ምሥጢረ ሥጋዌ (1ይ ክፋል)

Dec 16, 2015

ምሥጢረ ሥጋዌ ማለት ካብ ሠለስተ ኣካላት ሓደ ኣካል ወልደ እግዚአብሔር ብፍሉይ ኣካሉ ሥጋ ዝለበሰሉን ሰብ ዝኾነሉን ምሥጢር እዩ። እግዚአብሔር ኣምላኽ ንኣዳምን ንሔዋንን ካብ ኣርባዕተ ባህርያተ ሥጋ፡ ኃሙሻይ ባህርየ ነፍስ ኣዋሓሒዱ ንኣዳም ናይ ፴/30 ዓመት ጐበዝ፡ ንሔዋን ከኣ ናይ ፲፭/15 ዓመት ጐርዞ ጌሩ ኣኽቢሩ ፈጠሮም። ብጀካ ዕፀ በለስ ካብ ኵሉ ኣብ ገነት ዘሎ ብልዑ ግዝኡ ኢሉ ክብሩ ክወርሱ ስሙ ክቕድሱ ፈቐደሎም (ዘፍ. ፪፥፲፮/ 2:16)። እዚ ኸኣ ናቱ ኣምላኽነት ናታቶም ፍጡርነት ናቱ ገዛኢነት ናታቶም ተገዛኢነት ኽፈልጡን ሥርዓት ንምግባርን ትእዛዝ ንኽቐውምን እምበር ዕፀ በለስ ዝኸልኦም በቒቑሎም ኣይኮነን። ብእኡ ኣቢሉ’ውን ሥርዓተ ጾም ንምምሃር ነበረ። ንሳቶም ግና ነዚ ትእዛዝ እዚ ምስ ኣፍረሱ ሞተ ሥጋ ፡ ሞተ ነፍስ ተፈሪድዎም (ሮሜ ፭፥፲፩/5፡11) ካብ ገነት ተሰጉ ። (ዘፍ. ፫፥፩-፳፫/3:1-23)።

እግዚአብሔር ርኅሩኅ መፍቀሬ ሰብ መሓሪ ብምዃኑ ኣዳምን ሔዋንን ብዝገበርዎ ኣዝዮም ስለዝተጣዕሱ ንስሓኦም ተቐቢሉ ብኽያቶም ሰሚዑ “ድኅሪ ኃሙሽተ መዓልትን ፈረቓን ካብ ጓል ጓልካ ተወሊደ ከድኅነካ እየ” ዝብል ቃል ተስፋ ሃቦ። (መጽሓፈ ቀሌምንጦስ ገጽ ፲፫/13, መዝ. 89፡1, 2ይ ጴጥ. ፫፥፰/3፡8, ገላ. ፬፥፭/4፡5)

ነቶም ወረስቲ ተስፋኡ ውን ብመሓላ ኣጽንዓሎም (ዕብ. ፮፥፲፯/6፡17)፣ እቲ ዝተጠቕሰ ኃሙሽተ ሽሕን ኃሙሽተ ሚእትን ዓመት ምስ ተፈጸመ፡ ዝተዛረቦ ዘይርስዕ ዝሃቦ ተስፋ ዘይከልእ ጐይታ ከምቲ ሱባኤ ዝተቘጽረሉ ትንቢት ዝተነግረሉ ካብ ኣዴና እግዝእትነ ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ሥጋኣ ሥጋ፡ ካብ ነፍሳ ነፍሲ ወሲዱ ተዋሒዱ ኣብ ዘመነ ዮሐንስ መጋቢት ፳፱/29 ብዕለተ እሑድ ብኅቱም ድንግልና ተፀንሰ። ድኅሪ ፱ተ ወርኅን ኃሙሽተ መዓልትን ኣብ ዘመነ ማቴዎስ ታኅሣሥ ፳፱ ብዕለተ ሠሉስ ፍርቂ ለይቲ ብኅቱም ድንግልና ተወልደ።

