ምሥጢረ ሥጋዌ (1ይ ክፋል)

Dec 16, 2015

ምሥጢረ ሥጋዌ ማለት ካብ ሠለስተ ኣካላት ሓደ ኣካል ወልደ እግዚአብሔር ብፍሉይ ኣካሉ ሥጋ ዝለበሰሉን ሰብ ዝኾነሉን ምሥጢር እዩ። እግዚአብሔር ኣምላኽ ንኣዳምን ንሔዋንን ካብ ኣርባዕተ ባህርያተ ሥጋ፡ ኃሙሻይ ባህርየ ነፍስ ኣዋሓሒዱ ንኣዳም ናይ ፴/30 ዓመት ጐበዝ፡ ንሔዋን ከኣ ናይ ፲፭/15 ዓመት ጐርዞ ጌሩ ኣኽቢሩ ፈጠሮም። ብጀካ ዕፀ በለስ ካብ ኵሉ ኣብ ገነት ዘሎ ብልዑ ግዝኡ ኢሉ ክብሩ ክወርሱ ስሙ ክቕድሱ ፈቐደሎም (ዘፍ. ፪፥፲፮/ 2:16)። እዚ ኸኣ ናቱ ኣምላኽነት ናታቶም ፍጡርነት ናቱ ገዛኢነት ናታቶም ተገዛኢነት ኽፈልጡን ሥርዓት ንምግባርን ትእዛዝ ንኽቐውምን እምበር ዕፀ በለስ ዝኸልኦም በቒቑሎም ኣይኮነን። ብእኡ ኣቢሉ’ውን ሥርዓተ ጾም ንምምሃር ነበረ። ንሳቶም ግና ነዚ ትእዛዝ እዚ ምስ ኣፍረሱ ሞተ ሥጋ ፡ ሞተ ነፍስ ተፈሪድዎም (ሮሜ ፭፥፲፩/5፡11) ካብ ገነት ተሰጉ ። (ዘፍ. ፫፥፩-፳፫/3:1-23)።

እግዚአብሔር ርኅሩኅ መፍቀሬ ሰብ መሓሪ ብምዃኑ ኣዳምን ሔዋንን ብዝገበርዎ ኣዝዮም ስለዝተጣዕሱ ንስሓኦም ተቐቢሉ ብኽያቶም ሰሚዑ “ድኅሪ ኃሙሽተ መዓልትን ፈረቓን ካብ ጓል ጓልካ ተወሊደ ከድኅነካ እየ” ዝብል ቃል ተስፋ ሃቦ። (መጽሓፈ ቀሌምንጦስ ገጽ ፲፫/13, መዝ. 89፡1, 2ይ ጴጥ. ፫፥፰/3፡8, ገላ. ፬፥፭/4፡5)

ነቶም ወረስቲ ተስፋኡ ውን ብመሓላ ኣጽንዓሎም (ዕብ. ፮፥፲፯/6፡17)፣ እቲ ዝተጠቕሰ ኃሙሽተ ሽሕን ኃሙሽተ ሚእትን ዓመት ምስ ተፈጸመ፡ ዝተዛረቦ ዘይርስዕ ዝሃቦ ተስፋ ዘይከልእ ጐይታ ከምቲ ሱባኤ ዝተቘጽረሉ ትንቢት ዝተነግረሉ ካብ ኣዴና እግዝእትነ ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ሥጋኣ ሥጋ፡ ካብ ነፍሳ ነፍሲ ወሲዱ ተዋሒዱ ኣብ ዘመነ ዮሐንስ መጋቢት ፳፱/29 ብዕለተ እሑድ ብኅቱም ድንግልና ተፀንሰ። ድኅሪ ፱ተ ወርኅን ኃሙሽተ መዓልትን ኣብ ዘመነ ማቴዎስ ታኅሣሥ ፳፱ ብዕለተ ሠሉስ ፍርቂ ለይቲ ብኅቱም ድንግልና ተወልደ።

