ጥንተ አብሶን ጥምቀተ ክርስትናን (2ይ ክፋል)

Jan 30, 2019

ጥምቀተ ክርስትና

ጥምቀት ማለት ‘አጥመቀ’ ካብ ዝብል ግሢ ዝወፀ ኾይኑ፦ ‘ኣብ ዝተባረኸን ዝተቐደሰን ማየ ገቦ ጠሊቕካን ተኣሊኽካን፡ ተሓጺብካን ምውፃእ’ ማለት እዩ። “ወተቀበርነ ምስሌሁ ውስተ ጥምቀት በሞቱ/ ብሞቱ ጥምቀት መቓብርነት ከም ዝተቐበርና ፍለጡ” ከምዝብል። (ሮሜ 6፡4)። እዚ ድማ ብሞቱ ጥምቀት መቓብርነት ከም ዝኸበርናን ከም ዝተቐደሰናን ፍለጡ ማለት እዩ። ስለዚ ግቡእ ሥርዓተ ጸሎተ ጥምቀት ተፈጺሙ፡ እቲ ካህን ‘፩ዱ አብ ቅዱስ፡ ፩ዱ ወልድ ቅዱስ፡ ፩ዱ ውእቱ መንፈስ ቅዱስ’ ኢሉ ብመስቀሉ ምስ ባረኾ፣ ብኃይሊ እግዚአብሔርን ብሥልጣን ናይቲ ካህንን እቲ ተራ ማይ ናብ ማየ ገቦ ይልወጥ።

ሽዑ እቲ ካህን ናብዚ ማየ ገቦ ብምጥላቕ፡ ናይ ምቕባሩ ምሥጢር ይፍጸም፣ ካብዚ ማየ ገቦ ብምውፃእ ድማ ናይ ምትንሣኡ ምሥጢር ይፍጸም ኣሎ። ‘እም ከመሰ ዐረይነ ሕማመ ንዔሪ ክብረ ምስሌሁ’ ከምዝብል። (ሮሜ 8፡17)

እምበኣር ካብዚ ዝተጠቕሰ ኣማናዊ ጥምቀት ዝርከብ ክብሪ፦ ውሉድነት ሥላሴን ሥርየት ኃጢኣትን እዩ።

1. ውሉድነት ሥላሴ፦ ካብ ሥላሴ ክብረ ውልድነት ረኺብና ሰማያዊ ርስቱ እንወርስ ብጥምቀት ምዃኑ ኣብ ቅዱሳን መጻሕፍቲ ተገሊጹ ኣሎ። (ዮሓ. 3፡5፤ ገላ. 3፡27፤ ኤፌ. 5፡26)። እግዚአብሔር ወልድ ኢየሱስ ክርስቶስ ንኒቆዲሞስ ክዛረቦ ከሎ፡ “ዘኢተወልደ ዳግመ እማይ ወእመንፈስ ቅዱስ ኢይክል በዊኣ ውስተ መንግሥተ እግዚአብሔር/ ካብ ማይን ካብ መንፈስ ቅዱስን ዘይተወልደ ናብ መንግሥተ እግዚአብሔር ኪኣቱ ዚኽእል ከቶ የልቦን።” ይብለና። (ዮሓ. 3፡5) ስለዚ ከምቲ ንሱ ዝተጠመቖን በቲ ንሱ ዝኣዘዞን፡ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና ነቶም ንጽሐ ጠባይዕ ዘለዎም ሕፃናት ንወዲ ኣብ ኣርብዓ መዓልቱ፡ ንጓል ድማ ኣብ ሰማንያ መዓልታ እናኣጥመቐት ጸጋ ውልድነት ከም ዝረኽቡን ብርቀት ካብ መንፈስ ቅዱስ ተወሊዶም ብወልድ ውሉድ ብክርስቶስ ክርስቲያን ከም ዝስመዩን ትገብር።

