ምሥጢረ ሥጋዌ (2ይ ክፋል)

Mar 03, 2016

ምሥጢረ ሥጋዌ (2ይ ክፋል)

ወልድ፡ ንሥጋ ብምዋሓዱ ካብ ባህርይ ኣቦኡ አብ፡ ካብ ባህርይ ሕይወቱ መንፈስ ቅዱስ ኣይንእስን’ዩ

ወልደ እግዚአብሔር ምእንቲ ድኅነተ ሰብ፡ ሰብ ውን እንተኾነ ካብ ኣምላኽነቱ ኣይተለወጠን። እግዚአብሔር ድማ ብባህርይኡ ውላጤ ስለዘይብሉ “ኣነ እግዚአብሔር ኣይልወጥን እየ” (ሚል. 3፡6) ብምባል ብምልዋጥ ዘይኮነስ ብተዋሕዶ ሰብ ከምዝኾነ የረድኣና።

ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ወልደ አብ በመለኮቱ፡ ወልደ ማርያም በትስብእቱ እዩ፣ ዝነበረን ዘሎን ዝነብርን እዩ። ሰብ ኮይኑ ኣብ ምድሪ ብሓፂር ቁመት፡ ብጸቢብ ደረት ተወሲኑ ስለዝተመላለሰ ካብ ዕሪና አብ ኣይተፈለየን። ካብ ተድኅሮን ተፈልጦን ንጹሕ እዩ። ተለዊጡ ፍጡር ወይ’ውን ኣማላዲ ኣይኮነን። “ኢየሱስ ክርስቶስ ትማልን ሎምን ንዘለዓለምን ንሱ እዩ” (ዕብ. 13፡8)።

ኣብ ወንጌል ተመዝጊቡ ዘሎ፡ ግብሪ ኃይልን ድኻምን ናይ ሥግው ቃል ኢየሱስ ክርስቶስ ሥራሕ እዩ። ብዘይ በይና ኃጢኣት ንዅሉ ናይ ሰብ ዝኾነ ናቱ ገይሩ እዩ። ኣብዚ ምድሪ ዝገበሮ ካብ ጊዜ ፅንሰቱ ክሳዕ ዕርገቱ ዝፈጸሞ ግብረ ትስብእት (ሰብኣዊ ሥራሕ) ናቱ እዩ። (ዮሓ. 8፡46, 1ይ ጴጥ. 2:22, ዕብ. 4:14-15) ።

እቲ ብዙኅ ድንቂ ድንቂ ተኣምራት ዝገበረ፡ ንሱ ጠመየ፡ ጸምአ፡ ኃዘነን በኸየን። ንናይ ዕለት ሓድሽ ሬሳ ወዲ እታ ድኻን ጓል ኢያኢሮስን ከምኡ’ውን ንናይ ኣርባዕተ መዓልቲ ሬሳ ኣልኣዛር ዘተንሥአ ንሱ ኣብ ጌቴሰማኒ ዝጸለየን ኣብ ቀራንዮ ዝተሰቕለን ንሱ ባዕሉ እቲ ሓደ ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ። (ማቴ. 9፡25, ሉቃ. 7፡11-17, ዮሓ. 11፡34-35) 
ንእግዚአብሔር ወልድ ብባህሪኡ ሞት ኣይሰማምዖን እዩ። እንተኾነ በቲ ዝተዋሓዶ ሥጋ ሞተ። ነዚ ክገልጽ ከሎ ሓዋርያ ቅዱስ ጴጥሮስ “ክርስቶስ ብሥጋ ምእንታና መከራ ካብተቐበለ. . . .” ይብል። (1ይ ጴጥ. 4፡1) ነቲ ናይ ክርስቶስ መከራ ምቕባል፦ ‘መለኮት ብሥጋ ሞተ’ ንብል። ከምኡ’ውን እቲ ሞት ዚሰማምዖ ሥጋ ብተዋሕዶ ናይ መለኮት ሕያውነትን ዘለዓለማውነትን ናቱ ስለዝገበረ፡ ‘ሥጋ ብመለኮት ሕያው ኮነ’ ንብል። ከምቲ “ሞተ በሥጋ ወሐይወ በመንፈስ” ዝብል። 1ይ ጴጥ. 3:18 
ኣብዚ ከነስተብህሎ ዝግብኣና ትምህርቲ ኣሎ። ነቲ ግብረ ሥጋዌ ምስቲ ቅድሚ ዓለም ምፍጣሩ ዘሎ ኵነታት ኣደባሊቕካ፡ ‘እግዚአብሔር ብባህሪኡ ሞይቱ’ ኢልካ ምዝራብ ኣይግባእን እዩ። ሠለስተ ኣካል ሥላሴ ሞይቶም ከም ምባል ስለዝኾነ ከቢድ ክሕደት’ውን እዩ። 
 

