ምሥጢረ ሥጋዌ (2ይ ክፋል)

Mar 03, 2016

ምሥጢረ ሥጋዌ (2ይ ክፋል)

ወልድ፡ ንሥጋ ብምዋሓዱ ካብ ባህርይ ኣቦኡ አብ፡ ካብ ባህርይ ሕይወቱ መንፈስ ቅዱስ ኣይንእስን’ዩ

ወልደ እግዚአብሔር ምእንቲ ድኅነተ ሰብ፡ ሰብ ውን እንተኾነ ካብ ኣምላኽነቱ ኣይተለወጠን። እግዚአብሔር ድማ ብባህርይኡ ውላጤ ስለዘይብሉ “ኣነ እግዚአብሔር ኣይልወጥን እየ” (ሚል. 3፡6) ብምባል ብምልዋጥ ዘይኮነስ ብተዋሕዶ ሰብ ከምዝኾነ የረድኣና።

ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ወልደ አብ በመለኮቱ፡ ወልደ ማርያም በትስብእቱ እዩ፣ ዝነበረን ዘሎን ዝነብርን እዩ። ሰብ ኮይኑ ኣብ ምድሪ ብሓፂር ቁመት፡ ብጸቢብ ደረት ተወሲኑ ስለዝተመላለሰ ካብ ዕሪና አብ ኣይተፈለየን። ካብ ተድኅሮን ተፈልጦን ንጹሕ እዩ። ተለዊጡ ፍጡር ወይ’ውን ኣማላዲ ኣይኮነን። “ኢየሱስ ክርስቶስ ትማልን ሎምን ንዘለዓለምን ንሱ እዩ” (ዕብ. 13፡8)።

ኣብ ወንጌል ተመዝጊቡ ዘሎ፡ ግብሪ ኃይልን ድኻምን ናይ ሥግው ቃል ኢየሱስ ክርስቶስ ሥራሕ እዩ። ብዘይ በይና ኃጢኣት ንዅሉ ናይ ሰብ ዝኾነ ናቱ ገይሩ እዩ። ኣብዚ ምድሪ ዝገበሮ ካብ ጊዜ ፅንሰቱ ክሳዕ ዕርገቱ ዝፈጸሞ ግብረ ትስብእት (ሰብኣዊ ሥራሕ) ናቱ እዩ። (ዮሓ. 8፡46, 1ይ ጴጥ. 2:22, ዕብ. 4:14-15) ።

እቲ ብዙኅ ድንቂ ድንቂ ተኣምራት ዝገበረ፡ ንሱ ጠመየ፡ ጸምአ፡ ኃዘነን በኸየን። ንናይ ዕለት ሓድሽ ሬሳ ወዲ እታ ድኻን ጓል ኢያኢሮስን ከምኡ’ውን ንናይ ኣርባዕተ መዓልቲ ሬሳ ኣልኣዛር ዘተንሥአ ንሱ ኣብ ጌቴሰማኒ ዝጸለየን ኣብ ቀራንዮ ዝተሰቕለን ንሱ ባዕሉ እቲ ሓደ ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ። (ማቴ. 9፡25, ሉቃ. 7፡11-17, ዮሓ. 11፡34-35) 
ንእግዚአብሔር ወልድ ብባህሪኡ ሞት ኣይሰማምዖን እዩ። እንተኾነ በቲ ዝተዋሓዶ ሥጋ ሞተ። ነዚ ክገልጽ ከሎ ሓዋርያ ቅዱስ ጴጥሮስ “ክርስቶስ ብሥጋ ምእንታና መከራ ካብተቐበለ. . . .” ይብል። (1ይ ጴጥ. 4፡1) ነቲ ናይ ክርስቶስ መከራ ምቕባል፦ ‘መለኮት ብሥጋ ሞተ’ ንብል። ከምኡ’ውን እቲ ሞት ዚሰማምዖ ሥጋ ብተዋሕዶ ናይ መለኮት ሕያውነትን ዘለዓለማውነትን ናቱ ስለዝገበረ፡ ‘ሥጋ ብመለኮት ሕያው ኮነ’ ንብል። ከምቲ “ሞተ በሥጋ ወሐይወ በመንፈስ” ዝብል። 1ይ ጴጥ. 3:18 
ኣብዚ ከነስተብህሎ ዝግብኣና ትምህርቲ ኣሎ። ነቲ ግብረ ሥጋዌ ምስቲ ቅድሚ ዓለም ምፍጣሩ ዘሎ ኵነታት ኣደባሊቕካ፡ ‘እግዚአብሔር ብባህሪኡ ሞይቱ’ ኢልካ ምዝራብ ኣይግባእን እዩ። ሠለስተ ኣካል ሥላሴ ሞይቶም ከም ምባል ስለዝኾነ ከቢድ ክሕደት’ውን እዩ። 
 

