ቅዱስ ኣትናቴዎስ

May 14, 2020

ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን ከምዝሕብሮ፡ ድኅሪ ዘመነ ሓዋርያት ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና ኣብ ዝተፈላለየ ዘመናት ብደገ ብዓላውያን ነገሥታት፡ ብውሽጢ ድማ ብናይ ጽርኣውያን ፍልስፍናን፡ ትምህርቲ መናፍቕነትን ተፈቲና እያ። ብረድኤት ዘይፍለያ እግዚአብሔር ድማ በብጊዜኡ ጽኑዕ እምነትን ትዕግሥትን ዝለበሱ፣ ቃለ እግዚአብሔር ዝዓጠቑ፡ ኣሠረ ፍኖት ሓዋርያት ዝተኸተሉ ዓበይቲ መምህራን ሊቃውንት ኣተንሢኡላ እዩ። ሓደ ካብዚኦም ድማ “ድኅሪ ሓዋርያት ነቲ ሓቀኛ እምነተ ክርስትና ኣብ መላእ ዓለም ንኽሰፍሕን ጸኒዑ ንኽነብርን ዝገበረ ናይ ቤተ ክርስቲያን ዓቢይ ሓዋርያ” ብምባል ጸሓፍቲ ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን ዝጠቐስዎ ኣቦ ቅዱስ ኣትናቴዎስ እዩ።

ቅዱስ ኣትናቴዎስ ብትምህርቱን ተጋድሎኡን ንሓዋርያት ስለ ዝመሰለ ‘ሓዋርያ’ ዝብል ቅጽል ተዋሂብዎ እዩ። ቅዱስ ጎርጎርዮስ ዘእንዚናዙ “ዓምዲ ቤተ ክርስቲያን” ብምባል ሓበን ቤተ ክርስቲያን ምዃኑ ኺገልጾ ከሎ፣ ቅዱስ ባስልዮስ ዘቂሣርያ ከኣ “ንቤተ ክርስቲያን ካብ እግዚአብሔር ዝተዋህባ ፈዋሲ (ጸጋኒ) ቍስላ” ክብል ኣብ ቤተ ክርስቲያን ንዝነበሮ ኣበርክቶ ገሊጽዎ ኣሎ። 

ቅዱስ ኣትናቴዎስ ብ296 ዓ.ም. ኣብ እስክንድርያ ካብ ኣረማውያን ሥድራ ተወልደ። ቅዱስ ኣትናቴዎስ ገና ሕፃን እንከሎ ምስ ደቂ ከባቢኡ ጥሪት ኂዙ ይወፍር ነበረ። ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ እቶም ክርስቲያን ዝኾኑ ሕፃናት ገሊኣቶም ከም ካህናት ኮይኖም ከጥምቑ እቶም ዝተረፉ ከኣ ከም ሓደስቲ ኣመንቲ ኮይኖም ክጥመቑ ከለዉ ረኣዮም እሞ ምስኦም ንኽጻወት ሓተቶም። ንሳቶም ግን ኣረማዊ ኢኻ ብምባል ከልከልዎ። ንሱ ድማ “ካብ ሕጂ ኣሚነ ኣለኹ ኣጥምቑኒ” ምስ በሎም ተሓጊሶም ኣጥሚቖም ብሊቀ ጳጳስ ኣምሳል ሸይሞም ኣብ መንበር ኮፍ ኣበልዎ፡ እናመጹ ይሰግድሉ ነበሩ። ናይቲ እዋን ናይ እስክንድርያ ሊቀ ጳጳሳት እለእስክንድሮስ በቲ ዝጻወትሉ ከባቢ ክኃልፍ ከሎ ነቶም ሕፃናት ረኣዮም። በቲ ዝገብርዎ ዝነበሩ ተደኒቑ ድማ ነቶም ኣርድእቱ “እዚ ሕፃን’ዚ ምስ ዓበየ ድኅረይ ሊቀ ጳጳሳት ኮይኑ ክሽየም እዩ” በሎም።
 