ጐይታና መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ሓደ ኣካል ሓደ ባህርይ እዩ። ነዚ ኸኣ፦

• ምሥጢራዊ ቓልን ትምህርትን ኣብ ፈለግ ዮርዳኖስ የረድኣና። (ማቴ. 3፡17)ኣብ ፈለገ ዮርዳኖስ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ክጥመቕ ከሎ፡ ሰማያት ተኸፊቶም ምሥጢር ተገሊጹ እግዚአብሔር አብ “ብእኡ ዝሠመርኩ ዝፈትዎ ወደይ እዚ’ዩ” በለ። ኣብዚ ጽሑፍ እዚ እግዚአብሔር አብ፡ ‘ወደይ እዚ’ዩ’ ኢሉ ዝመስከረሉ ንሥጋ ዲዩ ዋላስ ንመለኮት፧ እቲ መልሱ እግዚአብሔር አብ፡ ንሥጋን መለኮትን ብሓድነት ‘ወደይ’ በለ። ነቲ ሓደ ድኅረ ዓለም ካብ ቅድስት ድንግል ማርያም ዝተወልደ ሥግው ቃል ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ‘ወደይ’ በሎ። ‘ወልደ አብ ወልደ ማርያም ብተዋሕዶ ከበረ።’ ካብ ክልተ ኣካል ሓደ ኣካል፡ ካብ ክልተ ባህርይ ሓደ ባህርይ ኮነ’ ዝብል ትምህርቲ ምሥጢረ ሥጋዌ እዚ እዩ።
• ምሥጢራዊ ቓልን ትምህርትን ኣብ ደሴተ ፍጥሞ የረድኣና። (ራእ.ዮሓ. 2፡8) “እቲ ሞይቱ ዝነበረ ሕያውን ዝኾነ እቲ ቐዳማይን ዳኅራይን ከምዚ ይብል።” ቅድመ ዓለም ዝነበረን ድኅረ ዓለም ዘሎን ዝነብርን እግዚአብሔር ጥራይ’ዩ። እግዚአብሔር ብባህሪኡ ኣይመውት እዩ፣ ባዕሉ ግና ‘ሞይተ ነይረ እንሆ ውን ሕያው’የ’ ይብል። እዚ ድማ ‘መለኮት ብሥጋ ሞተ’ ንምባል’ዩ። እምበኣርከስ ሓደ ኣካል ሓደ ባህርይ እንተዘይከውን ነይሩ ቅድመ ዓለም ዝነበረን፡ ሞይቱ ዝተንሥአን ምዃኑ ኣይምገለጸን ነይሩ። እቲ ቅድመ ዓለም ዝነበረ ንሱ’ዩ። ሞይተ’ውን ነይረ ዝበለ እቲ ቅድመ ዓለም ዝነበረ ድኅሪ ዓለም ንዓለም ኣኅሊፉ ዚነብር’ዩ። እዚ ድማ እቲ ዝሞተ እቲ ሥጋ ዝኾነ ቃል እዩ።

