ትንቢተ ዮናስ

Oct 04, 2017

ሓደ ካብ 46 መጻሕፍተ ብሉያት ዝኾነ ትንቢተ ዮናስ እዩ። ናይዚ መጽሓፍ’ዚ ጸሓፊ ባዕሉ ነቢይ ዮናስ እዩ ዝብል ትውፊት ኣሎ።

ዮናስ፡ ማለት “ርግቢት ወይ ከኣ ለዋህ” ማለት እዩ። ሕፃን እንከሎ፡ ብነቢይ ኤልያስ ካብ ሞት ዝተንሥአ ወዲ ሰርፕታዊት ሰበይቲ እዩ። (1ይ ነገ. 17፡17-24) ብኣካልን ብጸጋን ምስ ዓበየ ድማ ኣብ 1200 ዓመት ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ፡ ኣብ ዘመነ ንጉሥ ዓሞፅ ወዲ ምናሴ ሃብተ ትንቢት ተዋሂብዎ ዝንበ ነቢይ እግዚአብሔር ኮነ።

ዋላ እኳ ነቢይ ዮናስ እስራኤላዊ ነቢይ እንተኾነ ብትእዛዝ እግዚአብሔር ካብ ምድረ እስራኤል ወፃኢ ናብ ዝኾነት ከባቢ 120,000 ተቐማጦ ዝነበርዋ ናይ ኣሶራውያን ዓባይ ርእሰ ኸተማ ነነዌ ከይዱ ኣስተምሃረ።