ቅዱስ ኣትናቴዎስ ኣቦኡ ምስ ዓረፈ፡ ኵሉ ንብረቱ ንድኻታት ዓዲሉ ናብ ሊቀ ጳጳሳት እለእስክንድሮስ ከይዱ፡ ምሥጢረ ሃይማኖት፡ ሕግን ሥርዓትን ቤተ ክርስቲያን እናተማህረ ብሥነ ምግባር ዓበየ። ቅዱስ ኣትናቴዎስ ኣብ መበል ዕሥራን ሠለስተን(23) ዓመቱ ኣብ 318 ዓ.ም. ብቅድስናኡን ሥነ ምግባሩን ዝተመስከረሉ ሊቀ ዲያቆናት ኮነ። ንመምህሩ እለእስክንድሮስ ሊቀ ጳጳሳት ዘእስክንድርያ ተኸቲሉ ኸኣ ኣብ 325 ዓ.ም. ኣብ ጉባኤ ኒቅያ ተሳተፈ። ኣብቲ ጉባኤ ጸሓፊ ኮይኑ ቀኖና ቤተ ክርስቲያን ሠርዐ። ብዘይካ’ዚ ነቲ ከሓዲ ኣርዮስ ብምርታዕ መለለዪ ኦርቶዶክሳውያን ዝኾነ ጸሎተ ሃይማኖት ኣርቀቐ። 
ድኅሪ ጉባኤ ኒቅያ ብ328 ዓ.ም. ሊቀ ጳጳሳት እለእስክንድሮስ ስለ ዝዓረፈ፣ ንእኡ ተኪኡ ናይ እስክንድርያ ፓትርያርክ ንክኸውን ተመርጸ። ንሱ ግን “ኣነ ነዚ ሽመት ኣይበቅዕን እየ” ብምባል ናብ ገዳም ቅዱስ እንጦንስ ከይዱ እኳ እንተተኃብአ፤ ድኅሪ ብዙኅ ምድላይ ግና ስለዝረኸብዎ ናብ እስክንድርያ ወሲዶም መበል ዕሥራ ፓትርያርክ ጌሮም ሸምዎ።
 

ቅዱስ ኣትናቴዎስ ኣብ ዘመነ ፓትርያርክናኡ ብዙኅ ቃልስን ድኻምን ስደትን እዩ ኣኅሊፉ። ኣብ መንፈሳዊ ሕይወቱን ኣገልግሎቱን ጽኑዕ መምህር ትሕትና ነበረ። ካብ ትሕትናኡ ዝተላዕለ ናብኡ ንዝመጽኡ ኣቦታት ከም ሥርዓተ አበው እግሮም ይሓጽብ ነበረ። ቀረባ ፈታዊ ኣባ እንጦንስ ቀዳማዊ ርእሰ መነኰሳት ስለዝነበረ መግለጺ ፍቕሩ ነታ ንጉሥ ቆስጠንጢኖስ ዝሃቦ፡ መቝረቢ በፍታ (ጋቢ መሳሊ ልብሲ) ለኣኸሉ። ኣባ እንጦንዮስ ድማ ንመዘከርታ ፍቕሩ ኂዝዋ ጸኒሑ፡ ደኃር ነቲ ን80 ዓመት በዓቲ ዓጽዩ ዝነብር ዝነበረ ኣባ ጳውሊ ከምዝገነዘላ ዜና ገድሎም ይነግር። 
 

በቲ እግዚአብሔር ዝሃቦ ጸጋ፡ ቅዱስ ኣትናቴዎስ ነተን ኣብ እስክንድርያን ኣንጾኪያን ዝነበራ ናይ ትርጓሜ ኣብያተ ትምህርቲ ካብ ክርዳድ ፍልስፍና ኣውፂኡ፣ ኣብ ቅዱሳት መጻሕፍትን ትምህርተ ሓዋርያትን ዝተመሥረተ ኦርቶዶክሳዊ ትምህርቲ ዝመሃረ ዓሚቝ ፍልጠትን ሰፊሕ ኣእምሮን ዝውንን ቅዱስ ኣቦ ነበረ። ነቶም በብጊዜኡ ዝለዓሉ ዝነበሩ መናፍቓን (ኣርዮሳውያንን፡ ፕላቶናውያን፡ ፒታጎራውያን፡ . . .) ግቡእ ርቱዕ መልሲ እናሃበ፣ ብዛዕባ ምሥጢረ ሥላሴ፡ ምሥጢረ ሥጋዌን ነገረ ድኅነትን ንጹር ትምህርቲ ምሂሩ እዩ። ዋላ’ኳ ንትምህርቱ ከሰናኽሉ ብደገን ውሽጥን ብዙኅ ፈተና እንተ መጽኦ፡ ኣብ እስክንድርያ ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ንእሽቶ እስያ ዝነበራ ኣብያተ ክርስቲያን ከይተረፋ ንትምህርቱ ተቐቢለንኦ እየን። እቶም ኣዝዮም ብዙኃት ዘበርከቶም ጽሑፋት ድማ እንሆ ክሳዕ ሎሚ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ እናተሰጋገሩ መወከስን መምርሕን ቤተ ክርስቲያን ኮይኖም ኣለዉ። 
 