ኣምላኽ ንምንታይ ፍጹም ሰብ ኮይኑ ሕማምን ሞትን ተቐበለ፧

“ልዑለ ባህርይ እግዚአብሔር ኵሉ ዝከኣሎ ኣምላኽ እንከሎ ንምንታይ ፍጹም ሰብ ኮይኑ ብዘይካ ኃጢኣት ሰብ ዝፍጽሞ ዘበለ እናፈጸመ ንሕማምን ሞትን ተቐቢሉ ንሰብ ከድኅን መሪጹ እንተበልና፧” እዚኦም ዝስዕቡ መረድኢታት ካብ ብዙኅ ብውኁዱ ንረክብ። 
1. ብኣርኣያኡን መልክዑን ዝፈጠሮ ሰብ ምስ ተጋገየን ምስ ተጣዕሰን ግዙእ ኃጢኣት ኮይኑ ኪነብር ኣይኃደጎን እንታይ ደኣ ካብ ኃጢኣትን መርገምን ኵነኔን ዝድኅነሉ ተስፋ ሂብዎ ስለዝነበረ ንኪፍጽሞ’ዩ። (ዘፍ. ፫፥፲፭/3፡15, ፫፥፳፪/3፡22, ቀሌ. ገጽ ፲፫/13)።
2. እግዚአብሔር ዝገብሮ ኵሉ ብመደብን ሥነ ሥርዓትን ስለዝኾነ እዩ። (1ይ ቆሮ. ፲፬፥፴፫-፵/14፡33-40) 
3. ዝበደለ ሰብ በጃ ኮይኑ ከንጽሕ ስለዘይክእል ንሱ ባዕሉ ነዚ መደብ እዚ ብንጽሕናን ብቕድስናን ካብ ዝተሓለወት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ፍጹም ሰብ ኮይኑ ንኺውለድ ምእንታና ክሒሱ ንኽዓርቀናን ንኽዕረቐናን ግድን ኮነ። “ካብ ድኻም ሥጋ ሕጊ ክፍጸም ንዘይከኣለ ብምሳሌነት እግዚአብሔር ወዱ ልኢኹ ኣብ ልዕሊ ኃጢኣት ፈረደ” ከምዝበለ። (ሮሜ ፰፥፫/8:3)
4. ብምኽንያት ሰብ (ኣዳም) ኃጢኣት ናብ ዓለም ኣተወ ብምኽንያት ኃጢኣት ውን ሞት፥ ብሓደ ሰብ ውን (ክርስቶስ) ሕይወት መጽአ። (ሮሜ ፭፥፲፪-፲፰/5:12-18)

ቀዳሚሁ ቃል ውእቱ (ብመጀመርታ ቓል ነበረ)

ወንጌላዊ ቅዱስ ዮሓንስ በዚ ኣገላልጻኡ ቃል ቅድሚ ዅሉ ከምዝነበረ፡ ቅድምናኡን ህላዌኡን የረድኣና። ንቕድምናኡ ኸኣ ጥንቲ ወይ መበገሲ የብሉን። ፍጥረት ዘበለ ኵሉ መበገስን መፈጸምታን፡ መጀመርታን መወዳእታን ኣለዎ። መበገሲ ኵሉ ወይ መምጽኢ (አምጻኤ ዓለማት) ፈጣሪ እግዚአብሔር ግና ቀዳማዊ እዩ። ንእኡ ግና መበገሲ ወይ መጀመሪ ዘይብሉ ኣልፋ (ቀዳማዊ) እዩ። ከምኡ ውን ፍጻሜ ዘይብሉ ዘለዓለማዊ እዩ። (መዝ. 102፡25-27)
ስለዚ እዩ ድማ ወንጌላዊ ዮሐንስ ነቲ ቅድመ ሥጋዌኡ ዝነበረሉ መንነት ህላዌን ኵነታትን ኪገልጽ ከሎ ቃል ቀዳማዊ ኢሉ ቅድምናኡ ዘረጋገጸ። እዚ ቓል እዚ ድማ ከም ቃል ፍጡራን ዝርው (ኣካል ዘይብሉ) ዘይኮነስ ኣነ በሃላይ ገባሬ ኵሉ ኣካላዊ ቃል ምዃኑ ንኸረድእ “እቲ ቓል” ኢሉ ጸውዖ (ገለጾ)። በዚ ድማ ቃል ዝተባህለ ወልደ እግዚአብሔር ክርስቶስ ምዃኑ ክሕብር “እቲ ቓል’ውን ኣምላኽ ነበረ” ኢሉ ጸሓፈ። ኣብ ዳኅረዋይ ዘመን ድማ ብፍሉይ ኣካሉ ሥጋ ከምዝለበሰን ከምዝተወሓሓደን ከረድኣና ኸሎ “እቲ ቓል ሥጋ ኾነ” በለ (መዝ. 32፡6, ዮሓ. ፩፥፩-፲፬/1፡1-14, ዕብ. ፩፥፪-፫/1፡2-3, ቈላ. ፩፥፲፪-፲፯/1:12-17)

ነአምን በክልኤቱ ልደታት (ብኽልተ ልደታት ነኣምን)

ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ናይ አብ ናይ ባህርይ ወዱ እዩ። ቅድመ ዓለም ካብ አብ ብዘይ ኣደ፡ ድኅረ ዓለም ብዘይ ኣቦ ብግብረ መንፈስ ቅዱስ ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ከምዝተወልደ በዚአን ክልተ ልደታት ነኣምን (ሕዝ. ፵፬፥፩-፫/44፡1-3, ማቴ. ፩፥፲፰/1፡18, ምሳ. ፰፥፳፫፥፳፭/8፡23-25)

ተዋሕዶ

ተዋሕዶ ማለት ቃልን (መለኮትን) ሥጋን (ትስብእትን፡ ሰብእነትን) ካብ ክልተ ኣካልን፡ ክልተ ባህርይን ብተዋሕዶ ሓደ ኣካልን ሓደ ባህርይን ከምዝኾነ ዘረድእ ምሥጢር እዩ።

ቅዱስ ቄርሎስ ብዛዕባ ተዋሕዶ ቃልን ሥጋን ከምዚ ይብል፦ “ቃል ሥጋ ኮነ ኪበሃል ከሎ ቃል ተለዊጡ ሥጋ ኾይኑ ማለት ኣይኮነን፡ ሥጋውን ናብ ኣምላኽነት ተለዊጡ ማለት ኣይኮነን” ብዘይምርመር ምሥጢረ ተዋሕዶ ሃብቲ ቓል ንሥጋ፡ ሃብቲ ሥጋ ንቓል ኮነ እምበር፡ እዚ ማለት ድማ ገንዘብ መለኮት ብተዋሕዶ፡ ገንዘብ ሥጋ ብተዋሕዶ ገንዘብ ቃል ኮነ ማለት’ዩ። ብኻልእ ኣገላልጻ ንቓል ዝንገር ዝነበረ ንሥጋ ይንገረሉ፡ ንሥጋ ይንገር ዝነበረ ንቓል ይንገረሉ። እዚ ማለት ቀዳማይን መወዳእታን ክበሃል ዝግብኦ ቃል ክኸውን ከሎ ሥጋ ግና ንገንዘብ ቃል ብተዋሕዶ ናይ ባዕሉ ጌሩ’ሎ እሞ ቀዳማይን መወዳእታን ኣነ እየ ክብል በቒዑ እቲ ዘመን ዘይቍጸረሉ ዝነበረ ቓል ውን ሥጋ ሃብቱ ስለዝገበረ ዘመን ተቘጽረሉ። ወዲ ፲፪ ዓመት ወዲ ፴ ዓመት ተባህለ። 
ቅድሚ ተዋሕዶ ክልተ ኣካል ክልተ ባህርይ ዝተባህሉ መነ መን’ዮም፧
መለኮታዊ ኣካል፦ ረቂቕ፣ ዘይጭበጥ፣ ዘይድኅሠሥ፣ እሳታዊ፣ ምሉእ፣ ስፉሕ፣
ሥጋዊ ኣካል፦ ግዙፍ፣ ውሱን፣ ጸቢብ፣ ዝድኅሠሥ፣ ዝጭበጥ፣
መለኮታዊ ባህርይ፦ ቀዳማይን ዳኅራዋይን፣ መጀመርታን መወዳእታን፣ ፈጣሪነት፣ ኵሉ ክገብር ዚኽእል፣ ዘለዓለማዊ፣ ዘይመውት፣ ዘይሓምም፣ ዘይጠሚ፣ ዘይጸምእ።
እምበኣር ወልድ ንደቂ ኣዳም ካብ ዝወደቑሉ መንጸፈ ደይን፡ ካብ ዝተገዝኡሉ ባርነት ሰይጣን ናፃ ንኽገብሮም ምስ መጽአ ቃል ምስ ሥጋ ተዋሓሓደ። እዚ ማለት ከኣ መለኮታዊ ኣካልን ሥጋዊ ኣካልን ከምኡ ውን መለኮታዊ ባህርይን ሥጋዊ ባህርይን ተዋሓሓዱ። እቲ ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዝተወልደ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ክልተ ኣካል ሓደ ኣካል፡ ብዘይምልዋጥ ብተዋሕዶ መለኮት ንመለኮት ከይለቐቐ ሥጋ ንሥጋነቱ ከይለቐቐ በተዓቅቦ ካብ ክልተ ባህርይ ሓደ ባህርይ ኮነ። በዚ ድማ ምንታዌ (ክልተነት) ጠፍአ። ስለዚ ኸኣ እዩ ክርስቶስ ፍጹም ኣምላኽ ፍጹም ሰብ ዝበሃል።

