ሥነ ፍጥረት ዘዕለተ ኃሙስ

Jun 15, 2018

ኃሙስ፥ ካብ ‘ኀመሰ’ ዝብል ግእዛዊ ግሢ ዝወፀ ኮይኑ ‘ኃሙሻይ’ ማለት እዩ። ኣብ ኃሙሻይ መዓልቲ ናይ ሥነ ፍጥረት ካብ ደመ ነፍስ ዘይብላ ባሕሪ ብደመ ነፍስ ሕያዋን ዝኾኑ ፍጥረታት ተፈጥሩ። አምጻኤ ዓለማት ፈጣሬ ፍጥረት እግዚአብሔር ኣብ ኃሙሻይ መዓልቲ ብቀዳመይቲ ሰዓት ለይቲ “ለታውፅእ ማይ ዘይትሐወስ ዘቦ መንፈሰ ሕይወት፡ ወአዕዋፈ ዘይሠርሩ መልዕልተ ምድር ወመትሕተ ሰማይ፡ ወኮነ ከማሁ/ ማያት ደመ ነፍስ ዘለዎ ተንቀሳቃሲ ፍጥረት ተውፅእ በለ። እንሆ ድማ ብደመ ነፍሲ ሕያዋን ኮይኖም ዘስተንፍሱ ሠለስተ ዓይነታት ፍጥረት ካብ ማይ (ባሕሪ) ፈጠረ። ጽቡቕ ከም ዝኾነ ረኣየ እሞ ‘ፍረዩን ተባዝኁን ንማያት ባሕሪ ምልእዎ፡ ኣዕዋፍ ከኣ ኣብ ምድሪ ብዝኃ’ ኢሉ ባረኾም። (ዘፍ. 1፡20-23)

እዞም ፍጥረታት ዋላ እኳ ካብ ባሕሪ ይፈጠሩ እምበር ተፈጥሮኦም ካብ ኣርባዕተ ባሕርያተ ሥጋ (ማይ፡ ሓዊ፡ ንፋስ፡ መሬት) እዩ።

ኣካላቶም ዓጽሚ ጅማት ክኸውን ከሎ ብደመ ነፍስ ዝንቀሳቀሱ ናይ ደመ ነፍስ ፍልጠት ዘለዎም እዮም። ደመ ነፍስ ማለት ብደመ ነፍስነት ዝንቀሳቀሱ ደሞም ጠጠው ምስ ዝብል ምንቅስቓሶም ደው ዝብል ሕይወቶም ዘብቅዕ ማለት እዩ። (ዘፍ 1።20)

ናይ ዕለተ ኃሙስ ፍጥረታት ብሓፈሻ ዓበይቲ እንስሳ ባሕርን በብዓይነቱ ሕይወት ዘለዎም ውንጅርጅር ዚብሉ ዅሎምን፡ ክንፊ ዘለወን በብዓይነተን ኵለን ኣዕዋፍን ዘጠቓልል እዩ። እዚኣቶም፥

* ብዓይነቶም ኣብ ሠለስተ ክኽፈሉ ከለዉ፥ ዘመደ እንስሳ ዝበሃሉ ከም ዓሳ፣ ዘመደ ኣራዊት ዝበሃሉ ከም ጉማሬ. . ፣ ዘመደ ኣዕዋፍ ዝበሃሉ ከም ደርሆ ማይ  . . ዝኣመሰሉ እዮም።
* ብኣከያይዳኦም ኣብ ሠለስተ ክኽፈሉ ከለዉ፥ ብኣፍ ልቦም ዚሰሓቡ፡ ብእግሮም ዝኸዱ፡ ብኽንፎም ዝበሩ እዮም ።
* ብኣነባብራኦምን ኣብ ሠለስተ ክኽፈሉ ከለዉ፥ ኣብ ውሽጢ ባሕሪ ጥራይ ዝነብሩ፡ ካብ ባሕሪ ተፈጢሮ ናብ ምድሪ ዝወፅኡ፡ ኣብ ባሕርን ምድርን ክነብሩ ዝኽእሉ እዮም።