ቅዱስ ኣትናቴዎስ ኣብተን ብፓትርያርክነት ዘገልገለን 47 ዓመታት ብሰንኪ ኣርዮሳውያን ንነዊኅ ዓመታት፡ ካብ መንበረ ሢመቱ ተኣልዩ ብዙኅ ግፍዕን መከራን ስደትን ኣኅሊፉ እዩ። ኣብ መወዳእታ፣ ካብ ስደት ምስ ተመልሰ ግና ነቶም ብክሕደት ኣርዮሳውያን ተናዊጾም ዝነበሩ ሕዝበ ክርስቲያን ክሳዕ ፍጻሜ ሕይወቱ እናኣጸናንዐ ንቤተ ክርስቲያን ክመርሕ ድኅሪ ምጽናሕ 7 ግንቦት 374 ዓ.ም. ብሰላም ዓረፈ። 
 

ጸሎቱን በረኸቱን ምስ ኵልና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን፤ ኣሜን። 
 

ሰላም ለኣትናቴዎስ ከመ ላዕሌሁ ተነበዩ፤ 
ደቂቀ ክርስቲያን ኵሉ እንዘ ይትዋነዩ፤ 
ሊቀ ጳጳሳት ዘኮነ ወምእመነ ክርስቶስ ዲበ ንዋዩ፤
ወተሰምየ ሐዋርያዊ በኵሉ ዓያዩ፤
ከመ ሐሳሩ ብዙኅ ወፍድፉድ ሥቃዩ።

ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር፡አሜን!

ዘመነ ዮሐንስ 18 ግንቦት 2012 ዓ.…

May
Tuesday
26
ዝክር፦ ወረደ መንፈስ ቅዱስ ላዕለ ሐዋርያት፡ ወአባ ገዓርጊ ቢጹ ለአባ አብርሃም። ዘቅዳሴምንባብ መልእክታት፦ ኤፌ. 4፡1-10 ያዕ. 1፡17-ፍጻሜ ግብ. ሐዋ. 10፡44-ፍጻሜ። ምስባክ፦ መዝ. 50/51 ወንጌል፦ ዮሓ. 14፡11-17 ቅዳሴ፦ ቅዳሴ ዘ፫፻ት ግሩም። * * *
00:00 h
Ad Right

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

ማኅሌታይ ቅዱስ ያሬድ 

'ኣብ ወርኂ ታኅሣሥ ዕለቱ ሰኑይ፡ ሰዓቱ ሰዓት ፫ተ ብግዕዝ (9ተ)፡ ኣብ ቅድሚ ታቦተ ጽዮን ኣክሱም ደው ኢሉ ድምፁ ዓው ብምባል...

“ተዘከረኒ እግዚኦ አመ ትመጽእ በመንግሥትከ።/ ጐይታይ ብመንግሥትኻ ክትመጽእ ከሎኻ ዘክረኒ።”…

እቲ ብየማን ጐይታ ተሰቒሉ ዝነበረ ሽፍታ (ፈያታዊ ዘየማን)፡ ደመ ማኅተምን መርኆ ድኅነትን ተዋሂቡ ንኣቦና ኣዳም ቀዲሙ ናብ ገነት ከምዝኣተወ ቅዱሳት...

“ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ቅድሚ ዓለም ምፍጣሩ ኣብ ሕሊና ኣምላኽ…

እዚ ቓል’ዚ ኣብ መቅድም ተኣምረ ማርያም ዝርከብን ወትሩ ዝንበብን ኮይኑ፡ እግዚአብሔር ኣምላኽ ቅድሚ ንዓለም ምፍጣሩን ዘመን ምቝጻሩን፡ ኣዴና ቅድስት ድንግል...

ቅዱስ ኣትናቴዎስ

ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን ከምዝሕብሮ፡ ድኅሪ ዘመነ ሓዋርያት ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና ኣብ ዝተፈላለየ ዘመናት ብደገ ብዓላውያን ነገሥታት፡ ብውሽጢ ድማ ብናይ ጽርኣውያን...

ርክበ ካህናት

“ርክበ ካህናት” ማለት ናይ ካህናት መራኸቢ፡ ጉባኤ፡ መተኣኻኸቢ፡ መዛተዪ . . . ወዘይመስሎ ዝብል ትርጕም ኣለዎ። ኣብ ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና፡ ዓመታዊ...