ጐይታና መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ሓደ ኣካል ሓደ ባህርይ እዩ። ነዚ ኸኣ፦

• ምሥጢራዊ ቓልን ትምህርትን ኣብ ፈለግ ዮርዳኖስ የረድኣና። (ማቴ. 3፡17)ኣብ ፈለገ ዮርዳኖስ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ክጥመቕ ከሎ፡ ሰማያት ተኸፊቶም ምሥጢር ተገሊጹ እግዚአብሔር አብ “ብእኡ ዝሠመርኩ ዝፈትዎ ወደይ እዚ’ዩ” በለ። ኣብዚ ጽሑፍ እዚ እግዚአብሔር አብ፡ ‘ወደይ እዚ’ዩ’ ኢሉ ዝመስከረሉ ንሥጋ ዲዩ ዋላስ ንመለኮት፧ እቲ መልሱ እግዚአብሔር አብ፡ ንሥጋን መለኮትን ብሓድነት ‘ወደይ’ በለ። ነቲ ሓደ ድኅረ ዓለም ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ዝተወልደ ሥግው ቃል ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ‘ወደይ’ በሎ። ‘ወልደ አብ ወልደ ማርያም ብተዋሕዶ ከበረ።’ ካብ ክልተ ኣካል ሓደ ኣካል፡ ካብ ክልተ ባህርይ ሓደ ባህርይ ኮነ’ ዝብል ትምህርቲ ምሥጢረ ሥጋዌ እዚ እዩ።
• ምሥጢራዊ ቓልን ትምህርትን ኣብ ደሴተ ፍጥሞ የረድኣና። (ራእ.ዮሓ. 2፡8) “እቲ ሞይቱ ዝነበረ ሕያውን ዝኾነ እቲ ቐዳማይን ዳኅራይን ከምዚ ይብል።” ቅድመ ዓለም ዝነበረን ድኅረ ዓለም ዘሎን ዝነብርን እግዚአብሔር ጥራይ’ዩ። እግዚአብሔር ብባህሪኡ ኣይመውት እዩ፣ ባዕሉ ግና ‘ሞይተ ነይረ እንሆ ውን ሕያው’የ’ ይብል። እዚ ድማ ‘መለኮት ብሥጋ ሞተ’ ንምባል’ዩ። እምበኣርከስ ሓደ ኣካል ሓደ ባህርይ እንተዘይከውን ነይሩ ቅድመ ዓለም ዝነበረን፡ ሞይቱ ዝተንሥአን ምዃኑ ኣይምገለጸን ነይሩ። እቲ ቅድመ ዓለም ዝነበረ ንሱ’ዩ። ሞይተ’ውን ነይረ ዝበለ እቲ ቅድመ ዓለም ዝነበረ ድኅሪ ዓለም ንዓለም ኣኅሊፉ ዚነብር’ዩ። እዚ ድማ እቲ ዝሞተ እቲ ሥጋ ዝኾነ ቃል እዩ።