እግዚአብሔር ኣምላኽ፡ ንነቢይ ዮናስ “ተንሥእ እሞ ናብ ነነዌ ናብታ ዓባይ ከተማ ኬድካ መሃር” በሎ። ነቢይ ዮናስ ግና ለውሃት እግዚአብሔር ከምኡ’ውን ክፍኣት ሕዝቢ ነነዌ ይፈልጥ ስለዝነበረ ፈቓደኛ ኮይኑ ኣይተረኽበን። ዮናስ ማለት ለዋህ ስለዝኾነ፡ ‘ኣብ ቅድሚኡ ስለዝረኣየኒ እኮ እዩ ከምዚ ዝበለኒ’ ኢሉ ካብ ገጽ እግዚአብሔር ንምኽዋል ንተርሴስ ብእትኸይድ መርከብ ተሳፊሩ መንገዱ ቐጸለ። ሽዑ እታ መርከብ ኣብ ማእከል ባሕሪ ምስ በጽሐት ብርቱዕ ማዕበል ተላዒሉ ነታ መርከብ ኪግምጥላ ደለየ። እቶም ኣብታ መርከብ ተሳፊሮም ዝነበሩ ሕዝቢ ዘቃልለሎም መሲልዎም ነቲ ኣቝሑቶም ናብ ባሕሪ ኪድርብዩ ኸለዉ፡ ዮናስ ግና ደቂሱ ነበረ። እቲ መራሕ መርከብ ድማ እዚ ዅሉ ሕዝቢ ኪጭነቕን ኪሽገርን ከሎ ዮናስ በጥ ኢሉ ደቂሱ ምስ ረኣዮ ‘ኣንታ ሰብኣይ እንታይ እዩ ሥራሕካ፧ እዚ ሕዝቢ ኣብ ዓቢይ ኃደጋ ወዲቑ ናብ ዘዘምልኾ ኣምላኽ እናለመነን እናተማሕፀነን ንምንታይ ኢኻ ናብ ፈጣሪኻ ዘይትልምን፧’በሎ። ሽዑ ዮናስ እዚ ብሰንኪ ኃጢኣተይ ዝመጽአ እዩ፡ ስለዚ ናብዚ ባሕሪ ደርብዩኒ’ሞ እዚ ማዕበል ክሃድኣልኩም እዩ’ በሎም። እቶም ሕዝቢ ግና ከመይ ጌርና ክንድርብየካ እንተኾነ ግዳ ዝሃድኣልና እንተኾይኑሲ ዕጫ ነውድቕ’ሞ እቲ ዕንጨይቲ ዝበጽሖ ይደርበ፡ ተበሃሂሎም ዕንጨይቲ እንተውደቑ ናብኡ በጽሐ። እቲ ማዕበል እናበርትዐ ምስ ከደ ግና እንከይፈተዉ ንዮናስ ናብቲ ባሕሪ ደርበይዎ። ይኹን ደኣ እምበር እግዚአብሔር ንዮናስ ዚውሕጥ ዓሣ ኣንበሪ ኣዳልዩ ስለ ዝነበረ ዮናስ ምስ ተደርበየ ዓሣ ተቐቢሉ ወሓጦ፡ እቲ ማዕበል ድማ ሃድአ፡ እቲ ንዮናስ ዝወሓጦ ዓሣ ድኅሪ ሠለስተ መዓልቲ ኣብ ጫፍ ምድሪ ነነዌ ተፍኦ፡ ዮናስ ከኣ ነቲ ሃገር ስለ ዘይፈልጦ “እዚ ሃገር’ዚ መን ይበሃል፧” ኢሉ እንተ ሓተተ ነነዌ በልዎ። ዮናስ ካብ ኢድ እግዚአብሔር ከም ዘየምለጠ ተረዲኡ ናብታ ኸተማ ኣተወ። ስፍሓት እታ ኸተማ መንገዲ ሠለስተ መዓልቲ ስለ ዝነበረ፡ መንገዲ ሓደ መዓልቲ ዚኸውን ምስ ከደ፡ ‘እስከ ሠሉስ ዕለት ትትገፈታዕ ነነዌ/ እዛ ኸተማ’ዚኣ ኣብ ሣልሳይ መዓልቲ ክትግልበጥ እያ’ እናበለ ኪምህር ጀመረ። እዚ ትምህርት’ዚ ኸኣ ኣብ እዝኒ ንጉሥ በጽሐ። ንጉሥ ካብ ዙፋኑ ወሪዱ፡ ማቕ ተኸዲኑ፡ “ካብ ዝጠቡ ሕፃናት ጀሚሩ ክሳብ እንስሳ፡ ንሠለስተ መዓልቲ ንኺጾሙ ትእዛዝ ኣመኃላለፈን ጽኑዕ ኣዋጅ ኣወጀን። ሽዑ ሕዝቢ ነነዌ በቲ መልእኽቲ እግዚአብሔር ኣመኑ። መግለጺ ስቡር ልቦምን ትሕትናኦም ድማ ማቕ ተኸዲኖም ኃጢኣቶም እናተኣመኑ ጾሙን ጸለዩን። በዚ መሠረት እግዚአብሔር ኣምላኽ ነቲ እምነቶምን ስቡር ልቦምን ጾሞምን ጸሎቶምን ከምኡ’ውን ካብ እኩይ ግብሮም ማለት ካብኡ ክፉእ መንገዶም ከም ዝተመልሱ ተመልኪቱ ከምቲ ተዛሪብዎ ዝነበረ ኣይቀጽዖምን፡ ነቲ መዓት ናብ ምሕረት መለሶ። (ዮና. 1-ፍጻሜ)

