ተፈጥሮ ሰብ

Dec 18, 2018

ተፈጥሮ ሰብ፡ ኣብ መወዳእታ ድኅሪ ኵሎም 21 ፍጥረታትን መበል ራብዓይ ፍጥረት ናይ ዕለተ ዓርብን ዝኾነ ሰብ እዩ። እግዚኣብሔር ኣምላኽ “ንግበር ሰብአ በአርአያነ ወበአምሳሊነ/ ብመልክዕናን ብምስልናንን ሰብ ንፍጠር” ብምባል ፈጠረ። ድኅሪ ኵሎም ዝፈጠረሉ ምኽንያት ከምቲ ለዋህ ወላዲ ንውላዱ ኣቐዲሙ ንመጻኢ መነባብሮኡ ዘዳልወሉ፡ እግዚኣብሔር ድማ ነቲ ኣዝዩ ዘፍቅሮ ሰብ ኵሉ ዘድልዮ ኣቐዲሙ ምስ ፈጠረ ፈጠሮ ።

ንዝቐደሙ ዕሥራን ሓደን ፍጥረታት ብሓልዮ (ብሓሳብ)፡ ብነቢብ (ብቃል) ክፈጥሮም ከሎ ንሰብ ግና ፍልይ ብዝበለ ብግብሪ ፈጠሮ። (ዘፍ 1፡26) 

ሥላሴ ብመልክዕናን ብኣምሳልናን ሰብ ንፍጠር ምስ በሉ ናይ ሰብ ሥጋኡን ነፍሱን ብዘይምቅድዳም ብሓደ ጊዜ ተረኽቡ፡ “ወገብሮ እግዚአብሔር ለሰብእ እመሬተ ምድር ወነፍሐ ውስተ ገጹ መንፈሰ ሕይወት፡ ወኮነ ዕጓለ እመ ሕያው / እግዚአብሔር ኣምላኽ ካብ ምድሪ መሬት ወሲዱ ንሰብ ፈጠሮ ኣብ ኣፍንጫኡ ድማ ሕይወት ዝህብ ትንፋስ ኡፍ በለሉ እሞ ሰብ ከኣ ሕይወት ዘለዎ ኾነ።” (ዘፍ. 2፡7) 

ንግዙፍ ኣካለ ሥጋ ብኣርባዕተ ባህርያተ ሥጋ (መሬት፡ ማይ፡ እሳት፡ነፋስ) ኣራኺቡ ብሥጋ ኣለሳሊሱ፡ ብጅማት ኣተኃኂዙ፡ ብኣዕፅምቲ ኣጽኒዑ ከምኡ’ውን ነታ ረቂቅ ኣካል ዘለዋ ነፍሲ ካብ ዘይምህላዉ ናብ ምህላው ኣምጺኡ፡ ንሠለስተ ባህርያት ማለት ለባውነት (ፍልጠት)፡ ነባቢነት (ቃል)፡ ሕያውነት (ሕይወት) ሂቡ፣ ብሓፈሻ ንሥጋን ነፍስን ኣዋሒዱ ፈጠሮ።

ሰብ በቲ ግዙፍ ኣካሉ ሥጋውን መዋትን ብምዃኑ እንስሳ ኣይኮነን። በታ ረቃቕ ነፍሱ ለባውነት ፡ ነባቢነት ፡ ሕያውነት ስለዘለዎ መልኣኽ ኣይኮነን። ባህሪኡ ናይ መልኣኽን ናይ እንስሳን ስለ ዝኾነ ማእከላዊ እዩ።

ኣጋእዝተ ዓለም ሥላሴ፡ ብመልክዕናን ብምስልናን ሰብ ንፍጠር ዝበሉ፡ ሰብ ብኸመይ ንሥላሴ ስለዝመስል እዩ፧

ሀ. ብመልክዕ

ንሰብ ዝርአን ዝድኅሠሥን ግዙፍ ኣካል መልክዕ ክህልዎ ከሎ፡ ንሥላሴ ድማ ረቂቅ መልክዕ ኣለዎም። ነቢየ እግዚአብሔር ቅዱስ ዳዊት “እስመ አዕይንቲሁ ለእግዚአብሔር ኀበ ጻድቃኑ፡ ወእዝኑሂ ኀበ ስእለቶሙ/ ናይ እግዚአብሔር ኣዕይንቲ ናብ ጻድቃን ይጥምታ፡ ኣዕዛኑ ድማ ንልመናኦም ጽን ይብላ” ከም ዝበለ። (መዝ. 33፡18 ፣ 34፡15 ፣ ኢሳ. 48፡13 ፣ 59፡1) ከምኡ’ውን መምህራነ ቤተ ክርስቲያን ሠለስቱ ምእት ኣብ ሃይማኖተ አበው ከምዚ ዝስዕብ ይብሉ፦ “ነአምን ከመ ቦሙ ሥላሴ መልክዐተ ጽዱቃተ አዕይንት ወአዕዛን ወአእጋር ወኵሎንሂ እለ ተርፋ አባላት/ ንሥላሴ ርግጸኛ መልክዕ ኣዕይንቲ፡ ኣዕዛን፡ ኣእዳው፡ ኣእጋርን ኵሎም ዝተረፉ ኣካላት ከም ዘለዎም ነኣምን።”