ምሳሌን ትርጕምን

ባሕሪ ናይ ጥምቀት ምሳሌ ኮይኑ ካብ ባሕሪ ዝተረኽቡ ፍጥረታት ድማ ናይ ደቂ ሰብ ምሳሌ እዮም።

ሀ. ኣብ ውሽጢ ባሕሪ ጥራይ ዝነብሩ ምሳሌ ናይ ፡-

1. ተጠሚቆም ብሃይማኖትን ሠናይ ግብርን ጸኒዖም ዝነብሩ ሕዝበ ክርስቲያን፣
2. ቃል ኪዳኖም ሓልዮም፡ ሠናይ ተግባር እናፈጸሙ ዓስራት በዅራት ቀዳምያት እናውፅኡ ብፍቅሪ ጸኒዖም ዝነብሩ ሰብ ሓዳር፣
3. ኣብ ባሕሪ ኃጢኣት ጥሒሎም ዝነብሩ ኃጥኣን፣
4. . . .

ለ. ኣብ ባሕርን ንቑጽ ምድርን (የብስ) እትው ውፅእ እናበሉ ኣብ ክልቲኡ ዝነብሩ ምሳሌ ናይ፦

1. ኣታዊ ወፃኢ ዝኾነ ሕይወት ዘለዎም ሓንሳእ ምስ እግዚአብሔር መንፈሳዊ ይኾኑ፣ ሓንሳእ ድማ ምስ ዓለም ዓለማዊ ዝኾኑ ሰባት፣
2. ሓንሳእ ሃይማኖቶም ኣጽኒዖም ይነብሩ፣ ሓንሳእ ድማ ከሓድቲ ይኾኑ ኣይኣመንቲ ኣይከሓድቲ ዝኾኑ ሰባት ፣
3. ሓንሳእ ናብራ ገዳም ከቢድዎም ናብ ጣዕሚ ዓለም ይኸዱ፣ ሓንሳእ ድማ ጣዕሚ ዓለም ሰልኪይዎም ናብ ገዳም ዝኸዱ መነኮሳት ፣
4. . . .

ሐ. ካብ ባሕሪ ተፈጢሮም በሪሮም ናብ ምድሪ ዝወፅኡ እሞ ኣብ ምድሪ ጥራይ ዝነብሩ ምሳሌ ናይ ፦

1. ብጐይታ ዘይኣመኑ፡ ካብ የማናይ ጐድኑ ብዝወፀ ማየ ገቦ ዘይተጠምቁ ሰባት፣
2. ምእንቲ ንፈጣሪኦም ከሥምሩ ሓንሳእን ንሓዋሩን ካብ ናብራ ሥጋ ንናብራ ነፍስ፣ ካብ ሕጊ እንስሳ ንሕጊ መላእኽት መሪጾም፣ ካብ ቤተ ሰቦምን ሃገሮምን ተፈልዮም ጣዕሚ ዓለም መኒኖም አውሊ ልሒሶም እምኒ ተተርኢሶም ኣብ ፈቐዶ በዓትታትን ጐዳጕድን ዝነብሩ ባሕታውያን፣
3. . . .

ብኻልእ ምሳሌ ድማ

ሀ. ብኣፍ ልቦም ዝሰሓቡ፡-

1. ናይቶም ባዕሎም ሓሲቦም ሠሪሖም ተግባረ እድ ዝፍጽሙ ሰብአ ዓለም፣
2. ብቃል ኪዳን ጸኒዖም ዝነብሩ ሰብ ሓዳር፣
3. . . .

ለ. ብእግሮም ዝኸዱ፦

1. ናይ ካህናት፣
2. ‘ይስዓበኒ’ ብዝብል ኣማናዊ ቃል ተሳሒቦም ካብ ዘመድ ኣዝማድ ርኂቖም ብድንግልናኦም ጸኒዖም ኣሰር ጐይታ ዝስዕቡ መነኮሳት፣ ካብቶም ብኸብዶም ዝሓስቡ እቶም ብእግሮም ዚኸዱ ከምዝበልጹ፡ መነኮሳት ድማ ካብቶም ሰብአ ዓለም ይበልጹ።
3. . . .