2. ሥርየት ኃጢኣት፦ “ወነአምን በአሐቲ ጥምቀት ለሥርየተ ኃጢኣት/ ኃጢኣት ብዝሥረየላ ሓንቲ ጥምቀት ንኣምን” (ጸሎተ ሃይማኖት)። እዚ ቃል’ዚ ትምህርተ ሃይማኖት ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን እዩ። በዚ መሠረት እምበኣር ጥምቀት ኃጢኣት ከም ዝድምስስ ዘየጠራጥር እሙን ነገር እዩ። እንተኾነ ግና ‘ነየናይ ኃጢኣት፧ ናይ መን ኃጢኣት ይድምስስ፧’ ኣነጺርካ ምፍላጥ ይግባእ።

ካብ ሡራ ተማሕያ ዝወደቐት ገረብ ዳግማይ ተተኺላ ለምሊማ ዓምቢባ ከተፍሪ ከምዘይትኽእል፡ ከምኡ ድማ ድኅሪ ስቅለተ ክርስቶስ፡ ጥንተ አብሶ ብፍዳ ዘይኅዝን ዘይመኃላለፍን ስለዝኾነ፡ ኣብ ዘመነ ሓዲስ (ዘመነ ሥጋዌ) ናብ ሕፃናት ዝኃልፍ ኣዳማዊ ኃጢኣት የለን። ነዚ ብምርዳእ እዮም ድማ ቅዱሳን ኣቦታት፡ ‘ወያቅድሙ አጥምቆ ሕፃናት/ ሕፃናት ንጽሐ ጠባይዕ ዘለዎም ኣምሳል መላእክት ስለ ዝኾኑ ፍጹም ኃጢኣት የብሎምን እሞ፡ ንሕፃናት ኣቐዲምኩም ኣጥምቕዎም’ ዝብል ሥርዓት ዝሠርዑልና። (ፍትሐ ነገሥት አንቀጽ ሣልስ)። ከምኡ’ውን ቅዱስ ሳዊሮስ ዘአንጾኪያ “ ተፀንሰ ወተወልደ በሥጋ ያሰስል ትካዘ ዘልደተ ደቂቅ ወያግዕዝ ትዝምደ እጓለ እመ ሕያው እምዘቀዳሚ መርገም/ ንሕፃናት ካብ ማኅፀን ጀሚሩ ይሳቕዮም ንዝነበረ ንኸርሕቕን፡ ንባሕርየ ሰብ ድማ ካብቲ ናይ ቀደም ፍዳ መርገም ንኸድኅንን ብሥጋ ተፀኒሱ ተወልደ። (ሃይ. አበው 86፡7)

ስለዚ ሕፃናት ዝጥመቑሉ ምኽንያት “እስመ ዘተወልደ እምሥጋ ሥጋ ውእቱ፡ ወዘተወልደ እመንፈስ መንፈስ ውእቱ/ እቲ ካብ ሥጋ ዝተወልደ ሥጋ እዩ፡ እቲ ካብ መንፈስ ዝተወልደ ኸኣ መንፈስ እዩ” (ዮሐ. 3፡6) ከም ዝብል ድኅነት ብጥምቀት ስለዝርከብ ደኣ እምበር ጥንተ አብሶ ስለ ዝኃለፎም ኣይኮነን።