ለ. ብሓድነትን ሠለስትነትን

ሥላሴ፦ ለባውያን፡ ነባብያን፡ ሕያዋን እዮም። እንተኾነ ግና ‘ሓደ ኣምላኽ’ እምበር ሠለስተ ኣማልኽቲ ኣይበሃሉን። “እንዘ አሐዱ ሠለስቱ ወእንዘ ሠለስቱ አሐዱ/ ሓደ እንከሎ ሠለስተ፡ ሠለስተ እንከለዉ ሓደ ” ከምዝብል። ሰብ ድማ ለባዊ፡ ነባቢ፡ ሕያው እዩ። እንተኾነ ሓደ ሰብ ይበሃል።

ሐ.ብዘለዓለማውነት

ሥላሴ፡ ንዘለዓለም ሕያው እዮም። ሰብ ከኣ ሞይቱ ኣብ መቃብር በስቢሱ ፈሪሱ ኣይተርፍን እዩ፣ ዘለዓለማዊት ዘይትመውት ነፍሲ ኣላቶ።

ስለዚ እግዚኣብሔር፡ ንሰብ ወዲ 30 ዓመት ጐበዝ መንእሰይ፡ ማእከላይ ቁመት ዘለዎ ምልኩዕ ገይሩ ፈጠሮ። ንእንስሳታት፡ ኣራዊትን ኣዕዋፍን ኣጎቢጡ (ኣድኒኑ) ክፈጥሮም ንኣዳም ግና ኣቅኒዑ (ትኽ) ኣቢሉ ፈጠሮ። ኣዳም ምቕንዑ ንሱ ገዛኢ እንስሳታት ምዃኑ እንስሳታት ምድናኖም ድማ ተገዛእቲ ምዃኖም ከረድእ እዩ።

እዚ ፍጡር እዚ ፦

• ‘ሰብ’ ዝተባህለሉ ምኽንያት ሾብዓተ ባህርያት (ኣርባዕተ ባህርያተ ሥጋን ሠለስተ ባህርያተ ነፍስን) ዘለዎ ፍጹም ንምባል እዩ።
• ‘ኣዳም’ ተባህለ። ኣዳም ማለት ካብ መሬት ዝተረኽበ ምልኩዕ ማለት እዩ። “ወይፈደፍድ ብርሃኑ ለአዳም እምብርሃነ ፀሐይ ወይበርህ ሥጋሁ ከመ ኮከበ ጽባሕ/ ኣዳም ከም ፀሐይ ዘንጸባርቕ፡ ከም ኮኸብ ጽባሕ ዝበርህ እዩ” ከም ዝብል ቀሌምንጦስ።
• ካብ ሕያው እግዚአብሔር ካብ ኅትምት ምድሪ ኣደ ዚተረኽበ ዚተፈጥረ ውሉድ ንኺብል “ዕጓለ እመ ሕያው” ይብሎ። ‘ዕጓል’ ዚተባህለ አዳም እዩ፣ ‘እም’ ዝተባህለት ምድሪ ኮይና ‘ሕያው’ ዚተባህለ ድማ እግዚአብሔር እዩ።
• ‘ብእሲ’ ይብሎ። ‘ብእሲ’ ማለት ብሩህ ፍጥረት ማለት እዩ፡ “ወታስተርኢ ወርኅ ከመ ብእሲሃ/ ወርኂ ከም ሰብ ኮይና ትረአ” ከምዝብል መጽሓፈ ሄኖክ።

