ምሥጢረ ጥምቀት (1ይ ክፋል)

Nov 05, 2015

‘ጥምቀት’፦ ካብ ‘አጥመቀ’ ዝብል ግእዛዊ ልሳን ዝተረኽበ ኮይኑ መላእ ሰብነትካ ብማይ ምሕጻብ ማለት እዩ። 
ጥምቀት፡ ባዕሉ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ተጠሚቑ ዝጀመሮ፡ ከምኡ’ውን “ዝኣመነ ዝተጠምቀ ይድኅን” (ማር. 16፡16) ክብል ዝመሃሮ፡ “ኪዱ ንዅሎም ኣሕዛብ ብስም አብን ወልድን መንፈስ ቅዱስ እናኣጥመቕኩምን ዝኣዘዝኩኹም ዅሉ ኺፍጽሙ እናመሃርኩምን ደቀ መዛሙርተይ ግበርዎም”(ማቴ. 28፡19) ኢሉ ኣዚዙ ዝመሥረቶ እዩ።


በቲ ብጸሎት ናብ ማየ ጐቦ ዝተለወጠ ማይ፡ ብስም ሥላሴ ሠለስተ ሳዕ ኣቲኻ ብምውፃእ ጸጋ ውልድነት ሥላሴ ዘውህብ ዳግማይ ልደት እዩ። 

ጥቕሚ ጥምቀት

1. ድኅነት ብጥምቀት እዩ፦ 
ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ዝተጠምቀ ሰብ ከም ዝድኅን፡ “እቲ ዝኣመነን ዝተጠምቀን ኪድኅን እዩ” (ማር. 16፡16) ክብል ምሂሩ’ዩ። እቲ ዘይተጠምቀ ሰብ ግና ድኅነት የብሉን። ጐይታ፡ ኣብ ትምህርቱ እቲ ዝኣመነ ጥራይ እዩ ዝድኅን ዘይምባሉ፡ ጥምቀት ንድኅነት ከምዘድሊ ነስተውዕል።

2. ብጥምቀት ካብ ማይን ካብ መንፈስ ቅዱስን ዳግማይ ንውለድ፦

ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ነቲ ሓለቓን መምህርን ኣይሁድ ዝኾነ ኒቆዲሞስ ብዛዕባ ምሥጢረ ጥምቀት ክምህሮ ከሎ፦“ሓቂ ብሓቂ እብለካ ኣለኹ፡ ሰብ ዳግማይ ካብ ማይን ካብ መንፈስን እንተ ዘይተወሊዱ ናብ መንግሥቲ እግዚአብሔር ኣይኣቱን’ዩ” በሎ። (ዮሓ. 3፡3-6)። በዚ ዝረአ ሥርዓት ማለት ብማይ ዝፍጸም ጥምቀት ደቂ ሥላሴ ናይ ምዃን ጸጋ እንተዘይረኺብና መንግሥተ ሰማያት ክንኣቱ ኣይንኽእልን ኢና። ስለዚ “ካብ ማይን ካብ መንፈስን ምውላድ” ሃይማኖታዊ ግዴታ’ዩ።

3. ብጥምቀት ሥርየት ኃጢኣት ይርከብ፦

ቅዱስ ጳውሎስ ኃጢኣቱ ዝተደምሰሰሉ ኣብቲ ሓዋርያ ኪኸውን ዝተጸውዓሉ እዋን ዘይኮነስ ድኅሪ ብኢድ ሓናንያ ምጥማቑ እዩ። ባዕሉ’ውን ኣብ መልእኽቱ ድኅነት ዝርከብ ብጥምቀት ምዃኑ ኪገልጽ ከሎ፦ “ገሌኹም’ውን ከምኣቶም ኔርኩም ኢኹም፡ ግናኸ ብስም ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስን ብመንፈስ ኣምላኽናን ተሓጺብኩምን ተቐዲስኩምን ጸዲቕኩምን ኢኹም” (1ይ ቆሮ. 6፡11)።
እምነት መሠረት’ዩ፣ ፍጹም ዝኸውን ግና ብጥምቀት እዩ። እምነት ጥራይ እኹል እንተዝኸውን ነይሩ “እመኑ ጥራይ ኃጢኣትኩም ክሥረየልኩም’ዩ” ምበሎም ነይሩ ክጥመቑ ኸኣ ኣይመገደዶምን ነይሩ። 318 ሊቃውንት’ውን ኣብ ዝደረስዎ ጸሎተ ሃይማኖት “ኃጢኣት ብዝሥረየላ ብሓንቲ ጥምቀት ንኣምን” ይብሉ።

