መስቀል ብርሃን ለኵሉ ዓለም መሠረተ ቤተ ክርስቲያን

Sep 26, 2019

ዓመት መጸ (፲፯) 17 መስከረም፡ ብስብሐተ ማኅሌትን ውዳሴን ቅዳሴን፡ ብብርሃን ዳሜራን ሆየ ሽግን፡ ብዓቢይ ሓጐስ እነኽብሮ በዓል፡ በዓለ መስቀል’ዩ። እዚ በዓል’ዚ ወርኀ ክረምት እዋን ልምላሜ ኃሊፉ ወርኀ ጽጌን ፍሬን ዝትክኣሉ፡ ከምኡ’ውን ብርሃን ፀሓይ ዝደምቀሉ ኣብ ቀዳማይ ወርኂ ናይ ሓድሽ ዓመት ዝብዕል ብምዃኑ በዓል ተስፋን ብርሃንን እዩ።
ዋላ እኳ “መስቀል” ማለት ዝተመሳቐለ ናይ ዕለተ ሠሉስ ፍጥረት ዕፅ እንተኾነ፡ ብደመ መለኮት ዝኸበረን ዝተቐደሰን ስለዝኾነ፡ ‘ንጉሠ ዕፀዋት’ ዝብል ቅጽል ስም ክወሃቦ ክኢሉ።

ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ “መስቀል” ትእምርተ ውርደትን መርገምን ብምንባሩ (ዘዳ. 21፡23) ብፍላይ ሮማውያን ንገበነኛ ሰብ ኣብ መስቀል ሰቂሎም ይቐትልዎ ነበሩ። ኣብቲ ኣካላዊ ቃል እግዚአብሔር ወልድ ፍጹም ሰብ ኮይኑ ወንጌለ መንግሥት ድኅነተ ዓለም ዝሰብከሉ ዝነበረ ጊዜ፦ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ሮማውያን ዝነበሩ ኣይሁድ ብጽልእን ጭካነን ተላዒሎም ብሥርዓት ሮማውያን ክሰቕልዎ መደቡ። ነቲ ብባህሪኡ በደል ዘይብሉ ኣምላኽና፡ “በደለኛ እዩ” ንኽብሉ ኣብ ቅድሚ ጲላጦስ “ይሰቀል፡ ይሰቀል” እናበሉ ጨርሑ። (ማቴ. 27፡22-23)

ጲላጦስ ኣኅሊፉ ምስ ሃቦም’ውን ምስ በደለኛታት ቈጺሮም ኣብ መንጐ ክልተ በደለኛታት ሸፋቱ ኣብ መስቀል ሰቐልዎ። (ኢሳ. 53፡12 ፣ ሉቃ. 23፡33) ቅዱስ ዮሓንስ አፈወርቅ ኣብ ቅዳሴኡ ቍጽሪ ፶፫ ፦ ‘ፍቅር ሰሐቦ ለወልደ አምላክ እመንበሩ ወአብጽሖ እስከ ለሞት፡ ሰቀልዎ ከመ እቡስ ለዘአልቦቱ አበሳ ወኈለቍዎ ምስለ ጊጉያን ለገባሬ ሕይወት/ ፍቕሪ ሰብ ንወዲ ኣምላኽ ካብ መንበሩ ስሒቡ ክሳብ ሞት ኣብጽሖ።

ነቲ ኣበሳ ዘይብሉ ከም ኣበሰኛ ሰቐልዎ፡ ነቲ ሕይወት ዝፈጠረ ምስ ገበኛታት ቈጸርዎ’ ከምዝብል መፍቀሬ ሰብእ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ንበደል ኣዳም በደሉ ገይሩ፡ ምስ በደለኛታት ከም በደለኛ ተቈጺሩ ኣብ መስቀል ተሰቂሉ ንዓለም ኣድኃነ። ነቲ ንኣዳም ዕፀ በለስ ኣብሊዑ ካብ ገነት ዘውፅኦ ዲያብሎስ ኣብ ዕፀ መስቀል ተሰቒሉ ሰዓሮ። ኣብ መንጎ ሰማይን ምድርን ኢዱ ዘርጊሑ ተሰቒሉ ሞተ። ሞቱ ድማ ነቶም ተረኃኂቆም ዝነበሩ ሰማያውያንን ምድራውያን ኣቀራረቦም፣ ተፈላልዮም ንዝነበሩ ሕዝብን ኣሕዛብን ድማ ሓደ ገበሮም። (ኤፌ. 2፡14-17)