ሥጋ ብተዋሕዶ ናይ ባህርይ ኣምላኽ እዩ። እዚ ድማ፦

• ዳን. 7፡13 “ብራእያት ለይቲ እጥምት ነበርኩ እንሆ ኸኣ ወዲ ሰብ ዚመስል ብደመና ሰማይ ይመጽእ ነበረ ናብቲ ጥንታዊ ዝመዓልቱ ድማ በጽሐ ናብ ቅድሚኡ ውን ኣቕረብዎ ኵላቶም ኣሕዛብን ወገናትን ቋንቋታትን ኬገልግልዎስ ግዝኣትን ክብርን መንግሥትን ንእኡ ተዋህበ ግዝኣቱ ዘይኃልፍ ዘለዓለማዊ ግዝኣት እዩ፣ መንግሥቱ’ውን ከቶ ኣይትጠፍእን’ያ” ኣብዚ ጽሑፍ እዚ ‘መንግሥቱ’ ዝብሎ ነቲ ናይ መለኮት ናይ ኣምላኽነቱ’ዩ። እዚ ዝተነግረ ግና ንመለኮት ጥራሕ እዩ ከይንብል ከኣ ኣቐድም ኣቢሉ ‘ወዲ ሰብ’ ብምባል ገሊጹልና ይርከብ። እምበኣር ሰብነት ከመይ ጌሩ ብተዋሕዶ ኣምላኽ ይኸውን ንዚብሉ ከመይ ጌሩ ደኣ ኣሕዛብን ወገናትን ኵሉ ከምልኽዎ እዮም ኢሉ ተጻሒፉሉ ንብሎም። 
• መዝ. 47፡5 “ኣምላኽ ብዕልልታ እግዚአብሔር ብደሃይ መለኸት ዓረገ” ይብል። እቲ ንቅዱሳን ሓዋርያት ካብኦም ብርሕቐት ተፈልይዎም ዝዓረገ ኣምላኽ ሥግው ቃል ምዃኑ ንኸረድኣና ‘እግዚአብሔር ዓረገ’ ኢሉ ጸውዖ። 
• ራእ. 1:17-18 “ኣይትፍራህ እቲ ቐዳማይን ዳኅረዋይን ሕያውን ኣነ እየ ሞይተ ውን ነበርኩ፡ እንሆ ውን ካብ ዘለዓለም ክሳዕ ዘለዓለም ሕያው እየ፡ ናይ ሞትን ሲኦልን መኽፈቲ’ውን ኣሎኒ”ይብል። ቅድመ ዓለምን ድኅረ ዓለምን ዝነበረ ኣምላኽ ጥራሕ እዩ እምበር ቅድሚ ተዋሕዶ ሥጋ ቐዳማይን ዳኅራዋይን ኪኸውን ኣይከኣሎን እዩ። ሞ’ ውን ናይ ሥጋ እዩ እምበር ናይ ኣምላኽ ኣይኮነን። ጐይታ ግና ብተዋሕዶ ምንታዌ (ክልተነት) ኣጥፊኡ ሓደ ኣካል፡ ሓደ ባህርይ ምዃኑ ንኸረድኣና እቲ ቐዳማይን ደኅራዋይን ዝሞትኩን’ውን ኣነ እየ’ በለ።