4. ብጥምቀት ምስ ክርስቶስ ኃቢርና ንመውት ምስኡ ኸኣ ንትንሥእ፦

ኵሉ ክርስቲያን ንክርስቶስ ኪመስልን ኣርኣያነት ክስዕብን ይግብኦ’ዩ። ጐይታ ውን “ንኣይ ምሰሉ” ኢሉ እዩ። ስለዚ ንሞቱ ብዝመስል ሞት ምስኡ እንተ ኃቢርና ንትንሣኤኡ ብዝመስል ትንሣኤ ኸኣ ምስኡ ኅብረት ይህልወና። “ንሕና ምስ ክርስቶስ ካብ ሞትና ምስኡ ድማ ብሕይወት ከም ንነብር ንኣምን” ከምዝብል። (ሮሜ 6፡8)
 

5. ብጥምቀት ሓድሽ ሕይወት ይርከብ፦

ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ነዚ ኸረጋግጽ ከሎ “እምበኣርሲ ከምቲ ክርስቶስ ብኽብሪ ኣቦኡ ካብ ምዉታን ዝተንሥአ ኸምኡ ኸኣ ንሕና ብሓዳስ ሕይወት ምእንቲ ክንመላለስ ናብ ሞት ብጥምቀት ምስኡ ተቐበርና” ይብል። (ሮሜ 6፡4)። ሰብነትና ዝሕደስን ዝቕደስን፡ ሓድሽ ሕይወት’ውን እንረክብ ብጥምቀት እዩ።

6. ብጥምቀት ምስ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ሓደ ንኸውን፦

ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ንምእመናን ገላትያ ኪምህር ከሎ፦ “ኵላትኩም ብክርስቶስ ኢየሱስ ሓደ ክትኾኑ ምእንቲ እተጠመቕኩም ዘበልኩም ንክርስቶስ ለበስኩምዎ” ይብል። (ገላ. 3፡27-28)። እምበኣር ነቲ ሓድሽ ሰብነት ንላበስን ናይ ክርስቶስ ሰዓብቲ ንኸውንን ብጥምቀት እዩ።

7. ብጥምቀት ኣባል ቤተ ክርስቲያን ንኸውን፦

ከምቲ ኣብ ዘመነ ብሉይ፡ ኣባል ሕዝቢ እግዚአብሔር ንምዃን ግዝረት ሃይማኖታዊ ግዴታ ኮይኑ፡ ኵሎም ደቂ ኣብርሃም ካብ ዝውለዱ ኣብ ሻሙናይ መዓልቲ ኪግዘሩ ሕጊ ዝወፅአ፡ ኣብ ሓዲስ ኪዳን ድማ ብጥምቀት ኣባል ቤተ ክርስቲያን ኴንና ብክርስቶስ ‘ክርስቲያን’፡ ብወልድ ‘ውሉድ’ ንስመ። ግዝረት ናይቲ ዝመጽእ ጥምቀት ኣብነት ነበረ። (ቈላ. 2፡11-13)

ናይ ጥምቀት ኣብነት ኣብ ብሉይ ኪዳን

ኖኅን ቤተ ሰቡን ካብ ጥፍኣት ዝደኃኑላ መርከብ፡ ናይታ ኣማናዊት ቤተ ክርስቲያን ኣብነት ምዃና ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዝተረጋገጸ እዩ። ኣብዛ ብመርከብ ዝተመሰለት ቤተ ክርስቲያን ዝግበር ጥምቀት ካብ ፍዳ የንጽሕ፡ ካብ ማእሰርቲ ዲያብሎስ የናግፍ። ቅዱስ ጴጥሮስ ድኅነት ብጥምቀት ምዃኑ ኪገልጽ ከሎ “እዚ ማይ ጥምቀት ድማ ብተምሳሉ የድኅነኩም ኣሎ” ኢሉ’ዩ። (1ይ ጴጥ. 3፡20-21)