ቅድም ትእምርተ ውርደትን መርገምን ዝነበረ መስቀል፡ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተሰቕለሉ፡ ኃይሊ እግዚአብሔር ዝተገልጸሉን ድኅነት ኣዳም ዝተፈጸመሉን ቅዱስ ዕፅ ብምዃኑ ትእምርተ ክብርን ልዕልናን ትእምርተ ድኅነትን ሰላምን፣ ትእምርተ ብርሃንን ፍቕርን፣ ትእምርተ ሥርየትን ምሕረትን ኮነ።

ድኅሪ ትንሣኤ ክርስቶስ፡ እዚ ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝተሰቕለሉ መስቀል፡ ብዙኅ ድንቂ ተኣምራት ይገብር ስለዝነበረ፡ ኣይሁድ ብኽፍኣት ተላዒሎም ስመ ዝኽሩ ንምጥፋእ ኣብ ጕድጓድ ቀበርዎ። ንኣስታት 300 ዓመት‘ውን ክሳብ ጎቦ ዝኸውን ብጐሓፍ ተደፊኑ ነበረ።

ሠናይ ዘመን ጊዜ ሰላም ምስ ኮነ ግና ነቲ ዝጠፍአ ምድላይ ልሙድ ስለዝኾነ፡ ንግሥቲ እሌኒ መብጽዓኣ ንምፍጻም ሠራዊት ኣኸቲላ ናብ ኢየሩሳሌም ብምኻድ፡ ብሓበሬታ ኪራኮስ ዝስሙ ሽማግለ ሰብኣይ ኣብቲ “መስቀል ጐይታ” ዝተቐብሮ ጎቦ በጺሓ ደሚራ ወልዐት። ከምቲ ቅዱስ ያሬድ ኣብ ድርሰቱ (አርያም ዘኃሙስ)፡ “ዘዕጣን አንጸረ ሰገደ ጢስ በጎልጎታ ዘደፈኑ አይሁድ ዮም ተረክበ ዕፀ መስቀል” ዝበሎ እቲ ጢስ ዕጣን ናብ ሰማይ ዓሪጉ ናብቲ መስቀል ዘለዎ ቦታ ተመሊሱ ሰገደ። ንግሥት እሌኒ፡ በዛ ዕለት’ዚኣ ድማ 17 መስከረም መሥርሕ ኵዕታ ጀሚራ፡ 10 መጋቢት ብርሃን ቅዱስ መስቀል ረኣየት። ንሱ ምዃኑ ዘረጋግጽ ከኣ ሕሙማት ስለዘሕወየን፡ ምዉታን ስለዘተንሥአን ዜና ተኣምሩ ኣብ ኵሉ ዓለም ተሰምዐ።

ገቢረ ተኣምራት ናይ መስቀል ግና ካብ ዓለመ መላእኽት ዝጀመረ’ዩ። ቅዱሳን መላእክት ብእግዚአብሔር ኣምላኽ፡ ኣብ ኣካሎምን ልብሶምን ብርሃናዊ መስቀል ምስ ተቐርጸሎም፡ ንዲያብሎስ ምስ ሠራዊቱ ተዋጊኦም ብምስዓር ናብቲ መትሕተ ታሕቲት ተባሂሉ ዝፍለጥ ናብ እንጥርጦስ ደርበይዎ።

መፍቀሬ እግዚአብሔር ንጉሥ ቈስጠንጢኖስ’ውን ኣብ ሰማይ ብርሃን መስቀል ምስ ተገልጸሉ፡ ንዓላዊ ንጉሥ መክስምያኖስ ስዒሩ ብሓቅን ርትዕን ነገሠ።

ቅዱስ መስቀል ኃይሊ ዝህብ፡ ዓወት ዘጓናጽፍ፡ ካብ ደዌ ሥጋን ነፍስን ዝፍውስ፡ ልብሰ ጸልማት ኃጢኣት ኣርኂቑ ብርሃን ጽድቂ ዘልብስ ብምዃኑ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ብዝተፈላለየ መንገዲ ተኽብሮ።
“መስቀል ብርሃን ለኵሉ ዓለም መሠረተ ቤተ ክርስቲያን / መስቀል ንዅሉ ዓለም ዘብርህ መሠረት ቤተ ክርስቲያን እዩ።” (ዘመድኃኔ ዓለም ኅዳር) ከም ዝብል ኵሉ ትምህርትን ሥርዓትን ቤተ ክርስቲያን ንቅዱስ መስቀል ሰንደቅ ዕላማ ዝገበረ እዩ። (መዝ. ፶፱፡፬/60፡4) ብቡራኬ በረኸት ንረኽበሉ፡ ብምምዕታብ ንሰይጣን ነርኅቐሉ፡ ሃይማኖትና ንምምስካር ኣብ ክሳድና ንኣስሮ፡ መንፈሳዊ ፍቕርና ንምግላጽ ኣብ ኵሉ ንዋየ ቅዱሳትን ክዳውንትናን ንሥዕሎ፡ . . . ኵሉ ትእምርተ መስቀል’ዩ። ብፍላይ 17 መስከረም ዳሜራ ወሊዕና፡ እነኽብሮ ሓደ ካብ ዓበይቲ በዓላት’ውን በዓለ መስቀል እዩ።