ኣምላኽ ንምንታይ ፍጹም ሰብ ኮይኑ ሕማምን ሞትን ተቐበለ፧

“ልዑለ ባህርይ እግዚአብሔር ኵሉ ዝከኣሎ ኣምላኽ እንከሎ ንምንታይ ፍጹም ሰብ ኮይኑ ብዘይካ ኃጢኣት ሰብ ዝፍጽሞ ዘበለ እናፈጸመ ንሕማምን ሞትን ተቐቢሉ ንሰብ ከድኅን መሪጹ እንተበልና፧” እዚኦም ዝስዕቡ መረድኢታት ካብ ብዙኅ ብውኁዱ ንረክብ። 
1. ብኣርኣያኡን መልክዑን ዝፈጠሮ ሰብ ምስ ተጋገየን ምስ ተጣዕሰን ግዙእ ኃጢኣት ኮይኑ ኪነብር ኣይኃደጎን እንታይ ደኣ ካብ ኃጢኣትን መርገምን ኵነኔን ዝድኅነሉ ተስፋ ሂብዎ ስለዝነበረ ንኪፍጽሞ’ዩ። (ዘፍ. ፫፥፲፭/3፡15, ፫፥፳፪/3፡22, ቀሌ. ገጽ ፲፫/13)።
2. እግዚአብሔር ዝገብሮ ኵሉ ብመደብን ሥነ ሥርዓትን ስለዝኾነ እዩ። (1ይ ቆሮ. ፲፬፥፴፫-፵/14፡33-40) 
3. ዝበደለ ሰብ በጃ ኮይኑ ከንጽሕ ስለዘይክእል ንሱ ባዕሉ ነዚ መደብ እዚ ብንጽሕናን ብቕድስናን ካብ ዝተሓለወት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ፍጹም ሰብ ኮይኑ ንኺውለድ ምእንታና ክሒሱ ንኽዓርቀናን ንኽዕረቐናን ግድን ኮነ። “ካብ ድኻም ሥጋ ሕጊ ክፍጸም ንዘይከኣለ ብምሳሌነት እግዚአብሔር ወዱ ልኢኹ ኣብ ልዕሊ ኃጢኣት ፈረደ” ከምዝበለ። (ሮሜ ፰፥፫/8:3)
4. ብምኽንያት ሰብ (ኣዳም) ኃጢኣት ናብ ዓለም ኣተወ ብምኽንያት ኃጢኣት ውን ሞት፥ ብሓደ ሰብ ውን (ክርስቶስ) ሕይወት መጽአ። (ሮሜ ፭፥፲፪-፲፰/5:12-18)

ቀዳሚሁ ቃል ውእቱ (ብመጀመርታ ቓል ነበረ)

ወንጌላዊ ቅዱስ ዮሓንስ በዚ ኣገላልጻኡ ቃል ቅድሚ ዅሉ ከምዝነበረ፡ ቅድምናኡን ህላዌኡን የረድኣና። ንቕድምናኡ ኸኣ ጥንቲ ወይ መበገሲ የብሉን። ፍጥረት ዘበለ ኵሉ መበገስን መፈጸምታን፡ መጀመርታን መወዳእታን ኣለዎ። መበገሲ ኵሉ ወይ መምጽኢ (አምጻኤ ዓለማት) ፈጣሪ እግዚአብሔር ግና ቀዳማዊ እዩ። ንእኡ ግና መበገሲ ወይ መጀመሪ ዘይብሉ ኣልፋ (ቀዳማዊ) እዩ። ከምኡ ውን ፍጻሜ ዘይብሉ ዘለዓለማዊ እዩ። (መዝ. 102፡25-27)
ስለዚ እዩ ድማ ወንጌላዊ ዮሐንስ ነቲ ቅድመ ሥጋዌኡ ዝነበረሉ መንነት ህላዌን ኵነታትን ኪገልጽ ከሎ ቃል ቀዳማዊ ኢሉ ቅድምናኡ ዘረጋገጸ። እዚ ቓል እዚ ድማ ከም ቃል ፍጡራን ዝርው (ኣካል ዘይብሉ) ዘይኮነስ ኣነ በሃላይ ገባሬ ኵሉ ኣካላዊ ቃል ምዃኑ ንኸረድእ “እቲ ቓል” ኢሉ ጸውዖ (ገለጾ)። በዚ ድማ ቃል ዝተባህለ ወልደ እግዚአብሔር ክርስቶስ ምዃኑ ክሕብር “እቲ ቓል’ውን ኣምላኽ ነበረ” ኢሉ ጸሓፈ። ኣብ ዳኅረዋይ ዘመን ድማ ብፍሉይ ኣካሉ ሥጋ ከምዝለበሰን ከምዝተወሓሓደን ከረድኣና ኸሎ “እቲ ቓል ሥጋ ኾነ” በለ (መዝ. 32፡6, ዮሓ. ፩፥፩-፲፬/1፡1-14, ዕብ. ፩፥፪-፫/1፡2-3, ቈላ. ፩፥፲፪-፲፯/1:12-17)

ነአምን በክልኤቱ ልደታት (ብኽልተ ልደታት ነኣምን)

ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ናይ አብ ናይ ባህርይ ወዱ እዩ። ቅድመ ዓለም ካብ አብ ብዘይ ኣደ፡ ድኅረ ዓለም ብዘይ ኣቦ ብግብረ መንፈስ ቅዱስ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ከምዝተወልደ በዚአን ክልተ ልደታት ነኣምን (ሕዝ. ፵፬፥፩-፫/44፡1-3, ማቴ. ፩፥፲፰/1፡18, ምሳ. ፰፥፳፫፥፳፭/8፡23-25)

ተዋሕዶ

ተዋሕዶ ማለት ቃልን (መለኮትን) ሥጋን (ትስብእትን፡ ሰብእነትን) ካብ ክልተ ኣካልን፡ ክልተ ባህርይን ብተዋሕዶ ሓደ ኣካልን ሓደ ባህርይን ከምዝኾነ ዘረድእ ምሥጢር እዩ።

ቅዱስ ቄርሎስ ብዛዕባ ተዋሕዶ ቃልን ሥጋን ከምዚ ይብል፦ “ቃል ሥጋ ኮነ ኪበሃል ከሎ ቃል ተለዊጡ ሥጋ ኾይኑ ማለት ኣይኮነን፡ ሥጋውን ናብ ኣምላኽነት ተለዊጡ ማለት ኣይኮነን” ብዘይምርመር ምሥጢረ ተዋሕዶ ሃብቲ ቓል ንሥጋ፡ ሃብቲ ሥጋ ንቓል ኮነ እምበር፡ እዚ ማለት ድማ ገንዘብ መለኮት ብተዋሕዶ፡ ገንዘብ ሥጋ ብተዋሕዶ ገንዘብ ቃል ኮነ ማለት’ዩ። ብኻልእ ኣገላልጻ ንቓል ዝንገር ዝነበረ ንሥጋ ይንገረሉ፡ ንሥጋ ይንገር ዝነበረ ንቓል ይንገረሉ። እዚ ማለት ቀዳማይን መወዳእታን ክበሃል ዝግብኦ ቃል ክኸውን ከሎ ሥጋ ግና ንገንዘብ ቃል ብተዋሕዶ ናይ ባዕሉ ጌሩ’ሎ እሞ ቀዳማይን መወዳእታን ኣነ እየ ክብል በቒዑ እቲ ዘመን ዘይቍጸረሉ ዝነበረ ቓል ውን ሥጋ ሃብቱ ስለዝገበረ ዘመን ተቘጽረሉ። ወዲ ፲፪ ዓመት ወዲ ፴ ዓመት ተባህለ። 
ቅድሚ ተዋሕዶ ክልተ ኣካል ክልተ ባህርይ ዝተባህሉ መነ መን’ዮም፧
መለኮታዊ ኣካል፦ ረቂቕ፣ ዘይጭበጥ፣ ዘይድኅሠሥ፣ እሳታዊ፣ ምሉእ፣ ስፉሕ፣
ሥጋዊ ኣካል፦ ግዙፍ፣ ውሱን፣ ጸቢብ፣ ዝድኅሠሥ፣ ዝጭበጥ፣
መለኮታዊ ባህርይ፦ ቀዳማይን ዳኅራዋይን፣ መጀመርታን መወዳእታን፣ ፈጣሪነት፣ ኵሉ ክገብር ዚኽእል፣ ዘለዓለማዊ፣ ዘይመውት፣ ዘይሓምም፣ ዘይጠሚ፣ ዘይጸምእ።
እምበኣር ወልድ ንደቂ ኣዳም ካብ ዝወደቑሉ መንጸፈ ደይን፡ ካብ ዝተገዝኡሉ ባርነት ሰይጣን ናፃ ንኽገብሮም ምስ መጽአ ቃል ምስ ሥጋ ተዋሓሓደ። እዚ ማለት ከኣ መለኮታዊ ኣካልን ሥጋዊ ኣካልን ከምኡ ውን መለኮታዊ ባህርይን ሥጋዊ ባህርይን ተዋሓሓዱ። እቲ ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዝተወልደ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ክልተ ኣካል ሓደ ኣካል፡ ብዘይምልዋጥ ብተዋሕዶ መለኮት ንመለኮት ከይለቐቐ ሥጋ ንሥጋነቱ ከይለቐቐ በተዓቅቦ ካብ ክልተ ባህርይ ሓደ ባህርይ ኮነ። በዚ ድማ ምንታዌ (ክልተነት) ጠፍአ። ስለዚ ኸኣ እዩ ክርስቶስ ፍጹም ኣምላኽ ፍጹም ሰብ ዝበሃል።