ትንታነ ቅዱስ ቄርሎስ ብምሳሌ ሓጺንን ሓውን

ንተዋሕዶ መለኮትን ሥጋን ቅዱስ ቄርሎስ ብሓጺንን ሓውን መሲሉ ይዛረብ። ሓጺን ናብ ሓዊ ኣትዩ ምስ ሓዊ ኪወሓሓድ ከሎ መጠኑ፡ ቅርጹ፡ ርጕዱን ቁመቱን ከይለቐቐ ባህርይ ናይቲ ሓዊ ወሲዱ ኵለንትናኡ ፍጹም ሓዊ ከምዝኸውን እቲ ሓዊ ውን ናይ እሳትነት (ሓዊነት) ባህርይኡ ከይገደፈ ብመጠን እቲ ሓጺን ንቕርጺ እቲ ሓጺን ከምዝኅዝ ዳኅራይ’ውን ሓጓዳይ ብመዶሻ ኺወቕዖ ብመጋዝ ኺቝርጾ ኸሎ ኣብ መንጎ ሓጺንን ሓጺን ምንም ፍልልይ ከምዘይረአ፡ ኅድረት ምልዋጥ ዘይብሉ ተዋሕዶ መለኮትን ሥጋን ውን ከምዚ’ዩ ኢሉ ኣረዲኡና።
ስለዚ ነቲ ሓደ ክርስቶስ ከፊልካ ሥጋ ናይ ሥጋ ሥራሕ ይሠርሕ፡ መለኮት ናይ መለኮት ሥራሕ ይሠርሕ ምባል ጊጉይ ትምህርቲ እዩ።

ይቕጽል . . . 

ወስብሐት ለእግዚአብሔር፡ አሜን!

Ad Right

ዘመነ ማቴዎስ 30 ሚያዝያ 2013 ዓ.ም…

May
Saturday
8
ማርቆስ ወንጌላዊ በኵረ ፸ወ፪ቱ አርድእት፡ ወሊቀ ጳጳሳት ዘሀገረ እስክንድርያ። ዘቅዳሴምንባብ መልእክታት 2ይ ጢሞ. 4፡5-18 1ይ ጴጥ. 5፡6-ፍጻሜ ግብረሓዋርያት ግብ. ሐዋ. 15፡36-ፍጻሜ ምስባክ መዝ. 115/116 ወንጌል ሉቃ. 10፡1-11 ቅዳሴ ቅዳሴ ዘአበዊነ ሐዋርያት። * * *
00:00 h

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

5ይ ፓትርያርክ ንምሻም ንሃገረ ስብከት ኣሥመራ ዝውክሉ 7ተ ኣባላት ተመሪጾም!

26 ሚያዝያ 2013 ዓ.ም. 5ይ ፓትርያርክ ንምሻም ንሃገረ ስብከት ኣሥመራ ዝውክሉ 7ተ ኣባላት ኣብ ኣዳራሽ ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክ ብዝተገብረ...

ቃለ ቡራኬ በዓለ ትንሣኤ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ 2013 ዓ.ም.

ብምኽንያት በዓለ ትንሣኤ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ  ፳፻፲፫(2021 ) ብኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ኤርትራ ዝተፈነወ መልእኽቲ ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን ዘለኹም ክቡራንን...

ቤተ ክርስቲያን ኣብ ብቤት ምኽሪ ኣብያተ ክርስቲያን ዓለም ኣብ ዝተወደበ…

ቤት ምኽሪ ኣብያተ ክርስቲያናት ዓለም ዕለት ፳፩ ሚያዚያ ፳፻፲ወ፫ ዓ.ም (29/04/2021) ኣብ ዝወደቦ ብዓይነቱ ናይ ፈለማ ዝኾነ ልዕሊ 40 ዝኾኑ...

ጽልዋ ኮቢድ 19 ኣብ ክርስቲያናዊ ተልእኮ ኣፍሪቃ ብዝብል ኣርእስቲ ዝተዳለዋ…

ጽልዋ ዓለምለኻዊ ለበዳ ሕማም ኮሮና ቫይረስ ኮቪድ 19 ኣብ ሓፈሻዊ ክርስቲያናዊ ተልእኮን ብፍላይ ድማ ኣብ ጉዕዞ ሰላም ኣህጉር ኣፍሪቃ ዘኸተሎን...

“ነሥአ ደዌነ ወፆረ ሕማመነ/ብሓቂ ንሱ ሕማምና ተቀበለ፡ ንሥቓይና ተሰከመ” …

በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ። ዕለተ ዓርብ (ስቅለት) ኣብ ሥነፍጥረት ብዕለት ዓርቢ “ንግበር ሰብአ በአርአያነ ወበአምሳሊነ” ፡ ከም መልክዕና ብምስልና...