ሥጋ ብተዋሕዶ ናይ ባህርይ ኣምላኽ እዩ። እዚ ድማ፦

• ዳን. 7፡13 “ብራእያት ለይቲ እጥምት ነበርኩ እንሆ ኸኣ ወዲ ሰብ ዚመስል ብደመና ሰማይ ይመጽእ ነበረ ናብቲ ጥንታዊ ዝመዓልቱ ድማ በጽሐ ናብ ቅድሚኡ ውን ኣቕረብዎ ኵላቶም ኣሕዛብን ወገናትን ቋንቋታትን ኬገልግልዎስ ግዝኣትን ክብርን መንግሥትን ንእኡ ተዋህበ ግዝኣቱ ዘይኃልፍ ዘለዓለማዊ ግዝኣት እዩ፣ መንግሥቱ’ውን ከቶ ኣይትጠፍእን’ያ” ኣብዚ ጽሑፍ እዚ ‘መንግሥቱ’ ዝብሎ ነቲ ናይ መለኮት ናይ ኣምላኽነቱ’ዩ። እዚ ዝተነግረ ግና ንመለኮት ጥራሕ እዩ ከይንብል ከኣ ኣቐድም ኣቢሉ ‘ወዲ ሰብ’ ብምባል ገሊጹልና ይርከብ። እምበኣር ሰብነት ከመይ ጌሩ ብተዋሕዶ ኣምላኽ ይኸውን ንዚብሉ ከመይ ጌሩ ደኣ ኣሕዛብን ወገናትን ኵሉ ከምልኽዎ እዮም ኢሉ ተጻሒፉሉ ንብሎም። 
• መዝ. 47፡5 “ኣምላኽ ብዕልልታ እግዚአብሔር ብደሃይ መለኸት ዓረገ” ይብል። እቲ ንቅዱሳን ሓዋርያት ካብኦም ብርሕቐት ተፈልይዎም ዝዓረገ ኣምላኽ ሥግው ቃል ምዃኑ ንኸረድኣና ‘እግዚአብሔር ዓረገ’ ኢሉ ጸውዖ። 
• ራእ. 1:17-18 “ኣይትፍራህ እቲ ቐዳማይን ዳኅረዋይን ሕያውን ኣነ እየ ሞይተ ውን ነበርኩ፡ እንሆ ውን ካብ ዘለዓለም ክሳዕ ዘለዓለም ሕያው እየ፡ ናይ ሞትን ሲኦልን መኽፈቲ’ውን ኣሎኒ”ይብል። ቅድመ ዓለምን ድኅረ ዓለምን ዝነበረ ኣምላኽ ጥራሕ እዩ እምበር ቅድሚ ተዋሕዶ ሥጋ ቐዳማይን ዳኅራዋይን ኪኸውን ኣይከኣሎን እዩ። ሞ’ ውን ናይ ሥጋ እዩ እምበር ናይ ኣምላኽ ኣይኮነን። ጐይታ ግና ብተዋሕዶ ምንታዌ (ክልተነት) ኣጥፊኡ ሓደ ኣካል፡ ሓደ ባህርይ ምዃኑ ንኸረድኣና እቲ ቐዳማይን ደኅራዋይን ዝሞትኩን’ውን ኣነ እየ’ በለ።

