ሥነ ፍጥረት ዘዕለተ ኃሙስ

Jun 15, 2018

ኃሙስ፥ ካብ ‘ኀመሰ’ ዝብል ግእዛዊ ግሢ ዝወፀ ኮይኑ ‘ኃሙሻይ’ ማለት እዩ። ኣብ ኃሙሻይ መዓልቲ ናይ ሥነ ፍጥረት ካብ ደመ ነፍስ ዘይብላ ባሕሪ ብደመ ነፍስ ሕያዋን ዝኾኑ ፍጥረታት ተፈጥሩ። አምጻኤ ዓለማት ፈጣሬ ፍጥረት እግዚአብሔር ኣብ ኃሙሻይ መዓልቲ ብቀዳመይቲ ሰዓት ለይቲ “ለታውፅእ ማይ ዘይትሐወስ ዘቦ መንፈሰ ሕይወት፡ ወአዕዋፈ ዘይሠርሩ መልዕልተ ምድር ወመትሕተ ሰማይ፡ ወኮነ ከማሁ/ ማያት ደመ ነፍስ ዘለዎ ተንቀሳቃሲ ፍጥረት ተውፅእ በለ። እንሆ ድማ ብደመ ነፍሲ ሕያዋን ኮይኖም ዘስተንፍሱ ሠለስተ ዓይነታት ፍጥረት ካብ ማይ (ባሕሪ) ፈጠረ። ጽቡቕ ከም ዝኾነ ረኣየ እሞ ‘ፍረዩን ተባዝኁን ንማያት ባሕሪ ምልእዎ፡ ኣዕዋፍ ከኣ ኣብ ምድሪ ብዝኃ’ ኢሉ ባረኾም። (ዘፍ. 1፡20-23)

እዞም ፍጥረታት ዋላ እኳ ካብ ባሕሪ ይፈጠሩ እምበር ተፈጥሮኦም ካብ ኣርባዕተ ባሕርያተ ሥጋ (ማይ፡ ሓዊ፡ ንፋስ፡ መሬት) እዩ።

ኣካላቶም ዓጽሚ ጅማት ክኸውን ከሎ ብደመ ነፍስ ዝንቀሳቀሱ ናይ ደመ ነፍስ ፍልጠት ዘለዎም እዮም። ደመ ነፍስ ማለት ብደመ ነፍስነት ዝንቀሳቀሱ ደሞም ጠጠው ምስ ዝብል ምንቅስቓሶም ደው ዝብል ሕይወቶም ዘብቅዕ ማለት እዩ። (ዘፍ 1።20)

ናይ ዕለተ ኃሙስ ፍጥረታት ብሓፈሻ ዓበይቲ እንስሳ ባሕርን በብዓይነቱ ሕይወት ዘለዎም ውንጅርጅር ዚብሉ ዅሎምን፡ ክንፊ ዘለወን በብዓይነተን ኵለን ኣዕዋፍን ዘጠቓልል እዩ። እዚኣቶም፥

* ብዓይነቶም ኣብ ሠለስተ ክኽፈሉ ከለዉ፥ ዘመደ እንስሳ ዝበሃሉ ከም ዓሳ፣ ዘመደ ኣራዊት ዝበሃሉ ከም ጉማሬ. . ፣ ዘመደ ኣዕዋፍ ዝበሃሉ ከም ደርሆ ማይ  . . ዝኣመሰሉ እዮም።
* ብኣከያይዳኦም ኣብ ሠለስተ ክኽፈሉ ከለዉ፥ ብኣፍ ልቦም ዚሰሓቡ፡ ብእግሮም ዝኸዱ፡ ብኽንፎም ዝበሩ እዮም ።
* ብኣነባብራኦምን ኣብ ሠለስተ ክኽፈሉ ከለዉ፥ ኣብ ውሽጢ ባሕሪ ጥራይ ዝነብሩ፡ ካብ ባሕሪ ተፈጢሮ ናብ ምድሪ ዝወፅኡ፡ ኣብ ባሕርን ምድርን ክነብሩ ዝኽእሉ እዮም።