ሓደ ሓደ ሰባት ሕፃናት ጥንተ አብሶ ዘይኃልፎም እንተኾይኑ ክጥመቑ ከለዉ ‘ . . . ወነአምን በአሐቲ ጥምቀት ለሥርየተ ኃጢአት’ ዘለዎ ጸሎተ ሃይማኖት ክድገመሎም ኣይግባእን’ዩ ዝብልዎ ስሑት ትምህርቲ እዩ። ‘ወነአምን በአሐቲ ጥምቀት ለሥርየተ ኃጢአት’ ዝበሎ በቲ ክርስቶስ ኣብ ፈለገ ዮርዳኖስ ክጥመቕ ከሎ ብሰብነቱ ረጊጹ፡ ብኣምላኽነቱ ኣምኪኹ ንሓዋሩ ዝደምሰሰልና ኃጢኣት እተሥተሥሪ ሓንቲ ጥምቀት ነኣምን ኢና ማለት እዩ። ቅዱስ ያሬድ ብወገኑ ‘ኃጢኣት ወመንሡት ወኵሉ ይደመሰስ በዮርዳኖስ’ ይብል እዩ። ከምኡ’ውን ቅዱስ ዲዮስቆሮስ ኣብ ቅዳሴኡ (ቍ. 66)፦ ‘ኢትዝክር ለነ አበሳነ ዘትካት/ ነቲ ኣዳማዊ ኃጢኣት ኣይትዘክረልና’ ይብል። እዚ ኸኣ ‘ፍዳ መርገም ይመኃላለፍ እዩ’ ዝብሉ ስሑታን ኣለዉ’ሞ ነዚ ከብርህ ‘አበሳነ ዘትካት’ በለ። ስለዚ እምበኣር እዚ ብቤዛነት ክርስቶስ ዝተደምሰሰ ጥንተ አብሶ፡ ድኅሪ ስቅለተ ክርስቶስ ናብ ደቂ ኣዳም ናይ ምኅላፍ ሥልጣን የብሉን።

ከምቲ ‘ወአሥለጠ ዕዳ ዘኮነ ላዕለ ደቂቀ እጓለ እመ ሕያው ወቤዘዎሙ በርእሱ ወሞተ በእንቲአሆሙ ከመ ሰብእ ወተንሥአ ወአኅጐሎ ለዘቦቱ እዘዘ ሞት ዘውእቱ ዲያብሎስ ዝንቱ ግብር ይትሌዐል እምኵሉ ንባብ ንትወከፎ በሃይማኖት ወኢንሕትት በእንቲአሁ በተቃውሞ/ ነቲ ኣብ ልዕሊ ደቂ አዳም ዝነበረ ኵሉ ዕዳ ከፈለ፡ ሰብ ብምዃኑ ድማ ብርእሱ ተበጀዎም፡ ምእንታኦም ሞተ፡ ነቲ ሥልጣን ሞት ዘለዎ ዲያብሎስ ስዒሩ ተንሥአ። እዚ ሥራሕ’ዚ ካብ ምዝራብ (ምምርማር) ዝረቐቐ እዩ። ብሃይማኖት ደኣ ንቀበሎ እምበር ብዛዕባኡ ብምክርኻር (ብምቅዋም) ኣይንመርምር።’ (ሃይማኖተ አበው ዘኤራቅሊስ 48፡24-25) ዝብል ነዚ ትምህርቲ’ዚ ብእምነት ምቕባል እምበር ምቅዋም ኮነ ምክርኻር ኣይግባእን እዩ።

ብሓቂ ጥምቀተ ክርስትና ንሕፃናት ብንጹሓቶም፡ ደጊም ኣብ ኣርዑት ባርነት ንኸይኣትዉ ደቂ ሥላሴ ገይራ፣ ንንኡሰ ክርስቲያን ድማ ካብ ዝነበሮም ምልኣተ ኃጢኣት ኣንጺሓ ኃይሊ እትህብ ምሥጢር እያ። ነዚ ከብርህ እዩ ድማ ሳዊሮስ ዘእስሙናይን ኣብ ድርሳኑ፡ “ወበጥምቀተ ክርስትና ይከውን ሰብእ አግዐዜ እምግብርናተ ኃጢኣት እምሥልጣነ ዲያብሎስ ወእምእጋንንቲሁ ርኩሳን። ብጥምቀት ኵሉ ሰብ ካብ ግብሪ ኃጢኣትን ካብ ሥልጣን ዲያብሎስን ርኹሳን ኣጋንንቱን ናፃ ይኸውን።” ዝበለ። እቶም ጥምቀተ ክርስትና ዘይተቐበሉ ግና እዚ ኃይሊ እዚ የብሎም። ከመይ! ቅዱስ ጳውሎስ፡ “ዘይኄይሎም ይእዜ ለደቂቀ ከሐድያን/ ሎሚ ነቶም ደቂ ከሓድያን ገዚእዎም ዝነብር . . . ” (ኤፌ. 2፡2) ከም ዝበለ፡ ዲያብሎስ ባሮት ኃጢኣት ንምግባር እናኃየሎም ይነብር።