ነቢይ ዮናስ፡ ከምቲ ዝተነበዮ ጥፍኣት ከተማ ነነዌ ኸም ዘይተፈጸመ ምስ ርኣየ ፍጹም ኰረየ። ናብ እግዚአብሔር ድማ “ኦ እግዚአብሔር እልምነካ ኣሎኹ፡ እቲ ኣብ ሃገረይ ከሎኹ ዝተዛረብክዎስ እዚዶ ኣይኮነን፧ መሓርን ርኅሩኅን ንዅራ ደንጓይን በዓል ዓቢይ ምሕረትን ንእኩይ እትጥዓሰሉን ኣምላኽ ከም ዝኾንካ ስለ ዝፈለጥኩ እየ ኣቐዲመ ናብ ስፐይን ዝሃደምኩ። ኦ እግዚአብሔር እምበኣርሲ ሕጂ ኻብ ብሕይወት ምንባርሲ ሙማት ይኅሸኒ እሞ እልምነካ ኣሎኹ ውሰደኒ” ኢሉ ጸለየ። እግዚአብሔር ድማ “ክሳዕ ክንድዚ ክትቍጣዕ’ዶ ይግባኣካ እዩ፧” ኢሉ ሓተቶ። ነቢይ ዮናስ ከኣ ኻብታ ኸተማ ንወገን ምሥራቕ ኣቢሉ ወፀ እሞ ኣብኣ ተቐመጠ። ንርእሱ ድማ ዳስ ገበረ። ነታ ኸተማ ዚወርዳ ኺርኢ ኸኣ ኣብ ጽላላ ተቐመጠ። እግዚአብሔር ኣምላኽ ከኣ ንዮናስ ከተጽልለሉ እሞ ኻብ ሕሰሙ ኸተናግፎ ኢሉ ሓንቲ ተኽሊ ኣብቈለ ኣብ ልዕሊኡ ኸም እትዓቢ ድማ ገበራ። ዮናስ’ውን በታ ተኽሊ ኣዝዩ ተሓጐሰ። ግናኸ ንጽባሒቱ ምስ ወግሐ ኣምላኽ ነታ ተኽሊ ሓሰኻ ከም ዚበልዓ ገበረ፡ ንሳ ኸኣ ነቐጸት። ፀሓይ ምስ በረቐት ድማ እግዚአብሔር ኣምላኽ ውዑይ ንፋስ ምሥራቕ ሰደደ፡ ፀሐይ ከኣ ንዮናስ ክሳዕ ዜሕለሉ ርእሱ ወቕዓቶ። ንሱ’ውን ‘ካብ ብሕይወት ምንባር’ሲ ሞት ይኅሸኒ’ ኢሉ ንሕይወቱ ሞት ለመነላ።

እግዚአብሔር ኣምላኽ ከኣ ንዮናስ “ብዛዕባ እታ ተኽሊ ኽትቍጣዕ’ዶ ይግብኣካ እዩ፧” ኢሉ ሓተቶ። ዮናስ ድማ “ክሳዕ ሞት ዜብጽሕ ቍጥዓ እኳ ኽቝጣዕ ይግብኣኒ እዩ፧” ኢሉ መለሰሉ።

እግዚአብሔር ከኣ “ንስኻ በታ ዘይደኸምካላን ዘየዕቤኻያን ብሓንቲ ለይቲ በቘለት ብሓንቲ ለይቲ ድማ ጠፍአት ተኽሊ ትጕሂ ኣሎኻ። ኣነኸ ነታ ዓባይ ከተማ ነነዌ የማኖም ካብ ጸጋሞም ኪፈልዩ ዘይክእሉ ካብ ሚእትን ዕሥራን ሽሕ ዚበዝኁ ሰብን ብዙኃት እንስሳን ዘለውዋ ክርኅርኃላ ዘይግብኣኒ’ዶ ይመስለካ፧” በሎ።

ብድኅር’ዚ ነቢይ ዮናስ ናብ ምድረ እስራኤል ተመሊሱ ተቐመጠ። ኣብ 170 ዓመት ዕድመኡ ድማ ብዕለት 25 መስከረም ብሰላም ዓረፈ።

ካብ ካልኦት መጻሕፍተ ነቢያት፡ ብዛዕባ ነቢየ እግዚአብሔር ኣስፊሑ ዝገልጽ መጽሓፍ ትንቢተ ዮናስ እዩ። ኣብዛ መጽሓፍ እዚኣ ብዛዕባ ኸተማ ነነዌን ጾም ሕዝቢ ነነዌን ነቢይ ነነዌ ዮናስን . . . ተገሊጹ ኣሎ።

ኣከፋፍላ ናይዚ መጽሓፍ፦

1. መጸዋዕታ ዮናስን ህድማኡን
2. ሠለስተ መዓልትን ለይትን ጸሎት ዮናስ ኣብ ከርሠ ዓሳ
3. ስብከት ዮናስን ፍሪኡን
4. ኵራ ዮናስን መልሲ እግዚአብሔርን

