ነገረ ድኅነት ሣልሳይ ክፋል

Jun 16, 2017

ነገረ ድኅነት ሣልሳይ ክፋል

“ኣካላዊ ቃል እግዚአብሔር ወልድ ፍጹም ሰብ ዝኾነ ብተዋሕዶ እዩ”። “ተዋሕዶ” ዝብል ቃል “ተዋሐደ” ካብ ዝብል ግእዛዊ ቓል ዝወፅአ እዩ፣ ትርጕሙ ድማ፦ “ካብ ክልተ ነገራት ሓደ ኾነ” ማለት እዩ። ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ካብ ክልተ ኣካል ሓደ ኣካል፣ ካብ ክልተ ባህርይ ሓደ ባህርይ ብምዃን ፍጹም ኣምላኽ ፍጹም ሰብ እዩ። ቅድሚ ተዋሕዶ ኽልተ ኣካል፡ ኽልተ ባህርይ ዝተባህሉ፡ መለኮታዊ ኣካልን ሥጋዊ (ሰብኣዊ) ኣካልን እዮም።

“ኣካል” ዝብል ንእግዚአብሔርን ንሰብን ክንገር ዝኽእል እዩ። ንእግዚአብሔር፦ “ንአብ ፍጹም ገጽ፡ ፍጹም መልክዕ፡ ፍጹም ኣካል ኣለዎ፤ ንወልድ ፍጹም ገጽ፡ ፍጹም መልክዕ፡ ፍጹም ኣካል ኣለዎ፤ ንመንፈስ ቅዱስ ፍጹም ገጽ፡ ፍጹም መልክዕ፡ ፍጹም ኣካል ኣለዎ። መለኮታዊ (ናይ እግዚአብሔር) ኣካል ሰፊሕ፡ ረቂቕ፡ ምሉእ እዩ።

ንሰብ ኣካሉ ኻብ ጸጕሪ ርእሱ ኽሳዕ ጽፍሪ እግሩ ዘሎ እዩ፣ ነዚ ኺገልጽ ዘማራይ ዳዊት፦ “ወአካልየኒ ወኢከመ ምንት በቅድሜከ/ ኣካለይ ኣብ ቅድሜኻስ ከም ምናምን እዩ" (መዝ. 39፡5) ይብል። ሰብኣዊ (ሥጋዊ) ኣካል ጸቢብ፡ ግዙፍ፡ ውሱን እዩ።

ናይ’ዞም ኽልተ ኣካል ተዋሕዶ (መለኮታዊ ኣካልን ሥጋዊ ኣካልን) ናይ ኣካል ተዋሕዶ ይብሃል። ነዚ ድማ ቕዱሳት መጻሕፍቲ ብምልኣትን ብስፍሓትን ይምስክሩሉ እዮም። ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንኣይሁድ፦ “ኣነ ኣብርሃም ከይተወልደ ከም ዘሎኹ ብሓቂ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ” በሎም። ኣብዚ ምሉእ ሓሳባት እዚ ጐይታና መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብርሃም ከይተወልደ ህልው ከም ዚኾነ እኳ እንተገለጸ፡ ብሥጋዊ ኣካል ካብ ዝግለጽ ገና ኃምሳ ዓመት ከምዘይመልአ ኣይሁድ ተዛሪቦምዎ እዮም። ሥጋዊ ኣካል ምስ መለኮታዊ ኣካል ብምውሓዱ፦“ኣብርሃም ከይተወልደ ኣነ ኣሎኹ” በለ። ቅዱስ ጳውሎስ’ውን “እንተዝፈልጥዎስ፡ ንጐይታ ክብሪ ኣይምሰቐልዎን ነይሮም” (1ይ ቆሮ. 2፦9) ኢልዎም ኣሎ። እዚ ኸኣ ኣብ ቀራንዮ ኽቡር ደሙ ዘፍሰሰ ጐይታ ኽብሪ ዝኾነ እግዚአብሔር ምስ ሥጋ ፍጹም ከም ዝተወሓደ የረድኣና። ሊቀ ሐዋርያት ቅዱስ ጴጥሮስ ድማ ብወገኑ ንኣይሁድ ኣብ ቤተ መቅደስ ኣብ ዚገሠፀሉ ጊዜ፡ “ነቲ ወሃብ ሕይወት ቀተልክምዎ” (ግብ. 3፡15) ኢሉዎም እዩ፣ እዚ ኸኣ ኣይሁድ ብኽፍኣት ዝቐተልዎ ወሃብ ሕይወት ዝኾነ ክርስቶስ ሥጋ ዚተወሓደ መለኮት (ሥግው ቃል) ምዃኑ ይገልጸልና። ንቕዱስ ዮሐንስ ኣብ ራእዩ ጐይታና ምስ ተገልጸሉ፦ “ኣነ እቲ ቐዳማይን እቲ ዳኅራይን እቲ ሕያውን እየ እሞ ኣይትፍራህ፣ ሞይተ’ውን ነበርኩ፤ እንሆ ኸኣ ንዘለዓለም ዓለም ሕያው እየ፣ መርኆ ሞትን ሲኦልን ከኣ ኣሎኒ።” ብምባል መለኮቱ ኺገልጽ ከሎ፡ “ሞይተ’ውን ነበርኩ” ኢሉ ድማ ምስ ሥጋ ፍጹም ምውሓዱ ይምህረና። (ራእ. 1፡18)