እዚ ትምህርቲ እዚ ኣብ ቅዱሳት መጻሕፍት ብሰፊሑ ዝተገልጸ፣ ካብ ቅዱሳን ኣቦታትና እናተመኃላለፈ ኣባና ዝበጽሐን ዝቕጽልን ርቱዕ ትምህርቲ ቤተ ክርስቲያን እዩ።

‘ንሕነሰ ንተሉ እምነተ አበዊነ ቅዱሳን እንበለ ተወላውሎ። ንሕናስ ብዘይ ጥርጥር ሃይማኖት ቅዱሳን ኣቦታትና ኢና ንስዕብ። (ሃይማኖተ አበው ዘቄርሎስ 70፥1)

ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር፡ አሜን!

ዘመነ ዮሐንስ 24 መጋቢት 2012 ዓ.…

April
Thursday
2
ዝክር፦ አባ መቃርስ ሊቀ ጳጳሳት፡ ወአፈድፈዱ ምክረ ላዕለ እግዚእነ። ዘቅዳሴ ምንባብ፦ ገላ. 4፡12-20 1ይ ጴጥ. 1፡21-ፍጻሜ ግብ. ሐዋ. 5፡12-16 ምስባክ፦ መዝ. 81/82 ወንጌል፦ ማቴ. 26፡1-5 ቅዳሴ፦ ዘ፫፻ት ግሩም።         *   *   *
 - 23:00 h
Ad Right

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

“ መድኃኔ ዓለም ”

  እግዚአብሔር አምላኽ ቅድሚ ኵሉ ዝነበረ’ዩ። ሰማያት ከይተዘርግሑ፡ ገጹ መሬት ከይተራእየ፡ ጐቦታት ከይቆሙ፡ ቀላያት ከይዓመቑን ወሓይዝ ከይወሓዙን ንሱ ብባህሪኡ ዝነበረ እዩ።...

7ይ ሰንበት ዓቢይ ጾም፡ ‘ኒቆዲሞስ’

  ኣብ ዓቢይ ጾም ካብ ዘለዋ ሸሞንተ ሰናብቲ፡ እታ ሻብዓይቲ ሰንበት ‘ኒቆዲሞስ’ ትብሃል። ኣብዛ ዕለት’ዚኣ ዚዝመርን ዚንበብን ዚወሃብ ትምህርትን ብዛዕባ ኒቆዲሞስ...

“ወእንዘ የሐውሩ ነጽሑ/ እናኸዱ ሓወዩ” ሉቃ. 17፡15

ጐይታናን አምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ኣብ መዋዕለ ስብከቱ ናብ ኢየሩሳሌም ክኸይድ ከሎ ብማእከል ሰማርያን ገሊላን ኃሊፉ፡ ናብ ሓንቲ ከተማ ኣተወ።...

በቴርጌላ ማርያም - ካብ ተላባዒ ሕማም ዝደኃነ ብጸሎት ማርያም!

ናይ እግዚአብሔር ምሕረት ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ጸሎት ምስ ኵልና ይኹን እሞ ኣብ መጽሐፈ ተአምረ ማርያም ካብ ዝሰፈሩ ተአምራት...

በቴርጌላ ማርያም - ካብ ተላባዒ ሕማም ዝደኃነ ብጸሎት ማርያም!

ናይ እግዚአብሔር ምሕረት ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ጸሎት ምስ ኵልና ይኹን እሞ ኣብ መጽሐፈ ተአምረ ማርያም ካብ ዝሰፈሩ ተአምራት...

መግለጺ ቅዱስ ሲኖዶስ

ቅዱስ ሲኖዶስ ብምኽንያት ሕማም ኮረና ቫይረስ ሓዲሽ መግለጺ ኣውጺዑ!