ስለዚ ቅዱስ መስቀል ክንድ’ዚ ኽብሪ ስለ ዘለዎ፡ “ዮምሰ ለእሊአየ አበርህ በመስቀልየ/ ሎሚ ብመስቀለይ ከብርሃልኩም እየ” እናበልና ክንዝምር ከምኡ’ውን መስቀሉ ተሰኪምና ክንስዕብ ይግባእ። (ማቴ. 10፡38)

ብርሃነ ብርሃናት ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ፡ ኣብ ልብና ዘለዓለማዊ ብርሃን ከብርሃልናን ብኃይለ መስቀሉ ካብ ኵሉ ፈተና ሰይጣን ክሕልወናን ቅዱስ ፍቓዱ ይኹነልና።

ወስብሐት ለእግዚአብሔር ፡ ኣሜን!

ዘመነ ዮሓንስ 28 ሰኔ 2012 ዓ.ም.ግ…

July
Sunday
5
ቴዎዲስዮስ ሊቀ ጳጳሳት፡ ባስልዮስ፡ ወቢፋሞን፡ ወባሊድስ፡ ወኮቶሎስ፡ ወአርዶሚስ።                   ዘቅዳሴ ምንባብ መልእክታት፦ 1ይ ቆሮ. 14፡6-13 1ይ ጴጥ. 4፡14-ፍጻሜ። ግብ. ሐዋ. 7፡1-8 ምስባክ፦ መዝ. 36/37 ወንጌል፦ ማቴ. 13፡10-23 ቅዳሴ፦ ዘባስልዮስ።        * * *
00:00 h
Ad Right

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

“ብኃጢኣት ሕዝበይ እየ ኣብ ኢድኩም ኣውዲቐያ!”

ገቢረ ተአምራት ወላዲተ ኣምላክ ድንግል ማርያም፡ ተነጊሩ ዘይጽገብ ተጻሒፉ ዘይፍጸም እዩ። ካብ ፅንሰታ ዝጀመረ ገቢረ ተአምራት ክሳዕ ምጽኣተ ክርስቶስ በቲ...

"ወያስተዴሉ ክረምተ ለምድር/ ንምድሪ ዝናም የዝንመላ” “መዝ. ፻፵፮፥፰/147፡8

ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና፡ ንዓመት ኣብ ኣርባዕተ ወቕትታት ማለት ዘመነ መፀው፡ ዘመነ ሓጋይ፡ ዘመነ ፀደይ ከምኡ ውን ዘመነ ክረምት ብምባል ትኸፍሎ። 

እንቋዕ ናብ ዘመነ ክረምት ብሰላም ኣብጽሓና!

ዘመነ ክረምት  ካብ 26 ሰኔ ክሳዕ 25 መስከረም ዘሎ ወቅቲ ጊዜ ክረምቲ እዩ። ሰማይ ብደመና ተሸፊኑ፡ ዝናም ብመብረቕን ድምፂ ነጐድጓድን ተዓጂቡ ንምድሪ...

“ብፁዕ ዘይሌቡ ላዕለ ነዳይ ወምስኪን/ ንድኻ ዝሓልየሉ ሰብ ብፁዕ እዩ”(መዝ…

ንሕይወተ ሥጋ ኣድለይቲ ዝኾኑ ነገራት ማይ፡ እንጌራ፡ ክዳን፡ መኅደሪ ቤት እዮም። (ሢራ. 29፡21) ብቐዳምነት ነዚኦም ዘይረኸቡን ዘይብሎምን ሰባት “ጽጉማት” ይበሃሉ። ብተወሳኺ’ውን...

ገዳም ደብረ ሲና

ገዳም ደብረ ሲና፡ ኣብ ዞባ ዓንሰባ ንኡስ ዞባ ዒላበርዕድ ከባቢ መንሳዕ፡ ካብ ዒላበርዕድ ንሸነኽ ምሥራቕ ብእግሪ ናይ ክልተ ሰዓትን ፈረቓን...

ክብረ በዓል ሕንፀተ ቤታ ወቅዳሴ ቤታ

20 ሰኔ ሕንፀተ ቤታ ከምኡ'ውን 21 ሰኔ ቅዳሴ ቤታ እናተባህለ ዝኽበር በዓል እዩ። እዚ ኸኣ ክብረ በዓል ናይታ ንመጀመርታ ጊዜ...