ሐ. ብኽንፎም ዝበሩ

1. ናይቶም ተመስጦ ጸጋ ዘለዎም ሰማዕታት፣ (ግብ. 7፡ 55-56፣ 2ይ ቆሮ. 12፡3)
2. ካብ ብእግሪ ምኻድ ብክንፊ ምብራር ከም ዝበልጽ፣ ካብ ኵሉ ድማ እቲ ሀብተ ውሉድነት ሥላሴ ዝህብ ጥምቀት ይበልጽ፣
3. . . .

ብሓፈሻ ድማ እዞም ደመ ነፍስ ዘለዎም ሕያዋን ፍጥረታት ካብታ ደመ ነፍስ ዘይብላ ባሕሪ ከም እተረኽቡ፡ ከባቴ ኣበሳ መድኃኔ ዓለም ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ድማ ካብታ ፍተወት እንስሳዊ ዘይብላ ንጽሕተ ንጹሓን ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ሥጋኣ ሥጋ ካብ ነፍሳ ነፍስ ወሲዱ ናይ ምርኻቡ ምሳሌ እዩ።

ከምኡ’ውን እግዚአብሔር ኣምላኽ፡ ነዞም ዅሎም ካብ ባሕሪ ዝተፈጥሩ ፍጥረታት ፍልጠት ደመ ነፍስ ዝሃቦም ከምኡ ድማ ንዅሎም ብጥምቀት ሀብተ ውልድነት ዝረኸቡ ምእመናን መንፈሳዊ ፍልጠት ከምዝህቦም ዘረድእ እዩ።

ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር፡ አሜን !

ዘመነ ዮሐንስ 17 ጥር 2012 ዓ.ም.

January
Sunday
26
ዝክር፦ መክሲሞስ፡ ወዱማቴዎስ ዘይጼልሎ መልኣክ በክንፉ ወካልእ መልኣክ ይሰድድ ሎቱ አጋንንተ። ዘቅዳሴምንባብ፦ 2ይ ቆሮ. 8፡16-ፍጻሜ። ያዕ. 3፡13-ፍጻሜ። ግብ. ሐዋ. 26፡28-ፍጻሜ። ምስባክ፦ መዝ.90/91 ወንጌል፦ ማር. 10፡35-45። ቅዳሴ፦ ቅዳሴዘዲዮስቆሮስ። * * *
00:00 h
Ad Right

  

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

ክብረ በዓል ገዳም ደብረ ደናግል ቅድስት ድምያና ንሣልሳይ ጊዜኡ ብክብ…

13 ጥር ዝኽበር ዕለተ ሰማዕትነት ሰማዕት ቅድስት ድምያና ምስ ኣርብዓ ደቃ ኣብ ገዳም ደብረ ደናግል ቅድስት ድምያና (ገዛ ባንዳ) ብድምቀት...

ሕፃነ ቂርቆስ ወእሙ ኢየሉጣ

እቶም ብምኽንያት ልደት ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ጡብ ኣደኦም ጸጊቦም ዘይጠበዉ ክልተ ዓመትን ካብኡ ንታሕትን ዝኾኑ 144,000 ሕፃናት ብርጉም...

ሰማዕት ቅድስት ድምያና ምስ ኣርብዓ ሰማዕታት ደናግል ሰዓብታ

ሣልሳይ ክፍለ ዘመን ኣብ ምፍጻሙ ሓደ ማርቆስ ዝበሃል ሕያዋይ ክርስቲያን ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ግብጺ ናይ ዝርከባ ክልተ ኣውራጃታት ኣማሓዳሪ ነበረ።...

11 ጥር 2012 ዓ.ም. በዓለ ጥምቀት ኣብ ኵለን ኦርቶዶክሳውያን ኣብያተ…

ኣብ ውሽጥን ወፃእን ዝርከባ ኣብያተ ክርስቲያን ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ በዓለ ጥምቀት ብድምቀት ክኽበር ከሎ፡ ብደረጃ ሃገር ድማ ኣብ...

እንቋዕ ናብ በዓል ቃና ዘገሊላ ኣብጽሓና!

ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብታ ኣብ ዞባ ገሊላ እትርከብ ቃና ዝገበሮ ተኣምር ምኽንያት ብምግባር በዓል ቃና ዘገሊላ እናተባህለ ብስብሓታትን ጸሎተ ቅዳሴን...