ትምህርተ መናፍቃን ኣብ ልዕሊ ክርስቶስ

ነዚ ኣብ ላዕሊ ተጠቒሱ ዘሎ ርቱዕ ብመንፈስ ቅዱስ ዝተቓነየ ትምህርተ ሃይማኖት ዘይተረድኦምን ብሥጋዊ ጥበብን ፍልስፍናን ልቦናኦም ዝዖሩን በብዘመኑ ዝተንሥኡ ሰባት ብዛዕባ ክርስቶስ ዘለዎም ኑፋቄያዊ ትምህርቲ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ንኸእትዉ ብዙኅ ጊዜ ፈቲኖም’ዮም። ካብዚኣቶም ብውኁዱን ሕፅር ብዝበለን ክንጠቅስ፦
- ኣርዮስ፦ ብ325 ዓ.ም. ኣብ ጉባኤ ኒቅያ ብ318 ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን ዝተወገዘ መናፍቅ እዩ። ትምህርቲ ኣርዮስ ከምዚ ዚስዕብ’ዩ። “ወልድ ፍጡር እዩ ግና ልዕሊ ዅሉ ፍጡራን’ዩ ንአብ ፍጡሩን ወዱን’ዩ፣ ዳኅራይ ውን ኣብ መዋዕለ ሥጋዌ ብዘርኣዮ ተኣዛዝነትን ተጋድሎን ጽንዓትን ካብ እግዚአብሔር ቡራኬን ጸጋን ተቐቢሉ ከም ጻድቃንን ሰማዕትን ድማ ሱታፌ ኣምላኽነት ረኸበ” ዝብል እዩ (ሎቱ ስብሐት!)። ነዚ ትምህርቲ ክሕደቱ ኣብቲ ጉባኤ ምስ ኣስምዐ ቅዱስ ኣትናቴዎስ መጽሓፍ ቅዱስ መሠረት ብምግባር፦
1. ወልድ ናይ አብ ናይ ባህርይ ወዱ ፈጣሪ ፍጥረታት ምዃኑ እምበር፡ ፍጡር ከምዘይኮነ፣
2. ወልድ ምስ ኣቦኡ ማዕረ ስግደትን ኣምልኾን ዚግብኦ ከምዝኾነ፡ 
3. ሰብ’ውን እንተኾነ ዝጐደሎ ነገር ከምዘየልቦ 
4. . . . 
ኣግፊሑን ኣርቂቑን ኣረድአ። ሠለስቱ ምእት ውን ንኣርዮስ ካብ ክሕደቱ ኪምለስ ሓተትዎ። ንሱ ግና ስለዘይተመልሰ ረቲዖም ኣውጊዞም ፈለይዎ።

- ንስጥሮስ፦ ብ431 ዓ.ም. ኣብ ጉባኤ ኤፌሶን 200 ብዝኾኑ ሊቃነ ጳጳሳት ዝተወግዘ መናፍቅ’ዩ። ትምህርቲ ንስጥሮስ ሕጽር ብዝበለ “ኢየሱስ ክርስቶስ ክልተ ኣካል፡ ክልተ ባህርይ እዩ፣ ካብ ማርያም ዝተወልደ ዕሩቅ ብእሲ (ሰብ) እዩ።” ብካልእ ኣበሃህላ ወልደ አብ ካልእ፡ ወልደ ማርያም ካልእ እዩ ዝብል እዩ ነይሩ። እዚ ማለት ከኣ ሥጋ ንቓል ማኅደሩ ተሰካሚኡ እዩ፣ ወይ’ውን ሥጋን ቃልን ከም ዳዊትን ማኅደሩን ወይ ከኣ ሴፍን ማኅደሩን ከም ማለት እዩ። ንስጥሮስ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ዝተኸሎ መስማር ኑፋቄ ብቅዱስ ቄርሎስ መዶሻ (ትምህርተ ተዋሕዶ) ክንቀል ከኣለ። ብእኡ ውን እቲ ጉባኤ፡ ‘ክርስቶስ ሓደ ኣካል ሓደ ባህርይ ምዃኑ፣ እግዝእትነ ቅድስት ድንግል ማርያም’ውን ወላዲተ ኣምላክ ምዃና’ መስኪሩ ንንስጥሮስ ኣውገዞ።

- ፓፓ ሊዮን፦ ብ451 ዓ.ም. ኣብ ቤተ ክርስቲያን ምፍልላይ ዘምጽአ ብኦርቶዶክሳዊ ቅዱስ ዲዮስቆሮስ ዝተወገዘ’ዩ። ናይ ፓፓ ሊዮንን ሰዓብቱን ኣተሓሳስባ ካብ ንስጥሮሳዊ ትምህርቲ ዘይርሕቕ ኾይኑ ‘ንኢየሱስ ክርስቶስ ሓደ ኣካል ክልተ ባህርይ’ ዝብሉ እዮም። እዚ ማለት ከኣ ኣብ ሓደ ኣካል፦ ሥጋ ናይ ሥጋ ሥራሕ ይሠርሕ፡ መለኮት ድማ ናይ መለኮት ሥራሕ ይሠርሕ’ ከም ምባል እዩ።

ርትዕት ሃይማኖትና የጽንዓልና!

