብ ዝረገጸን ቦታታት...

"ናብ ሰማይ ዓረገ " ማር. 16፡19

  ዓመት መጸ ብዓቢይ መንፈሳዊ ኽብሪ ካብ እነኽብሮም ዓበይቲ በዓላት ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ እቲ ሓደ በዓለ ዕርገት እዩ። ጐይታናን መድኃኒናን...

ማኅሌታይ ቅዱስ ያሬድ 

'ኣብ ወርኂ ታኅሣሥ ዕለቱ ሰኑይ፡ ሰዓቱ ሰዓት ፫ተ ብግዕዝ (9ተ)፡ ኣብ ቅድሚ ታቦተ ጽዮን ኣክሱም ደው ኢሉ ድምፁ ዓው ብምባል...

“ተዘከረኒ እግዚኦ አመ ትመጽእ በመንግሥትከ።/ ጐይታይ ብመንግሥትኻ ክትመጽእ ከሎኻ ዘክረኒ።”…

እቲ ብየማን ጐይታ ተሰቒሉ ዝነበረ ሽፍታ (ፈያታዊ ዘየማን)፡ ደመ ማኅተምን መርኆ ድኅነትን ተዋሂቡ ንኣቦና ኣዳም ቀዲሙ ናብ ገነት ከምዝኣተወ ቅዱሳት...

“ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ቅድሚ ዓለም ምፍጣሩ ኣብ ሕሊና ኣምላኽ…

እዚ ቓል’ዚ ኣብ መቅድም ተኣምረ ማርያም ዝርከብን ወትሩ ዝንበብን ኮይኑ፡ እግዚአብሔር ኣምላኽ ቅድሚ ንዓለም ምፍጣሩን ዘመን ምቝጻሩን፡ ኣዴና ቅድስት ድንግል...

ቅዱስ ኣትናቴዎስ

ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን ከምዝሕብሮ፡ ድኅሪ ዘመነ ሓዋርያት ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና ኣብ ዝተፈላለየ ዘመናት ብደገ ብዓላውያን ነገሥታት፡ ብውሽጢ ድማ ብናይ ጽርኣውያን...

ርክበ ካህናት

“ርክበ ካህናት” ማለት ናይ ካህናት መራኸቢ፡ ጉባኤ፡ መተኣኻኸቢ፡ መዛተዪ . . . ወዘይመስሎ ዝብል ትርጕም ኣለዎ። ኣብ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና፡ ዓመታዊ...

ናባይ ንዑ፡ ኣነ ኸኣ ከዕርፈኩም እየ! (ማቴ. 11፡28)

ክታብ ካብ ኣልፋ ወዖ እግዚአብሔር ኣምላኽ! ኣኽቢረ ብኣርኣያይን ብኣምሳለይን ዝፈጠርክኹም ደቀይ! ቅድሚ ኵሉ ሰላመይ ምስ ኵላትኩም ይኹን! ቅድሚ ሕጂ ብዙኅ ደብዳቤታት ሰዲደልኩም...

አሥርቆት ዘወርኀ ግንቦት

ዮም ሠረቀ ለነ ወርኀ ቡሩክ ግንቦት ያብጽሐነ እስከ ወርኀ ሰኔ በሰላመ እግዚአብሔር! ወርኀ ግንቦት ቡሩክ መዓልቱ ፲ወ፬ቱ ሰዓት ወእምዝ ይትዌስክ። ሎሚ...

ባሕቲ ግንቦት፡ ልደተ ማርያም

ቅድስት ድንግል ማርያም፡ ቅድሚ ምፍጣር ዓለም ኣብ ሕሊና ኣምላኽ ዝነበረት፣ ገና ከይተወልደት ትንቢት ዝተነግረላ፡ ሱባኤ ዝተቘጽረላን ምሳሌ ዝተመሰለላን እያ። ሊቀ...

ዮም ፍሥሐ ኮነ በእንተ ልደታ ለማርያም/ ሎሚ ብልደት ቅድስት ድንግል…

ልደት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ሃንደበታዊ ኣይኮነን። ካብ ፅንሰታ ክሳዕ ልደታ ኵሉ መስተንክር እዩ። ትንቢት ዝተነግረሉ፡ ሱባዔ ዝተቘጽረሉ፡ ምሳሌ ዝተመሰለሉ...

  

latest articles

Ascension

After the Lord Jesus Christ had finished the operation of His wisdom upon earth, by His Passion, and His Death...

Tsinset (Annunciation – Feast of Incarnation)

In accordance with the cannon of the Church, one of the nine major feast days of Our Lord. it Tsinset (Annunciation...

The feast of presenting the lord Christ in the temple…

On this day we celebrate the feast of presenting the lord Christ to the temple after 40 days of his...

The Fast of Nineveh - Monday 10 – 12 February…

In Eritrean Orthodox Tewahdo Church, one of the seven fasting periods is the fast of Nineveh.

Mystery of Baptism

Baptism is the sacrament given to all who believe in the Mystery of the Trinity and the Mystery of Incarnation...

Mystery of Incarnation

Mystery of Incarnation means the mystery of the descending of God the Son who is one of the Trinity from...

Mystery of the Holy Trinity

The Eritrean Orthodox tewahdo Church has Five pillars of Mysteries through which it teaches and demonstrates its basic religious belief...

Welcome to the Feast of the Nativity of Our Lord…

Glory to God. When the appointed time of salvation and the foretold prophesies came to pass, God the Son come to...

In Memory of His Holiness Abune Yacob the Second Patriarch…

His Holiness Abune Yacob, the Second Patriarch was one of the reputable leaders of the EriOTC, a shining star of...

Fast of the Prophets (Advent)

15th November (geez calander), marks the first day of the Advent Fast, a period of abstinence and penance practiced by...

FASTING

Fasting is abstinence from all things that a body needs, and one has to fast from animal products and from...

The Eritrean Orthodox Tewahdo Church (EriOTC)

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God. “We call our...