ግዝረት ናይ እግዚአብሔር ሕዝቢ መፍለዪ ነበረ። ዘይተገዝረ ወዲ ኣብርሃም ኣይበሃልን ነበረ። ካብቲ ሕዝቢ ተፈልዩ ክጠፍእ እግዚአብሔር ኣዚዙ ነበረ። (ዘፍ. 17፡14) ስለዚ ግዝረት ንሕዝበ እግዚአብሔር ግዴታ ከም ዝነበረ፡ጥምቀት’ውን ንክርስቲያን ሃይማኖታዊ ግዴታ’ዩ። ግዝረት ነቲ ዝመጽእ ጥምቀት ኣብነት ምዃኑ ብርሃነ ዓለም ቅዱስ ጳውሎስ ከረድእ “ንስኻትኩም ድማ ብግዝረት ክርስቶስ ነቲ ናይ ሥጋ ሰብነት ቀንጢጥኩም ብኢድ ብዘይኮነት ግዝረት ብእኡ ተገዘርኩም፡ ብጥምቀት’ውን ምስኡ ተቐበርኩም፡ ብኃይቲ እቲ ካብ ምዉታን ዘተንሥኦ እግዚአብሔር ብምእማንኩም ድማ ምስኡ ተንሣእኩም” (ቈላ. 2፡11-12)

ምስጋር እስራኤላውያን ንባሕረ ኤርትራ’ውን ናይ ጥምቀት ምሳሌ’ዩ። ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ነዚ ኪገልጽ ከሎ፦ “ኣኅዋተይ ነዚ ክትፈልጡ እፈቱ ኣቦታትና ኵላቶም ትሕቲ ደመና ነበሩ፡ ኵላቶም’ውን ብማእከል ባሕሪ ተሳገሩ ኵላቶም ድማ ሰዓብቲ ሙሴ ምእንቲ ኪኾኑ ብደመናን ብባሕርን ተጠምቁ” ኢሉ’ዩ። (1ይ ቆሮ. 10፡1-2) እስራኤላውያን ሰዓብቲ ሙሴ ንምዃን ብደበናን ብባሕርን ከምዝተጠምቁ ንሕና’ውን ሓድነትና ምስ መድኃኔ ዓለም ክርስቶስ ዝኸውን ብጥምቀት እዩ ።

ወስብሐት ለእግዚአብሔር!
           . . . ይቕጽል።

ዘመነ ዮሐንስ 24 መጋቢት 2012 ዓ.…

April
Thursday
2
ዝክር፦ አባ መቃርስ ሊቀ ጳጳሳት፡ ወአፈድፈዱ ምክረ ላዕለ እግዚእነ። ዘቅዳሴ ምንባብ፦ ገላ. 4፡12-20 1ይ ጴጥ. 1፡21-ፍጻሜ ግብ. ሐዋ. 5፡12-16 ምስባክ፦ መዝ. 81/82 ወንጌል፦ ማቴ. 26፡1-5 ቅዳሴ፦ ዘ፫፻ት ግሩም።         *   *   *
 - 23:00 h
Ad Right

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

በቴርጌላ ማርያም - ካብ ተላባዒ ሕማም ዝደኃነ ብጸሎት ማርያም!

ናይ እግዚአብሔር ምሕረት ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ጸሎት ምስ ኵልና ይኹን እሞ ኣብ መጽሐፈ ተአምረ ማርያም ካብ ዝሰፈሩ ተአምራት...

በቴርጌላ ማርያም - ካብ ተላባዒ ሕማም ዝደኃነ ብጸሎት ማርያም!

ናይ እግዚአብሔር ምሕረት ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ጸሎት ምስ ኵልና ይኹን እሞ ኣብ መጽሐፈ ተአምረ ማርያም ካብ ዝሰፈሩ ተአምራት...

መግለጺ ቅዱስ ሲኖዶስ

ቅዱስ ሲኖዶስ ብምኽንያት ሕማም ኮረና ቫይረስ ሓዲሽ መግለጺ ኣውጺዑ!

6ይ ሰንበት፡ ‘ገብርኄር’

  ሻዱሻይ ሰንበት ዓቢይ ጾም “ገብርኄር” ትበሃል። እዛ ሰንበት እዚኣ ‘ገብርኄር’ ዝተሰምየት፡ ማኅሌታይ ቅዱስ ያሬድ ኣብ ዝደረሶ ጾመ ድጓ፡ ብዛዕባ ቅኑዓት...

ገብር ኄር

  ኣብ ዓቢይ ጾም ኣብ ዝርከቡ ሸሞንተ ሰናብቲ እታ ሻድሸይቲ ሰንበትን ምስኣ ዘላ ሰሙን ገብርኄር ተባሂላ ትፍለጥ። ጐይታ ሠራዊት እግዚአብሔር ነዛ...

ገዳም ደብረ ጽጌ ወደብረ ድኁኃን አቡነ ዮናስ

ሀሎ አሐዱ ብእሲ በአሐቲ ሀገር እንተ ስማ ቡር ሀገረ መስቀል ዘስሙ ንዋየ እግዚእ ወስመ ብእሲቱ ኂሩተ ማርያም / ኣብ ‘ቡር...