ትምህርተ መናፍቃን ኣብ ልዕሊ ክርስቶስ

ነዚ ኣብ ላዕሊ ተጠቒሱ ዘሎ ርቱዕ ብመንፈስ ቅዱስ ዝተቓነየ ትምህርተ ሃይማኖት ዘይተረድኦምን ብሥጋዊ ጥበብን ፍልስፍናን ልቦናኦም ዝዖሩን በብዘመኑ ዝተንሥኡ ሰባት ብዛዕባ ክርስቶስ ዘለዎም ኑፋቄያዊ ትምህርቲ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ንኸእትዉ ብዙኅ ጊዜ ፈቲኖም’ዮም። ካብዚኣቶም ብውኁዱን ሕፅር ብዝበለን ክንጠቅስ፦
- ኣርዮስ፦ ብ325 ዓ.ም. ኣብ ጉባኤ ኒቅያ ብ318 ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን ዝተወገዘ መናፍቅ እዩ። ትምህርቲ ኣርዮስ ከምዚ ዚስዕብ’ዩ። “ወልድ ፍጡር እዩ ግና ልዕሊ ዅሉ ፍጡራን’ዩ ንአብ ፍጡሩን ወዱን’ዩ፣ ዳኅራይ ውን ኣብ መዋዕለ ሥጋዌ ብዘርኣዮ ተኣዛዝነትን ተጋድሎን ጽንዓትን ካብ እግዚአብሔር ቡራኬን ጸጋን ተቐቢሉ ከም ጻድቃንን ሰማዕትን ድማ ሱታፌ ኣምላኽነት ረኸበ” ዝብል እዩ (ሎቱ ስብሐት!)። ነዚ ትምህርቲ ክሕደቱ ኣብቲ ጉባኤ ምስ ኣስምዐ ቅዱስ ኣትናቴዎስ መጽሓፍ ቅዱስ መሠረት ብምግባር፦
1. ወልድ ናይ አብ ናይ ባህርይ ወዱ ፈጣሪ ፍጥረታት ምዃኑ እምበር፡ ፍጡር ከምዘይኮነ፣
2. ወልድ ምስ ኣቦኡ ማዕረ ስግደትን ኣምልኾን ዚግብኦ ከምዝኾነ፡ 
3. ሰብ’ውን እንተኾነ ዝጐደሎ ነገር ከምዘየልቦ 
4. . . . 
ኣግፊሑን ኣርቂቑን ኣረድአ። ሠለስቱ ምእት ውን ንኣርዮስ ካብ ክሕደቱ ኪምለስ ሓተትዎ። ንሱ ግና ስለዘይተመልሰ ረቲዖም ኣውጊዞም ፈለይዎ።

- ንስጥሮስ፦ ብ431 ዓ.ም. ኣብ ጉባኤ ኤፌሶን 200 ብዝኾኑ ሊቃነ ጳጳሳት ዝተወግዘ መናፍቅ’ዩ። ትምህርቲ ንስጥሮስ ሕጽር ብዝበለ “ኢየሱስ ክርስቶስ ክልተ ኣካል፡ ክልተ ባህርይ እዩ፣ ካብ ማርያም ዝተወልደ ዕሩቅ ብእሲ (ሰብ) እዩ።” ብካልእ ኣበሃህላ ወልደ አብ ካልእ፡ ወልደ ማርያም ካልእ እዩ ዝብል እዩ ነይሩ። እዚ ማለት ከኣ ሥጋ ንቓል ማኅደሩ ተሰካሚኡ እዩ፣ ወይ’ውን ሥጋን ቃልን ከም ዳዊትን ማኅደሩን ወይ ከኣ ሴፍን ማኅደሩን ከም ማለት እዩ። ንስጥሮስ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ዝተኸሎ መስማር ኑፋቄ ብቅዱስ ቄርሎስ መዶሻ (ትምህርተ ተዋሕዶ) ክንቀል ከኣለ። ብእኡ ውን እቲ ጉባኤ፡ ‘ክርስቶስ ሓደ ኣካል ሓደ ባህርይ ምዃኑ፣ እግዝእትነ ቅድስት ድንግል ማርያም’ውን ወላዲተ ኣምላክ ምዃና’ መስኪሩ ንንስጥሮስ ኣውገዞ።

- ፓፓ ሊዮን፦ ብ451 ዓ.ም. ኣብ ቤተ ክርስቲያን ምፍልላይ ዘምጽአ ብኦርቶዶክሳዊ ቅዱስ ዲዮስቆሮስ ዝተወገዘ’ዩ። ናይ ፓፓ ሊዮንን ሰዓብቱን ኣተሓሳስባ ካብ ንስጥሮሳዊ ትምህርቲ ዘይርሕቕ ኾይኑ ‘ንኢየሱስ ክርስቶስ ሓደ ኣካል ክልተ ባህርይ’ ዝብሉ እዮም። እዚ ማለት ከኣ ኣብ ሓደ ኣካል፦ ሥጋ ናይ ሥጋ ሥራሕ ይሠርሕ፡ መለኮት ድማ ናይ መለኮት ሥራሕ ይሠርሕ’ ከም ምባል እዩ።

ርትዕት ሃይማኖትና የጽንዓልና!