ስለዚ ድማ “ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ብተዋሕዶ ኻብ ክልተ ኣካል ሓደ ኣካል ኮይኑ” ኢላ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ትኣምንን ትምህርን።

ኣካል ብዘይ ባህርይ ኣይቀውምን እዩ። ባህርይ ከኣ ብዘይ ኣካል ኣይፍጸምን እዩ። ባህርይ፡ ምንጪ ኣካል እዩ፡ ኣካል ግብሩ ዚፍጽመሉ’ውን መሣርሒ እዩ። ስለዚ ኣካልን ባህርይን ዘይፈላለዩን ዘይተኻኽኡን እዮም። በዚ ምኽንያት እዚ ኣካል፡ ባህርይ ኣይብሃልን፣ ባህርይ’ውን ኣካል ኣይብሃልን እዩ። መለኮታዊ ባህርይ ኣሎ፤ ሥጋዊ (ሰብኣዊ) ባህርይ’ውን ኣሎ። መለኮታዊ ባህርይ፦ ፈጣሪነት፡ ኵሉ ከኣልነት፡ ዘለዓለማውነት፡ ዘይምልዋጥ፡ ዘይምስዓር፡ ዘይምጥማይ፡ ዘይምጽማእ፡ ዘይምሕማም፡ ዘይምማት እዩ። ሰብኣዊ (ሥጋዊ) ባህርይ ድማ ምድካም፡ ምጥማይ፡ ምጽማእ፡ ምሕማም፡ ምማት እዩ። ስለዚ እዚ ናይ ክልተ ባህርይ ምውሓድ ናይ ባህርይ ተዋሕዶ ይበሃል።

ነዚ ሓደ ኣብነት ዝኾነና ናይ ሓፂንን ሓውን ተዋሕዶ እዩ። ሓፂንን ሓውን ምስ ዝወሓዱ እቲ ሓፂን ናይ ሓዊ ባህርይ ናቱ ገይሩ ይኅዝ። ኣቐዲሙ ዘየንድድ ዝነበረ፡ ድኅሪ ምውሓዱ ከንድድ ይጅምር። ብርሃን ሓዊ ወሪሱ ድማ ከብርህ ይጅምር። ሓዊ’ውን ከምኡ፡ ባህርይ ሓፂን ወሪሱ ናቱ ይገብሮ። ኣቐዲሙ ቅርጺ ኣልቦ ዝነበረ ሓዊ ድኅሪ ምውሓዱ ናይ ሓፂን ቅርጺ ወሪሱ ናይ ሓፂን ቅርጺ ይኅዝ። ኣቐዲሙ ዘይጭበጥ፡ ዘይድኅሠሥን ዘይህረምን ዝነበረ ሓዊ፡ ምስ ሓፂን ድኅሪ ምውሓዱ ግና ኺጭበጥ፡ ኪድኅሠሥን ኪህረምን ይጅምር። ብኸምዚ ድማ መለኮት ብባህሪኡ ረቂቕ እኳ እንተኾነ፡ ከምቲ ሓዊ ምስ ሓፂን ምስ ተወሓደ እሳትነቱ ዝርአ፡ መለኮት’ውን ምስ ሥጋ ብምውሓዱ ግዝፈቱ ተራእየ፡ ተገልጸ። ሓዊ ምስ ሓፂን ኮይኑ ብማሳ ከምዝህረም እሞ ግና እቲ ማሳ ነቲ ናይ ሓዊ እሳትነት ባህርይ ከምዘየናውጾ፡ መለኮት’ውን ምስቲ ዝተወሓዶ ሥጋ ብሓደ ምንባሩ ሓቢሩ መከራ ተቐቢሉ ሞተ፡ ተቐብረ። እዚ ግና ንመለኮታዊ ባህርይ ኣይረኽቦን እዩ። በቲ ዝለበሶ ሥጋ ደኣ እምበር ብመለኮት ኣይሞተን። ብኻልእ ውን ከምቲ ሓፂን ናይ ምንዳድ ባህርይ ዘይነበሮ እሞ ደኃር ዘቃጽል ባህርይ ሓዊ ወሪሱ ከንድድ ዝኸኣለ፡ ኸምኡ ድማ እቲ ድኹም ዝነበረ ሥጋ ምስ መለኮት ብምውሓዱ ንሞት ዚስዕርን ተኣምራት ዚገብርን ኮነ። (እዚ ምሳሌ’ዚ ብቕዱስ ቄርሎስ ዝተዋህበ እዩ።)

ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ (ሥግው ቃል) ንሥጋ ዝተወሓደ ኣካላዊ ቃል እግዚአብሔር እዩ። ድኅረ ተዋሕዶ ክንፈላሊ ኣይንኽእልን። እዚ ናይ መለኮት እዩ፡ እዚ ናይ ሥጋ እዩ ኣይብሃልን። ክልቲኦም ብተዋሕዶ ሓደ ኾይኖም እዮም።

ንኣብነት፦ ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝገበሮም ተኣምራት ነዚ መረዳእታ ይኾኑና እዮም፦

• ነቲ ዓይነ ሥውር ብምራቑ ሓመድ ኣብዒጡ ብምልካይ ከምዝርኢ ገበሮ። ምራቕ፡ ናይ ሥጋ ባህርይ ብምዃኑ ተኣምር ናይ ምግባር ኃይሊ ኣይነበሮን፡ ሕጂ ግና ሥጋ ፍጹም ምስ መለኮት ስለዝተወሓደ ጐይታና ብምራቑ/ብጥፍጣፉ ዓይኑ ኣብርሃሉ። እዚ ተመልኪትና ተኣምር ዝገበረ ብሥጋኡ እዩ ወይ ብመለኮቱ እዩ ኢልና ምንጽጻል ኣይከኣልን እዩ።
• ጐይታ ምስ ሓዋርያት ብጃልባ እናተጓዓዙ ኸለዉ ኣብኣ ደቀሰ። “ኦ ጐይታ! ጠፋእና” ኢሎም ኣተንሥእዎ። ተንሢኡ ኸኣ ነቲ ንፋስ ገሠፆ። ምስ ሥጋ ዝተዋሓደ መለኮት፡ ሥጋ ኣብ ዝደቀሰሉ ነይሩ እዩ። ምፍልላይ የብሎምን። በዚ ድማ ጐይታ ተንሢኡ ነቲ ማዕበል ገሠፆ። ድቃስ ባህርይ ሥጋ ስለዝኾነ ደቀሰ። ተንሢኡ ግና ማዕበል ጸጥ ኣበለ። ንባሕሪ ምግሣጽ፡ ንፍጥረታት ምእዛዝ፡ ባህርይ መለኮት ብምዃኑ እዚ ገይሩ ኢልካ ምፍልላይ ኣይግባእን። ደቂሱ ነይሩ፡ ተንሢኡ ንማዕበል ጸጥ ዘበለ ንሱ ሓደ ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ፍጹም ኣምላኽ፡ ፍጹም ሰብ ምዃኑ ይድቅስ፡ ይበልዕ፡ ይሰቲ፡ ተኣምራት ይገብር፡ ሙውት የተንሥእ ነበረ።
• ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ “ሥጋ ለቢሱ ሰብ ዝኾነ ኣምላኽ እዩ” ኽንብል ከሎና፡ ሰብ ብምዃኑ ብባህሪኡ ምትሓት የብሉን። ኣብ ሰማይ ኣብ ዝፋኑ እናተመስገነ ኣብ ምድሪ እናዞረ ምሂሩ፡ መከራ’ውን ተቐበለ። ብዛዕባ እዚ ቅዱስ ያሬድ “ንዅሎም ፍጥረታት ዝምግብ ጐይታ፡ ኣብ ሕቝፈኺ ኾይኑ ኸም ሕፃን ኪጠቡ ኣብ ዝርኣይሉ ጊዜ ኣብ ኣርያም ደለይዎ እሞ፡ ኣብዚ ዓለም ከም ቀደሙ ምስ ኣቦኡን መንፈስ ቅዱስን ረኸብዎ።” ይብል። (ኣንቀጸ ብርሃን) ነዚ ዝረኣዩ መላእኽቲ እዮም። ፀሓይ ኣብ ዘላቶ ኾይና ንምድሪ ኸም እተሙቖ፡ ንሱ ድማ ኣብ ዝፋኑ ተቐሚጡ (ንዓለም እንገዝአ) ኣብ ምድሪ ብሥጋ ማርያም ተገልጸ፡ ሥጋ ተዋሒዱ እናዞረ ምሃረ።