ትንታነ ቅዱስ ቄርሎስ ብምሳሌ ሓጺንን ሓውን

ንተዋሕዶ መለኮትን ሥጋን ቅዱስ ቄርሎስ ብሓጺንን ሓውን መሲሉ ይዛረብ። ሓጺን ናብ ሓዊ ኣትዩ ምስ ሓዊ ኪወሓሓድ ከሎ መጠኑ፡ ቅርጹ፡ ርጕዱን ቁመቱን ከይለቐቐ ባህርይ ናይቲ ሓዊ ወሲዱ ኵለንትናኡ ፍጹም ሓዊ ከምዝኸውን እቲ ሓዊ ውን ናይ እሳትነት (ሓዊነት) ባህርይኡ ከይገደፈ ብመጠን እቲ ሓጺን ንቕርጺ እቲ ሓጺን ከምዝኅዝ ዳኅራይ’ውን ሓጓዳይ ብመዶሻ ኺወቕዖ ብመጋዝ ኺቝርጾ ኸሎ ኣብ መንጎ ሓጺንን ሓጺን ምንም ፍልልይ ከምዘይረአ፡ ኅድረት ምልዋጥ ዘይብሉ ተዋሕዶ መለኮትን ሥጋን ውን ከምዚ’ዩ ኢሉ ኣረዲኡና።
ስለዚ ነቲ ሓደ ክርስቶስ ከፊልካ ሥጋ ናይ ሥጋ ሥራሕ ይሠርሕ፡ መለኮት ናይ መለኮት ሥራሕ ይሠርሕ ምባል ጊጉይ ትምህርቲ እዩ።

ይቕጽል . . . 

ወስብሐት ለእግዚአብሔር፡ አሜን!

ዘመነ ዮሐንስ 15 ጥር 2012 ዓ.ም.

January
Friday
24
ዝክር፦ አብድዩ ነቢይ፡ ወጎርጎርዮስ፡ ጴጥሮስ ወሶፍያ፡ ወቂርቆስ ወእሙ ኢየሉጣ። ዘቅዳሴ ምንባብ፦ ዕብ. 12፡1-10። 1ይ ጴጥ. 4፡10-14። ግብ. ሐዋ. 10፡34-39። ምስባክ፦ መዝ. 78/79 ወንጌል፦ ዮሐ. 16፡1-6። ቅዳሴ፦ ቅዳሴ ዘዲዮስቆሮስ፡ ዓዲ ዘወልደ ነጐድጓድ። * * *
00:00 h
Ad Right

  

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

ሰማዕት ቅድስት ድምያና ምስ ኣርብዓ ሰማዕታት ደናግል ሰዓብታ

ሣልሳይ ክፍለ ዘመን ኣብ ምፍጻሙ ሓደ ማርቆስ ዝበሃል ሕያዋይ ክርስቲያን ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ግብጺ ናይ ዝርከባ ክልተ ኣውራጃታት ኣማሓዳሪ ነበረ።...

11 ጥር 2012 ዓ.ም. በዓለ ጥምቀት ኣብ ኵለን ኦርቶዶክሳውያን ኣብያተ…

ኣብ ውሽጥን ወፃእን ዝርከባ ኣብያተ ክርስቲያን ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ በዓለ ጥምቀት ብድምቀት ክኽበር ከሎ፡ ብደረጃ ሃገር ድማ ኣብ...

እንቋዕ ናብ በዓል ቃና ዘገሊላ ኣብጽሓና!

ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብታ ኣብ ዞባ ገሊላ እትርከብ ቃና ዝገበሮ ተኣምር ምኽንያት ብምግባር በዓል ቃና ዘገሊላ እናተባህለ ብስብሓታትን ጸሎተ ቅዳሴን...

“ ወያሠጥሞን ውስተ ቀላየ ባሕር ለአበሳነ /ንኣበሳና ናብ ማዕሙቝ ቀላይ…

ካብ ሠለስተ ኣካል ሓደ ኣካል፡ እግዚአብሔር ወልድ ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ሥጋኣ ሥጋ ካብ ነፍሳ ነፍስ ወሲዱ ብተዋሕዶ...

“ልሕቀ በበሕቅ / በብንእሽቶ ዓበየ”

ባዕሉ እግዚአብሔር ዝሃቦ ተስፋን፡ ነቢያት ዝተነበይዎ ትንቢትን ንምፍጻም፡ ኣካላዊ ቃል እግዚአብሔር ወልድ ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ፍጹም ሰብ ኮይኑ ኣብ ቤተ ልሔም...