ናባይ ንዑ፡ ኣነ ኸኣ ከዕርፈኩም እየ! (ማቴ. 11፡28)

ክታብ ካብ ኣልፋ ወዖ እግዚአብሔር ኣምላኽ! ኣኽቢረ ብኣርኣያይን ብኣምሳለይን ዝፈጠርክኹም ደቀይ! ቅድሚ ኵሉ ሰላመይ ምስ ኵላትኩም ይኹን! ቅድሚ ሕጂ ብዙኅ ደብዳቤታት ሰዲደልኩም...

አሥርቆት ዘወርኀ ግንቦት

ዮም ሠረቀ ለነ ወርኀ ቡሩክ ግንቦት ያብጽሐነ እስከ ወርኀ ሰኔ በሰላመ እግዚአብሔር! ወርኀ ግንቦት ቡሩክ መዓልቱ ፲ወ፬ቱ ሰዓት ወእምዝ ይትዌስክ። ሎሚ...

ባሕቲ ግንቦት፡ ልደተ ማርያም

ቅድስት ድንግል ማርያም፡ ቅድሚ ምፍጣር ዓለም ኣብ ሕሊና ኣምላኽ ዝነበረት፣ ገና ከይተወልደት ትንቢት ዝተነግረላ፡ ሱባኤ ዝተቘጽረላን ምሳሌ ዝተመሰለላን እያ። ሊቀ...

ዮም ፍሥሐ ኮነ በእንተ ልደታ ለማርያም/ ሎሚ ብልደት ቅድስት ድንግል…

ልደት ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ሃንደበታዊ ኣይኮነን። ካብ ፅንሰታ ክሳዕ ልደታ ኵሉ መስተንክር እዩ። ትንቢት ዝተነግረሉ፡ ሱባዔ ዝተቘጽረሉ፡ ምሳሌ ዝተመሰለሉ...

“ሓዋርያ ኣፍሪቃ - ቅዱስ ማርቆስ ወንጌላዊ”

ሓደ ካብ ጸሓፍቲ ኣርባዕቱ ወንጌል ቅዱስ ማርቆስ እዩ። ‘ዮሐንስ’ ዝብል ኻልኣይ ስም (ግብ. 13፡13) እኳ እንተሃለዎ ፍሉጥ ግና ‘ማርቆስ’ ዝብል...

ጸሎት ምእንቲ ዝሓመሙ ሰባት

ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ “ለምኑ ክወሃበኩም እዩ፡ ድለዩ ክትረኽቡ ኢኹም፡ ማዕጾ ኳሕኵሑ ክረሓወልኩም እዩ” (ማቴ. 7፡7) ዝበሎ ኣምላካዊ ቃሉ መሠረት...

ድኅረ ትንሣኤ ኣብ ባሕረ ጥብርያዶስ

ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ድኅሪ ትንሣኤኡ ቅድሚ ዕርገቱ ኣብ ዝጸንሓለን ኣርብዓ መዓልታት ንደቀ መዛሙርቱ ብጉባኤ ሠሪዑ ዝመሃረሉ ሓደ ኣብ ባሕረ...

  

latest articles

Tsinset (Annunciation – Feast of Incarnation)

In accordance with the cannon of the Church, one of the nine major feast days of Our Lord. it Tsinset (Annunciation...

The feast of presenting the lord Christ in the temple…

On this day we celebrate the feast of presenting the lord Christ to the temple after 40 days of his...

The Fast of Nineveh - Monday 10 – 12 February…

In Eritrean Orthodox Tewahdo Church, one of the seven fasting periods is the fast of Nineveh.

Mystery of Baptism

Baptism is the sacrament given to all who believe in the Mystery of the Trinity and the Mystery of Incarnation...

Mystery of Incarnation

Mystery of Incarnation means the mystery of the descending of God the Son who is one of the Trinity from...

Mystery of the Holy Trinity

The Eritrean Orthodox tewahdo Church has Five pillars of Mysteries through which it teaches and demonstrates its basic religious belief...

Welcome to the Feast of the Nativity of Our Lord…

Glory to God. When the appointed time of salvation and the foretold prophesies came to pass, God the Son come to...

In Memory of His Holiness Abune Yacob the Second Patriarch…

His Holiness Abune Yacob, the Second Patriarch was one of the reputable leaders of the EriOTC, a shining star of...

Fast of the Prophets (Advent)

15th November (geez calander), marks the first day of the Advent Fast, a period of abstinence and penance practiced by...

FASTING

Fasting is abstinence from all things that a body needs, and one has to fast from animal products and from...

The Eritrean Orthodox Tewahdo Church (EriOTC)

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God. “We call our...

Holy of Holies Our Lady, the virgin Mary

The word holy (kidus) in Geez denotes being special, pure and esteemed. This prefix is an attribute to denote the...