ምሳሌን ትርጕምን

ባሕሪ ናይ ጥምቀት ምሳሌ ኮይኑ ካብ ባሕሪ ዝተረኽቡ ፍጥረታት ድማ ናይ ደቂ ሰብ ምሳሌ እዮም።

ሀ. ኣብ ውሽጢ ባሕሪ ጥራይ ዝነብሩ ምሳሌ ናይ ፡-

1. ተጠሚቆም ብሃይማኖትን ሠናይ ግብርን ጸኒዖም ዝነብሩ ሕዝበ ክርስቲያን፣
2. ቃል ኪዳኖም ሓልዮም፡ ሠናይ ተግባር እናፈጸሙ ዓስራት በዅራት ቀዳምያት እናውፅኡ ብፍቅሪ ጸኒዖም ዝነብሩ ሰብ ሓዳር፣
3. ኣብ ባሕሪ ኃጢኣት ጥሒሎም ዝነብሩ ኃጥኣን፣
4. . . .

ለ. ኣብ ባሕርን ንቑጽ ምድርን (የብስ) እትው ውፅእ እናበሉ ኣብ ክልቲኡ ዝነብሩ ምሳሌ ናይ፦

1. ኣታዊ ወፃኢ ዝኾነ ሕይወት ዘለዎም ሓንሳእ ምስ እግዚአብሔር መንፈሳዊ ይኾኑ፣ ሓንሳእ ድማ ምስ ዓለም ዓለማዊ ዝኾኑ ሰባት፣
2. ሓንሳእ ሃይማኖቶም ኣጽኒዖም ይነብሩ፣ ሓንሳእ ድማ ከሓድቲ ይኾኑ ኣይኣመንቲ ኣይከሓድቲ ዝኾኑ ሰባት ፣
3. ሓንሳእ ናብራ ገዳም ከቢድዎም ናብ ጣዕሚ ዓለም ይኸዱ፣ ሓንሳእ ድማ ጣዕሚ ዓለም ሰልኪይዎም ናብ ገዳም ዝኸዱ መነኮሳት ፣
4. . . .

ሐ. ካብ ባሕሪ ተፈጢሮም በሪሮም ናብ ምድሪ ዝወፅኡ እሞ ኣብ ምድሪ ጥራይ ዝነብሩ ምሳሌ ናይ ፦

1. ብጐይታ ዘይኣመኑ፡ ካብ የማናይ ጐድኑ ብዝወፀ ማየ ገቦ ዘይተጠምቁ ሰባት፣
2. ምእንቲ ንፈጣሪኦም ከሥምሩ ሓንሳእን ንሓዋሩን ካብ ናብራ ሥጋ ንናብራ ነፍስ፣ ካብ ሕጊ እንስሳ ንሕጊ መላእኽት መሪጾም፣ ካብ ቤተ ሰቦምን ሃገሮምን ተፈልዮም ጣዕሚ ዓለም መኒኖም አውሊ ልሒሶም እምኒ ተተርኢሶም ኣብ ፈቐዶ በዓትታትን ጐዳጕድን ዝነብሩ ባሕታውያን፣
3. . . .

ብኻልእ ምሳሌ ድማ

ሀ. ብኣፍ ልቦም ዝሰሓቡ፡-

1. ናይቶም ባዕሎም ሓሲቦም ሠሪሖም ተግባረ እድ ዝፍጽሙ ሰብአ ዓለም፣
2. ብቃል ኪዳን ጸኒዖም ዝነብሩ ሰብ ሓዳር፣
3. . . .

ለ. ብእግሮም ዝኸዱ፦

1. ናይ ካህናት፣
2. ‘ይስዓበኒ’ ብዝብል ኣማናዊ ቃል ተሳሒቦም ካብ ዘመድ ኣዝማድ ርኂቖም ብድንግልናኦም ጸኒዖም ኣሰር ጐይታ ዝስዕቡ መነኮሳት፣ ካብቶም ብኸብዶም ዝሓስቡ እቶም ብእግሮም ዚኸዱ ከምዝበልጹ፡ መነኮሳት ድማ ካብቶም ሰብአ ዓለም ይበልጹ።
3. . . .

ሐ. ብኽንፎም ዝበሩ

1. ናይቶም ተመስጦ ጸጋ ዘለዎም ሰማዕታት፣ (ግብ. 7፡ 55-56፣ 2ይ ቆሮ. 12፡3)
2. ካብ ብእግሪ ምኻድ ብክንፊ ምብራር ከም ዝበልጽ፣ ካብ ኵሉ ድማ እቲ ሀብተ ውሉድነት ሥላሴ ዝህብ ጥምቀት ይበልጽ፣
3. . . .