ቅዱስ ሲኖዶስ ምስ ክልተ ንኡሳን ሃገረ ስብከታት ማንዛዊ (zoom) ኣኼባ…

ቅዱስ ሲኖዶስ ከም መቐጸልታ ናይቲ ምስ ወጻኢ ሃገረ ስብከታት ከካይዶ ዝጸንሐ ርክባት፡ ብዕለት 21/04/2021 ምስ ንኡስ ሃገረ ስብከት ምብራቕ ኣፍሪቃን...

ከም መቐጸልታ ፯ ሚያዚያ ፳፻፲ወ፫ ዓ.ም (15/04/2021) ዘውጽኦ መግለጺ ቅዱስ…

ከም ኣካል ሕግ ወሥርዓት ምርጫ መበል ፭ይ ፓትርያርክ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ መስርሕ ንምክትታል ምፍጻምን ቅዱስ ሲኖዶስ ዝመዘዞ ፯ተ...

ቅዱስ ሲኖዶስ ምስ ክልተ ንኡሳን ሃገረ ስብከታት ማንዛዊ ኣኼባ ኣካይዱ!

ብዕለት 13 ሚያዝያ 2013 ዓ.ም. ፡ ቅዱስ ሲኖዶስ ከም መቐጸልታ ናይቲ ምስ ወፃኢ ሃገረ ስብከታት ከካይዶ ዝጸንሐ ርክባት፡ ምስ ንኡስ...

ንኣፈጻጽማ ስትራቴጂክ ውጥን ዝምልከት ሥልጠና ይቕጽል ኣሎ!

ብስትራቴጂካዊ ውጥን ኽትምራሕ ምኽኣል ርኁቅ ከተማዕድውን ናብ ሓደ መኣዝን ዓወት ክትጥምትን ዘክእል ብምዃኑ፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ኣካል ቤተ ክርስቲያን ክሰርጽን...

ቤተ ማኅተም ማኅበር ሐዋርያት መሠረታዊ ለውጢ ንምግባር ይሥራሕ ኣሎ!

ቤተ ማኅተም ኮከበ ጽባሕ ማኅበረ ሐዋርያት መሠረታዊ ለውጢን ሓፈሻዊ ምሕዳስን ንምግባር ይሥራሕ ኣሎ።

ገብር ኄር ወኒቆዲሞስ መምህር ተስፋሥላሴ ዘርአ እግዚእ

ቀደምት ሊቃውንት አበው ካብ ዕምቈት ፍልጠትን ምልከት ቋንቋን ዝተላዕለ ብዛዕባ ዝኾነ ኣርእስቲ ንስብሐተ እግዚአብሔር፡ ንነገራት፡ ንጊዜ ፡ ንኵነታት፡ ንሥነ ፍጥረት፡...

  

latest articles

PRAYER

Prayer is a word by which man communicates with his Creator in Faith, thanking and beseeching Him for the forgiveness...

FAITH AND WORKS

Faith is “a confidence or trust in God”. Faith gives assertion to the things we hope for and explains the...

The feast of the Holy Cross - Mesekel (The Founding…

The Mesekel holiday is celebreated on Meskerem 17 (27th of September) and Megabit 10 (19th of March). The word Meskel...

The Ascension of St Mary (part two)

Moreover, Whilst John the evangelist was preaching in the country of Asia, on the sixteenth day of the month of...

The Ascension of St Mary (part one)

"At your right hand stands the queen." (Psalm 45:9)IN THE NAME OF THE FATHER AND THE SON AND THE HOLY...

The Fast of Assumption of the Virgin Mary

This fast lasts from Nehassie (August) 1 to 16. Our Lady departed on 21 of Ter (January) in 50 A.D...

“Blessed is he that considereth the poor” Ps. 41:1

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God Amen. The basic necessities...

The Apostle Saint Paul

Saint Paul was a Jew, of the tribe of Benjamin, a Pharisee, the son of a Pharisee; and his kinsfolk...

The Apostle st. Peter

Peter was from Bethsaida, and he was a fisherman.  Our Lord chose him on the second day following that whereon...

The Fast of Wednesdays and Fridays

Every week Wednesdays and Fridays are observed as fast days except during the fifty days (between Easter and Pentecost), and...

The Fast of the Apostles

The Apostles observed this fast after they received the Holy Spirit and before they set out to proclaim the Gospel...

The feast Of Pentecost

IN THE NAME OF THE FATHER AND THE SON AND THE HOLY SPIRIT, ONE GOD. On this day the Holy...