                                                              ወስብሐት ለእግዚአብሔር

ዘመነ ማቴዎስ 18 ኅዳር 2013 ዓ.ም.…

November
Friday
27
ዝክር፦ ዮና ቅድስት፡ ወአጥኑራንኒስ ድንግል፡ ወፊልጶስ ሐዋርይ፡ ወኤላውትሮስ።።               ዘቅዳሴምንባብ መልእክታት፦ ቲቶ. 2፡1-8 ይሁ. 1፡17-ፍጻሜ ግብ. ሐዋ.  8፡5-13 መዝ. 64/65 ወንጌል፦   ዮሐ. 6፡5-14 ቅዳሴ፦ ቅዳሴ ዘአበዊነ ሐዋርያት።     * * *
00:00 h
Ad Right

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

ምሥጢር ፊደላትና ይተዓቀብ!

ኣብ ልሳነ ግእዝን ትግርኛን፡ ነፍስ ወከፍ ፊደል ናቱ ትርጕምን መግለጽን ኣለዎ። ብኣደማምፃኦም ሓደ ዓይነት ዝኾኑ፣ እንተኾነ ግና ብመልክዕን ቅርጽን ከምኡ’ውን...

ቅዱስ ሲኖዶስ ምስ ኃላፍቲ ንኡስ ሃገረ ስብከት ዓባይ ብሪጣንያ ርክብ…

ቤት ጽሕፈት ቅዱስ ሲኖዶስ ከም መቀጸልታ ናይቲ ኣቀዲሙ ምስ ኣብ ወጻኢ ዝርከባ ሃገረ ስብከታትን ንኡሳን ሃገረ ስብከታት ከካይዶ ዝጸንሐ ጉባኤ፡...

ቅዱስ ሐዋርያ ፊልጶስ አሐዱ እምዓሠርቱ ወክልኤቱ ሐዋርያት 

18 ኅዳር ዕለተ ዕረፍቱ ናይ ሓደ ካብ ዓሠርተው ክልተ ሓዋርያት ዝኾነ ቅዱስ ፊልጶስ እዩ። ‘ፊልጾስ’፦ ማለት መፍቀሬ አኃው ፈታው ኣኅዋት፣ ኣኃዜ ኲናት...

ዘመነ አስተምህሮ

ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዕለት፡ ብፍላይ ከኣ ዕለተ ሰንበት እሑድ ዝዝመር፡ ዝስበኽ፡ ዝንበብን ዝቕደስን ብሓፈሻ ዝበጽሕ ስብሐታትን ዝንበብ ቃለ እግዚአብሔርን ምሥጢር...

ጾመ ነቢያት፡ ካብ ሠሉስ 15 ኅዳር ጀሚሩ፡ በዓለ ልደት ድማ…

ቅድሚ በዓለ ልደት ኣብ ዘሎ ጊዜያት፡ “ወጥንተ ዚአሁ መንፈቀ ኅዳር/ መጀመርታኡ ፍርቂ ወርኀ ኅዳር” ከምዝብል ካብ 15 ኅዳር ጀሚሩ ክሳዕ...

ክብረ በዓል ቅዱስ ሚካኤል ተኸቢሩ ብዓቢይ መንፈሳዊ ድምቀት ተባዒሉ!

ዓመት መጽአ 12 ኅዳር እስራኤላውያን ካብ ባርነት ግብጻውያን ብመሪሕነት ሊቀ መላእት ቅዱስ ሚካኤልን ናጽነት ዝወጽእሉ ብምዝካር ዝኽበር ክብረ በዓል ቅዱስ...

"ንኣይ ዝሕግዘንን ዝከላኸለለይን ሚካኤል እዩ” ዳን. 10፡21

ቅዱስ ሚካኤል ሓደ ካብቶም ሊቃነ መላእኽቲ እዩ። (ይሁዳ 1፡9) ኃይላት ናይ ዝበሃሉ ነገድ ሓለቓ እዩ። (ሄኖ. 10፡2-12) ቅዱስ ሚካኤል ናይ...