ስለዚ፦ “ተዋሕዶ ማለት ከመ ኣውጣኪ ሓደ ባህርይ ጥራይ እዩ ኸይበልና፡ ከም ንስጥሮስ ተደሪቡ ኽልተ ባህርይ እዩ ኸይበልና፡ ከም ካልኦት መናፍቓን ብምድብላቕ/ ምትሕውዋስ/ እዩ . . . ናብ ዝብል ሓሳብ ከይኣተና ፡ መለኮት ምስ ሥጋ ፍጹም ብምውሓዱ ናይ ኢየሱስ ክርስቶስ ሓደ ባህርይ ብተዋሕዶ ምዃኑ ክንምስክር ይግብኣና።”

ተፈጸመ ሣልሳይ ክፋል

ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!

ዘመነ ማቴዎስ 18 ኅዳር 2013 ዓ.ም.…

November
Friday
27
ዝክር፦ ዮና ቅድስት፡ ወአጥኑራንኒስ ድንግል፡ ወፊልጶስ ሐዋርይ፡ ወኤላውትሮስ።።               ዘቅዳሴምንባብ መልእክታት፦ ቲቶ. 2፡1-8 ይሁ. 1፡17-ፍጻሜ ግብ. ሐዋ.  8፡5-13 መዝ. 64/65 ወንጌል፦   ዮሐ. 6፡5-14 ቅዳሴ፦ ቅዳሴ ዘአበዊነ ሐዋርያት።     * * *
00:00 h
Ad Right

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

ምሥጢር ፊደላትና ይተዓቀብ!

ኣብ ልሳነ ግእዝን ትግርኛን፡ ነፍስ ወከፍ ፊደል ናቱ ትርጕምን መግለጽን ኣለዎ። ብኣደማምፃኦም ሓደ ዓይነት ዝኾኑ፣ እንተኾነ ግና ብመልክዕን ቅርጽን ከምኡ’ውን...

ቅዱስ ሲኖዶስ ምስ ኃላፍቲ ንኡስ ሃገረ ስብከት ዓባይ ብሪጣንያ ርክብ…

ቤት ጽሕፈት ቅዱስ ሲኖዶስ ከም መቀጸልታ ናይቲ ኣቀዲሙ ምስ ኣብ ወጻኢ ዝርከባ ሃገረ ስብከታትን ንኡሳን ሃገረ ስብከታት ከካይዶ ዝጸንሐ ጉባኤ፡...

ቅዱስ ሐዋርያ ፊልጶስ አሐዱ እምዓሠርቱ ወክልኤቱ ሐዋርያት 

18 ኅዳር ዕለተ ዕረፍቱ ናይ ሓደ ካብ ዓሠርተው ክልተ ሓዋርያት ዝኾነ ቅዱስ ፊልጶስ እዩ። ‘ፊልጾስ’፦ ማለት መፍቀሬ አኃው ፈታው ኣኅዋት፣ ኣኃዜ ኲናት...

ዘመነ አስተምህሮ

ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዕለት፡ ብፍላይ ከኣ ዕለተ ሰንበት እሑድ ዝዝመር፡ ዝስበኽ፡ ዝንበብን ዝቕደስን ብሓፈሻ ዝበጽሕ ስብሐታትን ዝንበብ ቃለ እግዚአብሔርን ምሥጢር...

ጾመ ነቢያት፡ ካብ ሠሉስ 15 ኅዳር ጀሚሩ፡ በዓለ ልደት ድማ…

ቅድሚ በዓለ ልደት ኣብ ዘሎ ጊዜያት፡ “ወጥንተ ዚአሁ መንፈቀ ኅዳር/ መጀመርታኡ ፍርቂ ወርኀ ኅዳር” ከምዝብል ካብ 15 ኅዳር ጀሚሩ ክሳዕ...

ክብረ በዓል ቅዱስ ሚካኤል ተኸቢሩ ብዓቢይ መንፈሳዊ ድምቀት ተባዒሉ!

ዓመት መጽአ 12 ኅዳር እስራኤላውያን ካብ ባርነት ግብጻውያን ብመሪሕነት ሊቀ መላእት ቅዱስ ሚካኤልን ናጽነት ዝወጽእሉ ብምዝካር ዝኽበር ክብረ በዓል ቅዱስ...