ብሓፈሻ እዚ መጽሓፍ’ዚ ለውሃትን ይቕረ በሃልነትን ፍቕርን ምሕረትን እግዚአብሔር፣ ፍሬ ንስሓን ጾምን፣. . . ዝገልጽ መጽሓፍ እዩ።

ሰላም ለዮናስ በከርሠ አንበሪ ዘትኀትመ፡

አምሳለ ክርስቶስ ይኩን በከርሠ መቃብር ዘኖመ፡

እግዚአብሔር ይቤሎ ጊዜ በሐሩር ሐመ፡

ኢይሣሃላኑ ለነነዌ ወኢይምህካ ዳግመ፡

እንተ ኢተከልከ አንተ ትምህክ ሐምሐመ።

በረከተ አምላኩ ምስ ኵልና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን!

ዘመነ ዮሐንስ 24 መጋቢት 2012 ዓ.…

April
Thursday
2
ዝክር፦ አባ መቃርስ ሊቀ ጳጳሳት፡ ወአፈድፈዱ ምክረ ላዕለ እግዚእነ። ዘቅዳሴ ምንባብ፦ ገላ. 4፡12-20 1ይ ጴጥ. 1፡21-ፍጻሜ ግብ. ሐዋ. 5፡12-16 ምስባክ፦ መዝ. 81/82 ወንጌል፦ ማቴ. 26፡1-5 ቅዳሴ፦ ዘ፫፻ት ግሩም።         *   *   *
00:00 h - 23:00 h
Ad Right

  

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

መግለጺ ቅዱስ ሲኖዶስ

ቅዱስ ሲኖዶስ ብምኽንያት ሕማም ኮረና ቫይረስ ሓዲሽ መግለጺ ኣውጺዑ!

6ይ ሰንበት፡ ‘ገብርኄር’

  ሻዱሻይ ሰንበት ዓቢይ ጾም “ገብርኄር” ትበሃል። እዛ ሰንበት እዚኣ ‘ገብርኄር’ ዝተሰምየት፡ ማኅሌታይ ቅዱስ ያሬድ ኣብ ዝደረሶ ጾመ ድጓ፡ ብዛዕባ ቅኑዓት...

ገብር ኄር

  ኣብ ዓቢይ ጾም ኣብ ዝርከቡ ሸሞንተ ሰናብቲ እታ ሻድሸይቲ ሰንበትን ምስኣ ዘላ ሰሙን ገብርኄር ተባሂላ ትፍለጥ። ጐይታ ሠራዊት እግዚአብሔር ነዛ...

ገዳም ደብረ ጽጌ ወደብረ ድኁኃን አቡነ ዮናስ

ሀሎ አሐዱ ብእሲ በአሐቲ ሀገር እንተ ስማ ቡር ሀገረ መስቀል ዘስሙ ንዋየ እግዚእ ወስመ ብእሲቱ ኂሩተ ማርያም / ኣብ ‘ቡር...

ንግደት ኢየሩሳሌም ኣብ በዓለ ፋሲካ 2012 ዓ.ም.ግ. (2020 ዓ.ም.) ንዘይተወሰነ…

ብመሪሕነት ቅዱስ ሲኖዶስን ብማእከልነት ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክን ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ተማእኪሉ ዝካየድ ንግደት ናብ ሀገረ ቅድስት ኢየሩሳሌም፡...

ደብረ ዘይት - ነገረ ምጽአተ ክርስቶስን ኅልፈተ ዓለምን

ኣብ ዓመት ብዛዕባ ዳግማይ ምጽኣት ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ከምኡ’ውን ኅልፈተ ዓለም ብፍሉይ እንዝክረሉ ሠለስተ ጊዜያት ኣለዉ። እቲ ሓደ...

“ወዝንቱ ዘመድ ኢይወፅእ ዘእንበለ በጾም ወበጸሎት። /እዚ ከምዚ ዝበለ ብዘይ…

 ዘለናዮ ቅንያት፡ ናይ ጐይታናን አምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ጾም ኣብነት ብምግባር፡ ፈቃደ ሥጋና ብፈቃደ ነፍስና ኣግዚእና፡ ካብ አኃዜ ኵሉ ወብዙኀ...