ኣብ ሃገረ ስብከት ደቡብ፡ ክብረ በዓል ቁስቋም ማርያም ኣረጊት ድባርዋ…

6 ኅዳር ክብረ በዓል ቁስቋም ኣብ ማርያም ኣረጊት ድባርዋን ብፁዕ ኣቡነ ሉቃስ ዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስን ጳጳስ ሃገረ ስብከት ደቡብ...

ዛዘምቲ ደረጃ ዲፕሎማ ቤት ትምህርቲ ስነ መለኮት ደብረሲና ቅድስት ሥላሴ…

ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና ከም ኣካል ብዘመናዊ ኣገባብን ሥርዓተ ትምህርትንምሥልጣንን ምምሃርን ኣገልገልቲ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን  ምሉእ ባይታ ብምጥጣሕ፡ ኣኅዳሪ መንፈሳዊ ኮሌጅ...

ሊቀ ሰማዕት ቅዱስ ጊዮርጊስ

ሰማዕት ዝብል ቃል ‘ሰምዐ’ መስከረ ካብ ዝብል ግእዛዊ ግሥ ዝተረኽበ ኪኸውን ከሎ ምምስካር፡ ምስክር ማለት እዩ። “ብዛዕባ እቲ ኻብ መጀመርታ ዚነበረ...

ሓዊ ማሕየዊ

‘ቲ ፈተና - ሓዊ፡ ንኣይ ዝተኣጒደ፡ዋላ ተሽለቘኒ ውሽጠይ እናንደደ፡ደኃር ግን ፈሊጠ ምስ በጽሐ እዋኑ፡ንምድራዊ ሕይወተይ መብሰሊ ምዃኑ።    ምኽንያቱ፡    ምድራዊ ሕይወተይ...

ዓመታዊ በዓል ቤት ትምህርት ሰንበት ቅድስት ኣርሴማ ሲደሮት ቤተ ክርስቲያን…

ብዕለት 7 ጥቅምት 2013 ዓ.ም.ግ. “ኣብ ዓይንኽ ዘሎ ስርወ ዘየስተውዓልካስ ንምንታይ ኣብ ዓይኒ ኃውኻ ዘሎ በሰር እትርኢ” ማቴ 7፡3 ብዝብል...

  

latest articles

FAITH AND WORKS

Faith is “a confidence or trust in God”. Faith gives assertion to the things we hope for and explains the...

The feast of the Holy Cross - Mesekel (The Founding…

The Mesekel holiday is celebreated on Meskerem 17 (27th of September) and Megabit 10 (19th of March). The word Meskel...

The Ascension of St Mary (part two)

Moreover, Whilst John the evangelist was preaching in the country of Asia, on the sixteenth day of the month of...

The Ascension of St Mary (part one)

"At your right hand stands the queen." (Psalm 45:9)IN THE NAME OF THE FATHER AND THE SON AND THE HOLY...

The Fast of Assumption of the Virgin Mary

This fast lasts from Nehassie (August) 1 to 16. Our Lady departed on 21 of Ter (January) in 50 A.D...

“Blessed is he that considereth the poor” Ps. 41:1

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God Amen. The basic necessities...

The Apostle Saint Paul

Saint Paul was a Jew, of the tribe of Benjamin, a Pharisee, the son of a Pharisee; and his kinsfolk...

The Apostle st. Peter

Peter was from Bethsaida, and he was a fisherman.  Our Lord chose him on the second day following that whereon...

The Fast of Wednesdays and Fridays

Every week Wednesdays and Fridays are observed as fast days except during the fifty days (between Easter and Pentecost), and...

The Fast of the Apostles

The Apostles observed this fast after they received the Holy Spirit and before they set out to proclaim the Gospel...

The feast Of Pentecost

IN THE NAME OF THE FATHER AND THE SON AND THE HOLY SPIRIT, ONE GOD. On this day the Holy...

Ascension

After the Lord Jesus Christ had finished the operation of His wisdom upon earth, by His Passion, and His Death...