6ይ ሰንበት፡ ‘ገብርኄር’

  ሻዱሻይ ሰንበት ዓቢይ ጾም “ገብርኄር” ትበሃል። እዛ ሰንበት እዚኣ ‘ገብርኄር’ ዝተሰምየት፡ ማኅሌታይ ቅዱስ ያሬድ ኣብ ዝደረሶ ጾመ ድጓ፡ ብዛዕባ ቅኑዓት...

ገብር ኄር

  ኣብ ዓቢይ ጾም ኣብ ዝርከቡ ሸሞንተ ሰናብቲ እታ ሻድሸይቲ ሰንበትን ምስኣ ዘላ ሰሙን ገብርኄር ተባሂላ ትፍለጥ። ጐይታ ሠራዊት እግዚአብሔር ነዛ...

ገዳም ደብረ ጽጌ ወደብረ ድኁኃን አቡነ ዮናስ

ሀሎ አሐዱ ብእሲ በአሐቲ ሀገር እንተ ስማ ቡር ሀገረ መስቀል ዘስሙ ንዋየ እግዚእ ወስመ ብእሲቱ ኂሩተ ማርያም / ኣብ ‘ቡር...

ንግደት ኢየሩሳሌም ኣብ በዓለ ፋሲካ 2012 ዓ.ም.ግ. (2020 ዓ.ም.) ንዘይተወሰነ…

ብመሪሕነት ቅዱስ ሲኖዶስን ብማእከልነት ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክን ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ተማእኪሉ ዝካየድ ንግደት ናብ ሀገረ ቅድስት ኢየሩሳሌም፡...

ደብረ ዘይት - ነገረ ምጽአተ ክርስቶስን ኅልፈተ ዓለምን

ኣብ ዓመት ብዛዕባ ዳግማይ ምጽኣት ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ከምኡ’ውን ኅልፈተ ዓለም ብፍሉይ እንዝክረሉ ሠለስተ ጊዜያት ኣለዉ። እቲ ሓደ...

“ወዝንቱ ዘመድ ኢይወፅእ ዘእንበለ በጾም ወበጸሎት። /እዚ ከምዚ ዝበለ ብዘይ…

 ዘለናዮ ቅንያት፡ ናይ ጐይታናን አምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ጾም ኣብነት ብምግባር፡ ፈቃደ ሥጋና ብፈቃደ ነፍስና ኣግዚእና፡ ካብ አኃዜ ኵሉ ወብዙኀ...

  

latest articles

The feast of presenting the lord Christ in the temple…

On this day we celebrate the feast of presenting the lord Christ to the temple after 40 days of his...

The Fast of Nineveh - Monday 10 – 12 February…

In Eritrean Orthodox Tewahdo Church, one of the seven fasting periods is the fast of Nineveh.

Mystery of Baptism

Baptism is the sacrament given to all who believe in the Mystery of the Trinity and the Mystery of Incarnation...

Mystery of Incarnation

Mystery of Incarnation means the mystery of the descending of God the Son who is one of the Trinity from...

Mystery of the Holy Trinity

The Eritrean Orthodox tewahdo Church has Five pillars of Mysteries through which it teaches and demonstrates its basic religious belief...

Welcome to the Feast of the Nativity of Our Lord…

Glory to God. When the appointed time of salvation and the foretold prophesies came to pass, God the Son come to...

In Memory of His Holiness Abune Yacob the Second Patriarch…

His Holiness Abune Yacob, the Second Patriarch was one of the reputable leaders of the EriOTC, a shining star of...

Fast of the Prophets (Advent)

15th November (geez calander), marks the first day of the Advent Fast, a period of abstinence and penance practiced by...

FASTING

Fasting is abstinence from all things that a body needs, and one has to fast from animal products and from...

The Eritrean Orthodox Tewahdo Church (EriOTC)

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God. “We call our...

Holy of Holies Our Lady, the virgin Mary

The word holy (kidus) in Geez denotes being special, pure and esteemed. This prefix is an attribute to denote the...

HOLY SCRIPTURES (part one)

All Scriptures are written with the inspiration of the Spirit of God or the breath of God. They are also...