ቤተ ክርስቲያን - ቤተ ቅድስና ቤተ በረከት

ሥርዓተ ኣምልኾ ዝፍጸመሉ፣ ስብሐታትን ውዳሴያትን ዝበጽሓሉ፡ ቅዱስ ሥጋኡን ክቡር ደሙን ዝዳለወሉ፡ ነገረ ሃይማኖትን ሥርዓትን ትውፊትን ዝንገረሉ ቅዱስ ቦታ (ሕንፃ) ቤተ...

ኣባ ገሪማ

ስም ኣቡኡ ንጉሠ ሮማ መስፍያኖስ ስም ኣደኡ ሰፍኖግያ፡ ኣደኡ መካን ስለዝነበረት ናብ ቅድስት ድንግል ማርያም ምስ ለመነት እግዚአብሔር ነዚ ብሩክ...

“ፍቅረ ብጻይ ክሳዕ ሞት” - ኣባ ለትጹን

ኣብ ሃገረ ብሕንሳ ዝተወልደ፡ ሓደ ካብ ዓበይቲ ቅዱሳን ኣበው ናይ ፍቕሪ ኣቦ ‘ኣባ ለትጹን’ እዩ። ቅድሚ ምንኵስናኡ፡ ኣብ ዕድመ ጉብዝናኡ፡...

ዝክረ ዕለተ ሰማዕታተ ኤርትራ ብጸሎተ ፍትሓት ተዘኪሩ!

ኣብ ሥጋዊ ሕይወት ኮነ መንፈሳዊ ሕይወት ቀይሕ ደም ከይፈሰሰ ፃዕዳ ዓፅሚ ከይተኸስከሰ ብዘይ መሥዋዕቲ ናፅነት ኣይርከብን’ዩ። ሃገርካ ክወርር፡ ሕዝብካ ከሕስር፡...

ወስእነ አርምሞ (ስቅ ምባል ስኣነ)

ኣብ ‘ድርሳነ ቅዱስ ገብርኤል’ ብዛዕባ ኣውር ዝስሙ ግብጻዊ ሰብኣይን ረድኤት ቅዱስ ገብርኤል መልኣኽን ብኸምዚ ዝስዕብ ተገሊጹ ኣሎ። ኣውር፡ ካብ ዝተወልደሉ...

ጥቕሚ’ቲ ጎዳኢ

ደመና ኃጢኣትና ኣብ ልዕሌና ከቢዱ ሰርቢ ቁጥዓ ኣምላኽና ናብ ምድሪ ወሪዱ ዕፀ በለስ ኣበሳና ምስ ፈረየ ብግህዶ ኣፍደገ ሲኦል ተራሕዩ ነፍሳት ክእንገዶ።

  

latest articles

The Fast of Wednesdays and Fridays

Every week Wednesdays and Fridays are observed as fast days except during the fifty days (between Easter and Pentecost), and...

The Fast of the Apostles

The Apostles observed this fast after they received the Holy Spirit and before they set out to proclaim the Gospel...

The feast Of Pentecost

IN THE NAME OF THE FATHER AND THE SON AND THE HOLY SPIRIT, ONE GOD. On this day the Holy...

Ascension

After the Lord Jesus Christ had finished the operation of His wisdom upon earth, by His Passion, and His Death...

Tsinset (Annunciation – Feast of Incarnation)

In accordance with the cannon of the Church, one of the nine major feast days of Our Lord. it Tsinset (Annunciation...

The feast of presenting the lord Christ in the temple…

On this day we celebrate the feast of presenting the lord Christ to the temple after 40 days of his...

The Fast of Nineveh - Monday 10 – 12 February…

In Eritrean Orthodox Tewahdo Church, one of the seven fasting periods is the fast of Nineveh.

Mystery of Baptism

Baptism is the sacrament given to all who believe in the Mystery of the Trinity and the Mystery of Incarnation...

Mystery of Incarnation

Mystery of Incarnation means the mystery of the descending of God the Son who is one of the Trinity from...

Mystery of the Holy Trinity

The Eritrean Orthodox tewahdo Church has Five pillars of Mysteries through which it teaches and demonstrates its basic religious belief...

Welcome to the Feast of the Nativity of Our Lord…

Glory to God. When the appointed time of salvation and the foretold prophesies came to pass, God the Son come to...

In Memory of His Holiness Abune Yacob the Second Patriarch…

His Holiness Abune Yacob, the Second Patriarch was one of the reputable leaders of the EriOTC, a shining star of...