ንግደት ኢየሩሳሌም ኣብ በዓለ ፋሲካ 2012 ዓ.ም.ግ. (2020 ዓ.ም.) ንዘይተወሰነ…

ብመሪሕነት ቅዱስ ሲኖዶስን ብማእከልነት ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክን ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ተማእኪሉ ዝካየድ ንግደት ናብ ሀገረ ቅድስት ኢየሩሳሌም፡...

ደብረ ዘይት - ነገረ ምጽአተ ክርስቶስን ኅልፈተ ዓለምን

ኣብ ዓመት ብዛዕባ ዳግማይ ምጽኣት ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ከምኡ’ውን ኅልፈተ ዓለም ብፍሉይ እንዝክረሉ ሠለስተ ጊዜያት ኣለዉ። እቲ ሓደ...

“ወዝንቱ ዘመድ ኢይወፅእ ዘእንበለ በጾም ወበጸሎት። /እዚ ከምዚ ዝበለ ብዘይ…

 ዘለናዮ ቅንያት፡ ናይ ጐይታናን አምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ጾም ኣብነት ብምግባር፡ ፈቃደ ሥጋና ብፈቃደ ነፍስና ኣግዚእና፡ ካብ አኃዜ ኵሉ ወብዙኀ...

ኣብ ሓፈሻዊ ኣገልግሎትን ባጀታዊ ኣሠራርሓን ዘተኮረ ጉባኤ ተኻዪዱ! 

10 መጋቢት 2012 ዓ.ም.ግ ኣብ ሓፈሻዊ ኣገልግሎትን ባጀታዊ ኣሠራርሓን ዘተኮረ ጉባኤ ብመራሕ ሥራሕ ሃገረ ስብከት ኣሥመራ ሊቀ ካህናት ዘርአ ኣስመላሽን...

ክቡር መስቀል

 ጐይታ ዓለማት ክርስቶስ፡ ዝተሰቕለሉ መስቀልምሥጢሩ ዓሚቝ’ዩ ታሪኽ እንተ ዝግንጸልእስራኤላዊ ቀሲኑ ምድረ ተስፋ ከይርኢ ኪለዓል ጀመረ ናይ ኣማሌቅ ጸብኢ

‘ይሁዳ ጠፍአ፡ ቅዱስ ማትያስ ተክአ’

ነታ እግዚአብሔር ብደሙ ዝመሥረታ ቤተ ክርስቲያን፡ ብስብከቶምን መጻሕፍቶምን፡ ብገድሎምን ትሩፋቶምን ስለዝጓሰይዋ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ንቅዱሳን ሓዋርያት ዓቢይ ክብሪ ትህቦም። ንኣብነት፦...

  

latest articles

The feast of presenting the lord Christ in the temple…

On this day we celebrate the feast of presenting the lord Christ to the temple after 40 days of his...

The Fast of Nineveh - Monday 10 – 12 February…

In Eritrean Orthodox Tewahdo Church, one of the seven fasting periods is the fast of Nineveh.

Mystery of Baptism

Baptism is the sacrament given to all who believe in the Mystery of the Trinity and the Mystery of Incarnation...

Mystery of Incarnation

Mystery of Incarnation means the mystery of the descending of God the Son who is one of the Trinity from...

Mystery of the Holy Trinity

The Eritrean Orthodox tewahdo Church has Five pillars of Mysteries through which it teaches and demonstrates its basic religious belief...

Welcome to the Feast of the Nativity of Our Lord…

Glory to God. When the appointed time of salvation and the foretold prophesies came to pass, God the Son come to...

In Memory of His Holiness Abune Yacob the Second Patriarch…

His Holiness Abune Yacob, the Second Patriarch was one of the reputable leaders of the EriOTC, a shining star of...

Fast of the Prophets (Advent)

15th November (geez calander), marks the first day of the Advent Fast, a period of abstinence and penance practiced by...

FASTING

Fasting is abstinence from all things that a body needs, and one has to fast from animal products and from...

The Eritrean Orthodox Tewahdo Church (EriOTC)

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God. “We call our...

Holy of Holies Our Lady, the virgin Mary

The word holy (kidus) in Geez denotes being special, pure and esteemed. This prefix is an attribute to denote the...

HOLY SCRIPTURES (part one)

All Scriptures are written with the inspiration of the Spirit of God or the breath of God. They are also...