                                                              ወስብሐት ለእግዚአብሔር

ዘመነ ማርቆስ 11 ጥቅምት ነሓሰ 2014…

October
Thursday
21
አባ ያዕቆብ፡ ወቅድስት ጲላግያ፡ ወአርማሚ ሰማዕት። ዘቅዳሴ ምንባብ መልእክታት 1ይ ጢሞ. 4፡9-ፍጻሜ ያዕ. 3፡1-6 ግብረ ሓዋርያት ግብ. ሐዋ. 20፡20-25 ምስባክ መዝ.106/107 ወንጌል ማር. 8፡1-9 ቅዳሴ ቅዳሴ ዘእግዝእትነ። * * *
00:00 h

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

ብፁዕ አቡነ ጳውሎስ ኣቐባብላ ተጌሩሎም!

ኣብ ዝነበርዎ ሃገረ ስብከት አውሮጳ ብጊዜያዊ ኣቦ መንበርነት ከገልግሉ ዝጸንሑ ደኃር መዓርገ ጵጵስና ዝተቐብዑ ብፁዕ አቡነ ጳውሎስ ብብፁዕ አቡነ ባስልዮስ...

2ይ ዓመታዊ ጉባኤ ን/ሃ/ስ ካናዳ ኣብ ከተማ ቶሮንቶ ተካይዱ!

“ብጐይታ ኩሉ ሳዕ ተሓጐሱ ፡ ደጊመ ተሓጐሱ እብል ኣለኩ ” ኤፌ 4፦4 ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ቃል ንክልተ መዓልቲ ዝወሰደ...

ኣብ ሀገረ ስብከት ደቡብ መንደፈራ ንኡስ ሃገረ ስብከት ዓዲ…

ኣብ ሃገረ ስብከት ደቡብ መንደፈራ ንኡስ ሃገረ ስብከት ዓዲ ዃላ፡ ኣብ ፋይናንስን ምኅደራን ከምኡ ድማ ንጉዳይ ጥሮታን መምርሒታቱን ዝምልከት ስልጠና፡...

ክብረ በዓል ገዳም ደብረ ክሳሄ ወደብረ ማርያም አቡነ አብሳዲ ብድሙቕ…

“ኀበ ጽላሎታ ዘበጽሐ ኢይሬኢ ደይነ” ዓመት መጽአ 30 መስከረም ክብረ በዓል አቡነ አብሳዲ ኣብ ገዳሞም ደብረ ክሳሄ ወደብረ ማርያም አቡነ አብሳዲ...

“ኦ አርሴማ ኪዳነኪ ኮነ ለኃጥአን ቤዛነ” ብዝብል ድምቀት ክብረ በዓል…

ዓመት መጽአ 29 መስከረም ዝክረ ሰማዕትነት ቅድስት ኣርሴማ ኣብ ኦርቶዶክሳውያን ኣብያተ ክርስቲያን ዝኽበር ኮይኑ፣ ብስማ ዝተሓንፀ ቤተ ክርስቲያንን ዝተገደመ ደብረ...

“ብክዩ ኅዙናን ሐልየክሙ ስደታ . . . እቲ መሪር ስደታ”

ሕዝበ ክርስቲያን እዚ ቅንያት’ዚ ንስደት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ምስ ፍቁር ወዳ፡ ቅዱስ ዮሴፍን ቅድስት ሰሎሜን ካብ እስራኤል ናብ ግብጺ...

ተመረቕቲ ነገረ መለኮት መንእሰያት ኣባላት ትምህርት ሰንበት ንዝተማህርዎ ትምህርቲ ኣብ…

ብዕለት 20 መስከረም 2014 ዓ.ም. (30/09/2021.ፈ) ተመረቕቲ ነገረ መለኮት መንእሰያት ኣባላት ትምህርት ሰንበት ንዝተማህርዎ ትምህርቲ ኣብ ምትኅልላፍ ክተግሁ ኣብ ቤት...