“ ወያሠጥሞን ውስተ ቀላየ ባሕር ለአበሳነ /ንኣበሳና ናብ ማዕሙቝ ቀላይ…

ካብ ሠለስተ ኣካል ሓደ ኣካል፡ እግዚአብሔር ወልድ ካብ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ካብ ሥጋኣ ሥጋ ካብ ነፍሳ ነፍስ ወሲዱ ብተዋሕዶ...

“ልሕቀ በበሕቅ / በብንእሽቶ ዓበየ”

ባዕሉ እግዚአብሔር ዝሃቦ ተስፋን፡ ነቢያት ዝተነበይዎ ትንቢትን ንምፍጻም፡ ኣካላዊ ቃል እግዚአብሔር ወልድ ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ፍጹም ሰብ ኮይኑ ኣብ ቤተ ልሔም...

መበል 50 ዓመት ወርቃዊ ኢዮቤልዩ ምምሥራት ደብረ ብርሃን ቅድስት ሥላሴ…

7 ጥር 2012 ዓ.ም.ግ (16 ጥሪ 2020 ፈ.) ክብረ በዓል ቅድስት ሥላሴ ኣብ ኵለን ኣብያተ ክርስቲያን ክኸብር ከሎ ብፍሉይ ግን...

ሓበሬታ ብዛዕባ ንግደት ኢየሩሳሌም 2020 ዓ.ም. (2020 ፈ.)

 ቤት ጽሕፈት ነጋድያን ኢየሩሳሌም ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ብዛዕባ ንግደት ኢየሩሳሌም ኣብ በዓለ ፋሲካ 2012 ዓ.ም.ግ. (2020 ዓ.ም.) ዝምልከት...

ጋሻ ንምቕባል ንቀዳደም! - ሥላሴ ኣብ ቤት አብርሃም

ጋሻ ምቕባል፡ ብዙኅ በረኸትን ጸጋን ዘውህብ እዩ። 7 ሓምሌ ኣቦና ኣብርሃም ጋሻ ብምቕባሉ፡ ኣጋእዝተ ዓለም ቅድስት ሥላሴ ኣብ ቤቱ ዝተኣንገዱሉን፡...

ግዝረት ኣብ ክርስትና፧?!

ግዝረት፡ ማለት ሕፃን ዕልቦኡ ዝኽንሸበሉ ኵነት እዩ። ዕልቦ ፆታዊ ኽፍሊ ኣካል ናይ ሕፃን ብምቕራጽ ዝፍጸም እዩ።

ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ተገዚሩ ድዩ፧

ሓደ ካብተን ትሽዓተ ንኡሳን በዓላት ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ በዓለ ግዝረት’ዩ። ሠራዔ ሕግ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብዘይካ በይና ኃጢኣት ፡ ሕጊ...

  

latest articles

Mystery of Baptism

Baptism is the sacrament given to all who believe in the Mystery of the Trinity and the Mystery of Incarnation...

Mystery of Incarnation

Mystery of Incarnation means the mystery of the descending of God the Son who is one of the Trinity from...

Mystery of the Holy Trinity

The Eritrean Orthodox tewahdo Church has Five pillars of Mysteries through which it teaches and demonstrates its basic religious belief...

Welcome to the Feast of the Nativity of Our Lord…

Glory to God. When the appointed time of salvation and the foretold prophesies came to pass, God the Son come to...

In Memory of His Holiness Abune Yacob the Second Patriarch…

His Holiness Abune Yacob, the Second Patriarch was one of the reputable leaders of the EriOTC, a shining star of...

Fast of the Prophets (Advent)

15th November (geez calander), marks the first day of the Advent Fast, a period of abstinence and penance practiced by...

FASTING

Fasting is abstinence from all things that a body needs, and one has to fast from animal products and from...

The Eritrean Orthodox Tewahdo Church (EriOTC)

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God. “We call our...

Holy of Holies Our Lady, the virgin Mary

The word holy (kidus) in Geez denotes being special, pure and esteemed. This prefix is an attribute to denote the...

HOLY SCRIPTURES (part one)

All Scriptures are written with the inspiration of the Spirit of God or the breath of God. They are also...

EXISTENCE OF GOD

The name God signifies the Divine Being, meaning He who created the world and governs it. There is one invisible...