እግዚአብሔር ኣምላኽ፡ ንኣዳም ዝቕመጥ፡ ዝቀውም (ደው ዝብል)፡ ዝድቅስ፡ ዝትንሥእ (ዝነቅሕ) ገይሩ ፈጠሮ።

- ብምቅማጡ ፡- ምድራዊ
- ብምድቃሱ፡- መዋቲ
- ብምቋሙ፡- ሰማያዊ
- ብምትንሣኡ ፡- ትንሣኤ ከምዘሎ ንምግላጽ’ዩ።

እግዚአብሔር ኣምላኽ፡ ንኣዳም ድኻም ድቃስ ዚሰማምዖ ገይሩ ፈጠሮ። እዚ ድማ ድኻምን ድቃስን ናይ ሥጋ ምንቕቓሕ፣ ምትንሣእ ድማ ናይ ነፍሲ ግብሪ ምዃኑ ንምርዳእ እዩ።

“ወይቤ እግዚአብሔር ኢኮነ ሠናየ ለዕጓለ እመሕያው ይንበር ባሕቲቱ አላ ንግበር ሎቱ ቢፀ ዘይረድኦ/ እግዚአብሔር ድማ ኣዳም በይኑ ኪነብር ጽቡቕ ኣይኮነን’ሞ ደጋፊት ንግበረሉ በለ” (ዘፍ. 2፡18)። ደጋፊት ዝበላ ውሉድ ብምውላድ፡ ካብ ፍትወት ሥጋን ካብ በይንኻ ምዃንን ስለእትረድኦ እዩ።

ስለዚ ንኣዳም ኣዕሚቑ ከይደቀሰ፡ ነቒሑ ድማ ከይተንሥአ ኣብ መንጎ ድቃስን ንቕሓትን ማእከላይ ብምግባር ካብ ጐድኑ ሓንቲ ዓፅሚ ወሲዱ ምሉእ ኣካል ገይሩ ብሕጊ ተፈጥሮ ካብ ኣዳም ከይነኣሰት ጓል 15 ዓመት ምልክዕቲ ጐርዞ ፈጠረሉ።

ኣዳም ካብ ድቃሱ ተባራቢሩ ምስ ረኣያ “ዛቲ ዓፅም እምዓፅምየ ወሥጋ እምሥጋየ ለትኵነኒ ብእሲትየ እስመ እምታ ወፅአት ይእቲ/ እዚኣ ዓፅሚ ካብ ዓፅመይ፡ ሥጋ ካብ ሥጋይ እያ ካብ ሰብኣይ ተወሲዳ እያ እሞ ሰበይቲ ትብሃል በለ።” (ዘፍ. 2፡21-23 ፣ ኩፋ. 4፡6) ሔዋን ኢሉ ድማ ሰመያ። ሔዋን ማለት ናይ ሕያዋን ኣደ ማለት እዩ።(ዘፍ 3፡20)

እግዚኣብሔር ንኣዳም ኣብ መንጎ ድቃስን ምንቃሕን ገይሩ ዝወሰደሉ ምኽንያት ኣዳም ተንሢኡ እንተዝኸውን ነይሩ ዓጽሚ ክውሰዶ ከሎ መቐንዘዎ እሞ በዚ ምኽንያት ንሔዋን ምጸልኣ ነይሩ። ደቂሱ እንተዝኸውን ድማ ‘ካበይ መጺኣ’ ብምባል ምፈርሐ ነይሩ።

ንሔዋን ክፈጥረሉ ከሎ ልዕል ኢሉ ካብ ግንባሩ (ርእሲ) ወይ ድማ ትሕት ኢሉ ካብ እግሩ ዘይኮነስ ካብ ማእከል ሰብነት ጐድኑ ዝወሰደሉ ምኽንያት ድማ ብደኃራይ ዘመን ጐይታ ብዕለተ ዓርቢ ምዉት ብሥጋ ሕያው ብመለኮት ኮይኑ ካብ ጐድኑ ብዝወፀ ማየ ጐቦ ኣዳምን ሔዋንን ደቆምን ድኅነት ከምዝረኽቡ ምሳሌ እዩ። (1ይ ጴጥ. 3፡18) ከምኡ’ውን ‘ግንባር’ ናይ በዓል ቤት፣ ‘እግሪ’ ድማ ናይ ቤተ ሰብ ምሳሌ’ዩ። ስለዚ ሰበይቲ ካብ በዓል ቤታ ንታሕቲ፡ ካብ ቤተ ሰባ ድማ ንላዕሊ ምዃና ንኸረድእ እዩ።(ኤፌ. 5፡20) ካብ ኅቱም ሽፉን ጐድኒ ዓፅሚ ምውሳዱ ኸኣ ሰበይቲ ኽትሽፈን ከምዝግብኣ ዘረድእ እዩ። (1ይ ቆሮ. 11፡5-10)