ብሓፈሻ ድማ እዞም ደመ ነፍስ ዘለዎም ሕያዋን ፍጥረታት ካብታ ደመ ነፍስ ዘይብላ ባሕሪ ከም እተረኽቡ፡ ከባቴ ኣበሳ መድኃኔ ዓለም ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ድማ ካብታ ፍተወት እንስሳዊ ዘይብላ ንጽሕተ ንጹሓን ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ሥጋኣ ሥጋ ካብ ነፍሳ ነፍስ ወሲዱ ናይ ምርኻቡ ምሳሌ እዩ።

ከምኡ’ውን እግዚአብሔር ኣምላኽ፡ ነዞም ዅሎም ካብ ባሕሪ ዝተፈጥሩ ፍጥረታት ፍልጠት ደመ ነፍስ ዝሃቦም ከምኡ ድማ ንዅሎም ብጥምቀት ሀብተ ውልድነት ዝረኸቡ ምእመናን መንፈሳዊ ፍልጠት ከምዝህቦም ዘረድእ እዩ።

ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር፡ አሜን !

Ad Right
No events found.

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

ሓድነታዊ ጉባኤ ሓድሽ ዝተመርጸ ምምሕዳር ሰበካ ጉባኤን ምእመናን ኣባላት ሰበካ…

መሪሕነት ኣባላት ሰበካ ጉባኤ መድኃኔ ዓለም ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርቲያን ኤርትራ (ሉሳካ) ከምኡውን ምእመናን ምእመናት ነበርቲ ሃገረ ዛምብያ ብማእከልነት ቀሲስ...

ጉባኤ ማኅበር መላእ ኣብያተ ክርስቲያናት ኣፍሪቃ ኣብ ሃገረ ዛምብያ ይካየድ…

ብማኅበር መላእ ኣብያተ ክርስቲያናት ኣፍሪቃን(AACC) ብኣኣንጋድነት ቤት ምኽሪ ኣብያተ ክርስቲያናት ዛምብያ (CCZ) ተወዲቡ፡ ኣብ ዛዕባ ሕዝባዊ ዕዳን ብልሽውናን ምቁጽጻር ከምኡ’ውን...

ጉባኤ ኤፌሶን (431 ዓ.ም.) 1ይ ክፋል

ዝቐደመ ጉባኤታት ኣብ ምሥጢረ ሥላሴ ንዝተላዕለ ኑፋቄታት፣ ብፍላይ ብተመሃሮ ቤት ትምህርቲ አንጾኪያ፣  መልሲን ግቡእ መግትኢ ዝኸውን ውግዘትን ኣቐሚጡ ነበረ። ብድሕሪ...

በዓለ ሥእል ዘጼዴንያ

ብመሠረት ትምህርቲ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ካብ ቅዱሳት ኣሣእል ብዙኅን ዓቢይን ጥቕሚ ይርከብ። ኣብ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ዝርከቡ ትምህርትታትን ታሪኻትን ብሥእላዊ ኣገላልጻ...

በዅሪ ጽምብል ሥነ ሥርዓት መመረቕታ ኮለጅ ነገረ መለኮት ደብረ ሲና…

ኮለጅ ነገረ መለኮት ደብረ ሲና ቅድስት ሥላሴ ዘኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ፡ ብመዓልታውን ምሸታውን መርሐ ግብር ክምህሮም ካብ ዝጸንሐ ተማሃሮ፡...

“ነቢይ ኢሳይያስ”

ነቢይ ማለት ፡ መንፈስ ትንቢት ኃዲርዎ ብዛዕባ ዚመጽእ ትንቢት ዚንበ፣ ብዛዕባ ዝኃለፈን ዚመጽእን ራእይ ዚርኢ፣ ብዛዕባ ግብረ እግዚአብሔር ኣብ ታሪኽ...

ዜና መዋዕል ካብ ልደት ክሳዕ ግብአተ መሬት መሪጌታ ባራኺ ገብረመድኅን…

በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ! “በድርየኒ ፈጸምኩ ወሃይማኖትየኒ ዐቀብኩ፡ እንከሰ ጽኑሐ ሊተ አክሊለ ጽድቅ ዘየዐሥየኒ እግዚአብሔር ይእተ ዕለተ መኰንነ...