"ንኣይ ዝሕግዘንን ዝከላኸለለይን ሚካኤል እዩ” ዳን. 10፡21

ቅዱስ ሚካኤል ሓደ ካብቶም ሊቃነ መላእኽቲ እዩ። (ይሁዳ 1፡9) ኃይላት ናይ ዝበሃሉ ነገድ ሓለቓ እዩ። (ሄኖ. 10፡2-12) ቅዱስ ሚካኤል ናይ...

ኣብ ሃገረ ስብከት ደቡብ፡ ክብረ በዓል ቁስቋም ማርያም ኣረጊት ድባርዋ…

6 ኅዳር ክብረ በዓል ቁስቋም ኣብ ማርያም ኣረጊት ድባርዋን ብፁዕ ኣቡነ ሉቃስ ዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስን ጳጳስ ሃገረ ስብከት ደቡብ...

ዛዘምቲ ደረጃ ዲፕሎማ ቤት ትምህርቲ ስነ መለኮት ደብረሲና ቅድስት ሥላሴ…

ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና ከም ኣካል ብዘመናዊ ኣገባብን ሥርዓተ ትምህርትንምሥልጣንን ምምሃርን ኣገልገልቲ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን  ምሉእ ባይታ ብምጥጣሕ፡ ኣኅዳሪ መንፈሳዊ ኮሌጅ...

ሊቀ ሰማዕት ቅዱስ ጊዮርጊስ

ሰማዕት ዝብል ቃል ‘ሰምዐ’ መስከረ ካብ ዝብል ግእዛዊ ግሥ ዝተረኽበ ኪኸውን ከሎ ምምስካር፡ ምስክር ማለት እዩ። “ብዛዕባ እቲ ኻብ መጀመርታ ዚነበረ...

ሓዊ ማሕየዊ

‘ቲ ፈተና - ሓዊ፡ ንኣይ ዝተኣጒደ፡ዋላ ተሽለቘኒ ውሽጠይ እናንደደ፡ደኃር ግን ፈሊጠ ምስ በጽሐ እዋኑ፡ንምድራዊ ሕይወተይ መብሰሊ ምዃኑ።    ምኽንያቱ፡    ምድራዊ ሕይወተይ...

ዓመታዊ በዓል ቤት ትምህርት ሰንበት ቅድስት ኣርሴማ ሲደሮት ቤተ ክርስቲያን…

ብዕለት 7 ጥቅምት 2013 ዓ.ም.ግ. “ኣብ ዓይንኽ ዘሎ ስርወ ዘየስተውዓልካስ ንምንታይ ኣብ ዓይኒ ኃውኻ ዘሎ በሰር እትርኢ” ማቴ 7፡3 ብዝብል...

  

latest articles

FAITH AND WORKS

Faith is “a confidence or trust in God”. Faith gives assertion to the things we hope for and explains the...

The feast of the Holy Cross - Mesekel (The Founding…

The Mesekel holiday is celebreated on Meskerem 17 (27th of September) and Megabit 10 (19th of March). The word Meskel...

The Ascension of St Mary (part two)

Moreover, Whilst John the evangelist was preaching in the country of Asia, on the sixteenth day of the month of...

The Ascension of St Mary (part one)

"At your right hand stands the queen." (Psalm 45:9)IN THE NAME OF THE FATHER AND THE SON AND THE HOLY...

The Fast of Assumption of the Virgin Mary

This fast lasts from Nehassie (August) 1 to 16. Our Lady departed on 21 of Ter (January) in 50 A.D...

“Blessed is he that considereth the poor” Ps. 41:1

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God Amen. The basic necessities...

The Apostle Saint Paul

Saint Paul was a Jew, of the tribe of Benjamin, a Pharisee, the son of a Pharisee; and his kinsfolk...

The Apostle st. Peter

Peter was from Bethsaida, and he was a fisherman.  Our Lord chose him on the second day following that whereon...

The Fast of Wednesdays and Fridays

Every week Wednesdays and Fridays are observed as fast days except during the fifty days (between Easter and Pentecost), and...

The Fast of the Apostles

The Apostles observed this fast after they received the Holy Spirit and before they set out to proclaim the Gospel...

The feast Of Pentecost

IN THE NAME OF THE FATHER AND THE SON AND THE HOLY SPIRIT, ONE GOD. On this day the Holy...

Ascension

After the Lord Jesus Christ had finished the operation of His wisdom upon earth, by His Passion, and His Death...