ኣብ ሓፈሻዊ ኣገልግሎትን ባጀታዊ ኣሠራርሓን ዘተኮረ ጉባኤ ተኻዪዱ! 

10 መጋቢት 2012 ዓ.ም.ግ ኣብ ሓፈሻዊ ኣገልግሎትን ባጀታዊ ኣሠራርሓን ዘተኮረ ጉባኤ ብመራሕ ሥራሕ ሃገረ ስብከት ኣሥመራ ሊቀ ካህናት ዘርአ ኣስመላሽን...

ክቡር መስቀል

 ጐይታ ዓለማት ክርስቶስ፡ ዝተሰቕለሉ መስቀልምሥጢሩ ዓሚቝ’ዩ ታሪኽ እንተ ዝግንጸልእስራኤላዊ ቀሲኑ ምድረ ተስፋ ከይርኢ ኪለዓል ጀመረ ናይ ኣማሌቅ ጸብኢ

‘ይሁዳ ጠፍአ፡ ቅዱስ ማትያስ ተክአ’

ነታ እግዚአብሔር ብደሙ ዝመሥረታ ቤተ ክርስቲያን፡ ብስብከቶምን መጻሕፍቶምን፡ ብገድሎምን ትሩፋቶምን ስለዝጓሰይዋ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ንቅዱሳን ሓዋርያት ዓቢይ ክብሪ ትህቦም። ንኣብነት፦...

መፃጒዕ

ነዊኁካ ጊዜ፡ ምሥጢር ስኣን ምፍላጥ ካብ ሰብ ደሊኻዮ ትንሣኤ ካብ ዓራት ስኣን ሰብ ከኣ ኢልካዮ ነቲ 38 ዓመት ክርስቶስ ምሳኻ ከሎ ገሣፂ ኵሉ...

ኣብ ቤት ትምህርቲ ሥነ መለኮት ደብረ ሲና ቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ…

03 መጋቢት 2012 ዓ.ም. ንተማሃሮ ቤት ትምህርቲ ሥነ መለኮት ደብረ ሲና ቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅ፡ ብደረጃ ቤተ ክርስቲያን መራኸቢ ብዙኃን...

  

latest articles

The feast of presenting the lord Christ in the temple…

On this day we celebrate the feast of presenting the lord Christ to the temple after 40 days of his...

The Fast of Nineveh - Monday 10 – 12 February…

In Eritrean Orthodox Tewahdo Church, one of the seven fasting periods is the fast of Nineveh.

Mystery of Baptism

Baptism is the sacrament given to all who believe in the Mystery of the Trinity and the Mystery of Incarnation...

Mystery of Incarnation

Mystery of Incarnation means the mystery of the descending of God the Son who is one of the Trinity from...

Mystery of the Holy Trinity

The Eritrean Orthodox tewahdo Church has Five pillars of Mysteries through which it teaches and demonstrates its basic religious belief...

Welcome to the Feast of the Nativity of Our Lord…

Glory to God. When the appointed time of salvation and the foretold prophesies came to pass, God the Son come to...

In Memory of His Holiness Abune Yacob the Second Patriarch…

His Holiness Abune Yacob, the Second Patriarch was one of the reputable leaders of the EriOTC, a shining star of...

Fast of the Prophets (Advent)

15th November (geez calander), marks the first day of the Advent Fast, a period of abstinence and penance practiced by...

FASTING

Fasting is abstinence from all things that a body needs, and one has to fast from animal products and from...

The Eritrean Orthodox Tewahdo Church (EriOTC)

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God. “We call our...

Holy of Holies Our Lady, the virgin Mary

The word holy (kidus) in Geez denotes being special, pure and esteemed. This prefix is an attribute to denote the...

HOLY SCRIPTURES (part one)

All Scriptures are written with the inspiration of the Spirit of God or the breath of God. They are also...