ኣብ ቤት ማኅተም ኮከበ ጽባሕ ንልዕሊ 20 ዓመት ዝሠርሑ መሪጌታ…

ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ቤት ማኅተም ኮከበ ጽባሕ ማኅበረ ሓዋርያት ንልዕሊ 20 ዓመት ዝሠርሑ መሪጌታ በራኺ ገብረመድኅን ኣብ...

እንቋዕ ካብ ዘመነ ማቴዎስ ናብ ዘመነ ማርቆስ ብሰላም ኣሰጋገረናን ኣብጽሓናን!

ዝናም ብመብረቕን ድምፂ ነጐድጓድን ተዓጂቡ ንምድሪ ዘዕለቕልቐሉ ወርኀ ክረምት ኣኅሊፉ፡ ንምድሪ ብልምላሜን ጽጌያትን ኣወቂቡ፡ ናብዚ ሓዲስ ዘመን ንሰጋገረሉ ወርኀ መስከረም...

ካብ ርእሰ ዓውደ ዓመት ክሳዕ ፀአተ ክረምት

1. ካብ ዮሐንስ (መለወጢ ዘመን ) ክሳዕ ዘካርያስ (1 መስከረም ክሳዕ 8 መስከረም) ሓድሽ ዓመት ዝትክኣሉ እዋን ስለዝኾነ ኣብ ልቢ ክርስቲያን...

ቃለ ቡራኬ ርእሰ ዓውደ ዓመት 2014 ዓ.ም.

አቀድም አእኵቶቶ ለእግዚአብሔር በኢየሱስ ክርስቶስ በእንተ ኵልክሙ እስመ ተሰምዓት ሃይማኖትክሙ ውስተ ኵሉ ዓለም። (ሮሜ ፲፩፡፰)/ ኣቐዲመ ንዂልኻትኩም ብኢየሱስ ክርስቶስ ሃይማኖትኩም...

ዜና ዕረፍት ሊቀ ሊቃውንት ኃይለሥላሴ ገብረሚካኤል

 “ኣታ ሕያዋይን እሙንን ኣገልጋሊ . . . ናብ ሓጐስ ጐይታኻ እቶ” (ማቴ. 25፡21) ሊቀ ሊቃውንት ኃይለሥላሴ ገብረሚካኤል ኣብ መበል 90 ዕድሚኦም...

  

latest articles

Transfiguration: (Debre Tabor)

This is the day celebrated on Nehase (August) 13 G.C. in which Our Lord Jesus Christ during his ministry, manifested...

PRAYER

Prayer is a word by which man communicates with his Creator in Faith, thanking and beseeching Him for the forgiveness...

FAITH AND WORKS

Faith is “a confidence or trust in God”. Faith gives assertion to the things we hope for and explains the...

The feast of the Holy Cross - Mesekel (The Founding…

The Mesekel holiday is celebreated on Meskerem 17 (27th of September) and Megabit 10 (19th of March). The word Meskel...

The Ascension of St Mary (part two)

Moreover, Whilst John the evangelist was preaching in the country of Asia, on the sixteenth day of the month of...

The Ascension of St Mary (part one)

"At your right hand stands the queen." (Psalm 45:9)IN THE NAME OF THE FATHER AND THE SON AND THE HOLY...

The Fast of Assumption of the Virgin Mary

This fast lasts from Nehassie (August) 1 to 16. Our Lady departed on 21 of Ter (January) in 50 A.D...

“Blessed is he that considereth the poor” Ps. 41:1

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God Amen. The basic necessities...

The Apostle Saint Paul

Saint Paul was a Jew, of the tribe of Benjamin, a Pharisee, the son of a Pharisee; and his kinsfolk...

The Apostle st. Peter

Peter was from Bethsaida, and he was a fisherman.  Our Lord chose him on the second day following that whereon...

The Fast of Wednesdays and Fridays

Every week Wednesdays and Fridays are observed as fast days except during the fifty days (between Easter and Pentecost), and...

The Fast of the Apostles

The Apostles observed this fast after they received the Holy Spirit and before they set out to proclaim the Gospel...