ትምህርቲ ቀዳምነት ዝተወሃቦ ዕላማ ቅዱስ ሲኖዶስ!

ቀዳማይ ዕላማ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን፡ ቃለ ወንጌል ንሰባት ብምምሃር ናብ ርቱዕ እምነት ከምዝመጹን ብሃይማኖትን ሠናይ ግብርን ከምዝነብሩን ብምግባር ንዘለዓለማዊ መንግሥተ...

'ብዙኃን ማርያም'

21 መስከረም፡ ብዙኃን ሊቃውንት ኣብ በዓለ ማርያም ተጋቢኦም ክሕደት ኣርኂቖም ሃይማኖት ዘጽንዕሉ ንዝክረሉ ዕለት ስለ ዝኾነ ብዙኃን ማርያም ይበሃል። ኣብ ራብዓይ...

ጉባኤ ኤፌሶን (431 ዓ.ም.) 2ይ ክፋል

ነገረ ጉባኤ እቲ ጉባኤ ምስ ተጀመረ፣ ተኸሳሲ ንስጥሮስ ናብቲ ጉባኤ ቀሪቡ ትምህርቱ ከቕርብ ተሓተ። ጉባኤ ብምልኣት እንተዘይተአኪቡ ኣይመጽእን በለ። ሠለስተ ጊዜ...

በዓል ቅዱስ መስቀል 2014 ዓ.ም. ብዓቢይ ድምቀት ተባዒሉ!

ዓመት መጸ 17 መስከረም ብዓቢይ ድምቀት ኣብ ኵለን ኣብያተ ክርስቲያን ክበዓል ከሎ፡ ብፍላይ ግና ኣብ ሀገረ ስብከት ኣሥመራ ኣብ ርእሰ...

ኃይሊ ቅዱስ መስቀል ኣብ ዘመነ ኣበው።

በስመአብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ ኣብ ዘመነ ኣበው’ውን እንተኾነ ናይቲ ኺመጽእ ዘለዎ ኣማናዊ መስቀል ጽላሎት ኮይኑ ብዙኅ ተኣምራት ሰሪሑ እዩ፤...

  

latest articles

Transfiguration: (Debre Tabor)

This is the day celebrated on Nehase (August) 13 G.C. in which Our Lord Jesus Christ during his ministry, manifested...

PRAYER

Prayer is a word by which man communicates with his Creator in Faith, thanking and beseeching Him for the forgiveness...

FAITH AND WORKS

Faith is “a confidence or trust in God”. Faith gives assertion to the things we hope for and explains the...

The feast of the Holy Cross - Mesekel (The Founding…

The Mesekel holiday is celebreated on Meskerem 17 (27th of September) and Megabit 10 (19th of March). The word Meskel...

The Ascension of St Mary (part two)

Moreover, Whilst John the evangelist was preaching in the country of Asia, on the sixteenth day of the month of...

The Ascension of St Mary (part one)

"At your right hand stands the queen." (Psalm 45:9)IN THE NAME OF THE FATHER AND THE SON AND THE HOLY...

The Fast of Assumption of the Virgin Mary

This fast lasts from Nehassie (August) 1 to 16. Our Lady departed on 21 of Ter (January) in 50 A.D...

“Blessed is he that considereth the poor” Ps. 41:1

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God Amen. The basic necessities...

The Apostle Saint Paul

Saint Paul was a Jew, of the tribe of Benjamin, a Pharisee, the son of a Pharisee; and his kinsfolk...

The Apostle st. Peter

Peter was from Bethsaida, and he was a fisherman.  Our Lord chose him on the second day following that whereon...

The Fast of Wednesdays and Fridays

Every week Wednesdays and Fridays are observed as fast days except during the fifty days (between Easter and Pentecost), and...

The Fast of the Apostles

The Apostles observed this fast after they received the Holy Spirit and before they set out to proclaim the Gospel...