መበል 50 ዓመት ወርቃዊ ኢዮቤልዩ ምምሥራት ደብረ ብርሃን ቅድስት ሥላሴ…

7 ጥር 2012 ዓ.ም.ግ (16 ጥሪ 2020 ፈ.) ክብረ በዓል ቅድስት ሥላሴ ኣብ ኵለን ኣብያተ ክርስቲያን ክኸብር ከሎ ብፍሉይ ግን...

ሓበሬታ ብዛዕባ ንግደት ኢየሩሳሌም 2020 ዓ.ም. (2020 ፈ.)

 ቤት ጽሕፈት ነጋድያን ኢየሩሳሌም ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ብዛዕባ ንግደት ኢየሩሳሌም ኣብ በዓለ ፋሲካ 2012 ዓ.ም.ግ. (2020 ዓ.ም.) ዝምልከት...

ጋሻ ንምቕባል ንቀዳደም! - ሥላሴ ኣብ ቤት አብርሃም

ጋሻ ምቕባል፡ ብዙኅ በረኸትን ጸጋን ዘውህብ እዩ። 7 ሓምሌ ኣቦና ኣብርሃም ጋሻ ብምቕባሉ፡ ኣጋእዝተ ዓለም ቅድስት ሥላሴ ኣብ ቤቱ ዝተኣንገዱሉን፡...

ግዝረት ኣብ ክርስትና፧?!

ግዝረት፡ ማለት ሕፃን ዕልቦኡ ዝኽንሸበሉ ኵነት እዩ። ዕልቦ ፆታዊ ኽፍሊ ኣካል ናይ ሕፃን ብምቕራጽ ዝፍጸም እዩ።

ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ተገዚሩ ድዩ፧

ሓደ ካብተን ትሽዓተ ንኡሳን በዓላት ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ በዓለ ግዝረት’ዩ። ሠራዔ ሕግ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብዘይካ በይና ኃጢኣት ፡ ሕጊ...

ክብረ በዓል ገዳም ደብረ ወርቅ ኣቡነ ሊባኖስ ብዓቢይ ኽብሪ ተባዒሉ!

“ደቂቅየ ወደቂቅክሙ ኢይትጓነዩ በበዓልየ ወበዓልክሙ/ ኣብ በዓለይን በዓልኩምን ደቀይን ደቅኹምን ኣይፈላለዩ” ጻድቅ ኣቡነ ሊባኖስ ኣብ መፋርቅ 4ይ ክፍለ ዘመን ካብ ቁስጥንጥንያ...

ኣብ ሃገረ ስብከት ደቡብ መንደፈራ ጉባኤ ተቓኒዑ!

ብዕለት 26 ታኅሣሥ 2012 ዓ.ም. (05/01/20 ፈ.) ብብፁዕ አቡነ ሉቃስ ዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስ ዝተመርሐ፡ ናይቲ ሃገረ ስብከት ኃለፍቲ ክፍልታትን...

  

latest articles

Mystery of Baptism

Baptism is the sacrament given to all who believe in the Mystery of the Trinity and the Mystery of Incarnation...

Mystery of Incarnation

Mystery of Incarnation means the mystery of the descending of God the Son who is one of the Trinity from...

Mystery of the Holy Trinity

The Eritrean Orthodox tewahdo Church has Five pillars of Mysteries through which it teaches and demonstrates its basic religious belief...

Welcome to the Feast of the Nativity of Our Lord…

Glory to God. When the appointed time of salvation and the foretold prophesies came to pass, God the Son come to...

In Memory of His Holiness Abune Yacob the Second Patriarch…

His Holiness Abune Yacob, the Second Patriarch was one of the reputable leaders of the EriOTC, a shining star of...

Fast of the Prophets (Advent)

15th November (geez calander), marks the first day of the Advent Fast, a period of abstinence and penance practiced by...

FASTING

Fasting is abstinence from all things that a body needs, and one has to fast from animal products and from...

The Eritrean Orthodox Tewahdo Church (EriOTC)

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God. “We call our...

Holy of Holies Our Lady, the virgin Mary

The word holy (kidus) in Geez denotes being special, pure and esteemed. This prefix is an attribute to denote the...

HOLY SCRIPTURES (part one)

All Scriptures are written with the inspiration of the Spirit of God or the breath of God. They are also...

EXISTENCE OF GOD

The name God signifies the Divine Being, meaning He who created the world and governs it. There is one invisible...