ከምቲ መጽሓፈ ኩፋሌ “ወእምድኅረ ተፈጸመ ሎቱ ለአዳም አርብዓ ጽባሕ አባእናሁ ውስተ ገነተ ኤዶም / ንኣዳም ኣብ ዝተፈጥረላ ምድሪ ኣርብዓ መዓልቲ ምስ ጸንሐ ናብ ገነት ኣእተናዮ። ከምኡ’ውን “ወፈጺማ እሎንተ ሰማንያ መዋዕለ አባእናሃ ለብእሲቱኒ ውስተ ገነተ ኤዶም/ ንሰበይቱ ድማ ካብ ትፍጠር ድኅሪ ሰማንያ መዓልቲ ናብ ገነት ኣእተናያ” ከም ዝብል (ኩፋ. 4፡12-16)

በዚ መሠረት እግዚኣብሔር ንኣዳም ኣብ ኣርብዓ መዓልቱ፡ ንሔዋን ድማ ኣብ ሰማንያ መዓልታ ብኽብሪ ናብ ገነት ምስ ኣእተዎም “ንገነት ሓልዋን ተኸናኸናን” ብምባል ሃቦ (ዘፍ. 2፡15)።

ወስብሐት ለእግዚአብሔር፡ ወለወላዲቱ ድንግል፡ ወለመስቀሉ ክቡር፡ አሜን!

ዘመነ ማቴዎስ 10 መስከረም 2013 ዓ.…

September
Sunday
20
ዝክር፦ በዓለ ሥዕላ ወተዝካረ ልደታ ለእግዝእትነ ማርያም፡ ወዮዲት፡ ወመጥሮንያ። ዘቅዳሴ ምንባብ መልእክታት፦ ዕብ. 13፡14-ፍጻሜ ያዕ. 3፡13-ፍጻሜ ግብ. ሐዋ. 15፡1-12 ምስባክ፦ መዝ. 44/45 ወንጌል፦ ሉቃ. 1፡46-56 ቅዳሴ፦ ዘእግዝእትነ ማርያም። * * *
00:00 h
Ad Right

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

በዓለ ሥእል ዘጼዴንያ

ብመሠረት ትምህርቲ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ካብ ቅዱሳት ኣሣእል ብዙኅን ዓቢይን ጥቕሚ ይርከብ። ኣብ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ዝርከቡ ትምህርትታትን ታሪኻትን ብሥእላዊ ኣገላልጻ...

ሓድሽ ዓመት ብሓድሽ መንፈስ!

ኣብቲ ብብርሃን ዝወቀበ ዘመን ኣዳራሽ ፡ ኣርባዕተ ወንጌላውያን ከም ዕንቍ ተኾሊዖም ብሓጐስ ዝነብርሉ፡ ሓደ ንበይኑ ኣብ መደቡ ግልል ኢሉ ነበረ።...

ዓመታዊ በዓል ቤት ትምህርት ሰንበት ቅዱስ ሩፋኤል ቤተ ክርስቲያን መድኃኔ…

ብዕለት 3 ጳጕሜን 2012 ዓ.ም.ግ. “ሕይወቱ ምሉእ ንእግዚአብሔር ኣሚኑ ዝኃፈረ የለን” መጽ.ሲራ. 2፡10 ብዝብል ኃይለ ቃል ዓመታዊ በዓል ቤት ትምህርት...

ገዳም ደብረ ደናግል ሰማዕት ቅድስት ኣርሴማ ገዳመን ክሓንፃ ፕላን ኣጽዲቀን…

ናይ ደቀ ኣንስትዮ ገዳም ደብረ ደናግል ሰማዕት ቅድስት ኣርሴማ ብ29 መስከረም ብሠናይ ፍቓድ ቅዱስ ሲኖዶስ ምስ ተገደመ ቤተ ጸሎት፡ መንበሪ...

ኣብ ምድላው ዝርከብ ሥርዓተ ትምህርቲ ቤት ትምህርቲ ሰንበት ንምግምጋም ጉባኤ…

ብዕለት 4-5 ጳጕሜን 2012 ዓ.ም. ኣብ ኣዳራሽ ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክ ንኣብ ምድላው ዝርከብ ሥርዓተ ትምህርቲ (ካሪክሉም) ዝግምግም ጉባኤ ተቓኒዑ።...

አሥርቆት ዘወርኀ መስከረም

በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ! ዮም ሠረቀ ለነ ወርኀ ቡሩክ መስከረም ያብጽሐነ እስከ ወርኀ ጥቅምት በሰላመ እግዚአብሔር! ወርኀ መስከረም...

እንቋዕ ናብ ዘመነ ማቴዎስ 2013 ዓ.ም.ግ. ኣብጽሓና።

“ካብ ኣንስቲ ኻብ ዝተወልዱ ኻብ ዮሓንስ መጥምቕ ዚዓቢ ሓደ እኳ ኸምዘይተንሥአ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ፤ኣብ መንግሥተ ሰማያት እቲ ዚንእሶ የዓብዮ” ማቴ፡11፥11  ሄሮድስን...

ዐቃቤ መንበር ዘፓትርያርክ ብፁዕ ኣቡነ ጴጥሮስ እንቋዕ ናብ ዓመተ 2013…

ዐቃቤ መንበር ዘፓትርያርክ ብፁዕ ኣቡነ ጴጥሮስ ብምኽንያት ርእሰ ዓውደ ዓመት 2013 ዓ.ም. ኣብ ዝሃብዎ ቃለ ቡራኬ፦ ንዅልኹም ኣብ ቀረባ ውሽጢ...

ባሕረ ሓሳብ ፡ ሓሳበ ዘመን ፳፻፲ወ፫/ 2013 ዓ.ም.

ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና እትጥቀመሉ መቝጸሪ ዘመን ባሕረ ሓሳብ ይበሃል። ባሕረ ሓሳብ ማለት ቍጽሪ ዘለዎ ዘመን፤ ናይ ዘመን ቍጽሪ፤ ሓሳብ ናይ...

ብዝተፈላለየ ዐውደ ትምህርት ዝተማህሩ መምህራን ተመሪቖም!

 ኣብ መንፈሳዊ ቤት ትምህርቲ ፍኖተ ብርሃን ብትርጓሜ መጽሓፍተ ሓዲሳት ሽድሽተ ተመሃሮ፡  ብመዝገብ ቅዳሴ ድማ ሸሞንተ ተመሃሮ ብድምር 14 ተመሃሮ ብደረጃ...

ዓመታዊ በዓል ቤት ትምህርት ሰንበት አቡነ ተክለሃይማኖት ራናና ቤተ ክርስቲያን…

ብዕለት 24 ነሓሴ 2012 ዓ.ም.ግ. “ካብ ዕድኻን ካብ ኣዝማድካን ካብ ዓዲ ኣቦኻን ውፃእ” (ዘፍ. 12፡1) ብዝብል ኃይለ ቃል ዓመታዊ በዓል...

ክብረ በዓል ቅዱስ ሩፋኤል 3 ጳጕሜን ብውዳሴን ቅዳሴን ብድምቀት ተኸቢሩ!

3 ጳጕሜን ክብረ በዓል ሊቀ መላእክት ቅዱስ ሩፋኤል ኣብ ኵለን አብያተ ክርስቲያን ብስብሓታትን ጸሎተ ሰዓታትን ክኸብር ከሎ፡ ብፍላይ ኣብ ቅዱስ...

  

latest articles

The Ascension of St Mary (part two)

Moreover, Whilst John the evangelist was preaching in the country of Asia, on the sixteenth day of the month of...

The Ascension of St Mary (part one)

"At your right hand stands the queen." (Psalm 45:9)IN THE NAME OF THE FATHER AND THE SON AND THE HOLY...

The Fast of Assumption of the Virgin Mary

This fast lasts from Nehassie (August) 1 to 16. Our Lady departed on 21 of Ter (January) in 50 A.D...

“Blessed is he that considereth the poor” Ps. 41:1

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God Amen. The basic necessities...

The Apostle Saint Paul

Saint Paul was a Jew, of the tribe of Benjamin, a Pharisee, the son of a Pharisee; and his kinsfolk...

The Apostle st. Peter

Peter was from Bethsaida, and he was a fisherman.  Our Lord chose him on the second day following that whereon...

The Fast of Wednesdays and Fridays

Every week Wednesdays and Fridays are observed as fast days except during the fifty days (between Easter and Pentecost), and...

The Fast of the Apostles

The Apostles observed this fast after they received the Holy Spirit and before they set out to proclaim the Gospel...

The feast Of Pentecost

IN THE NAME OF THE FATHER AND THE SON AND THE HOLY SPIRIT, ONE GOD. On this day the Holy...

Ascension

After the Lord Jesus Christ had finished the operation of His wisdom upon earth, by His Passion, and His Death...

Tsinset (Annunciation – Feast of Incarnation)

In accordance with the cannon of the Church, one of the nine major feast days of Our Lord. it Tsinset (Annunciation...

The feast of presenting the lord Christ in the temple…

On this day we celebrate the feast of presenting the lord Christ to the temple after 40 days of his...