ቅዱስ ኣትናቴዎስ

May 14, 2020

ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን ከምዝሕብሮ፡ ድኅሪ ዘመነ ሓዋርያት ቅድስት ቤተ ክርስቲያንና ኣብ ዝተፈላለየ ዘመናት ብደገ ብዓላውያን ነገሥታት፡ ብውሽጢ ድማ ብናይ ጽርኣውያን ፍልስፍናን፡ ትምህርቲ መናፍቕነትን ተፈቲና እያ። ብረድኤት ዘይፍለያ እግዚአብሔር ድማ በብጊዜኡ ጽኑዕ እምነትን ትዕግሥትን ዝለበሱ፣ ቃለ እግዚአብሔር ዝዓጠቑ፡ ኣሠረ ፍኖት ሓዋርያት ዝተኸተሉ ዓበይቲ መምህራን ሊቃውንት ኣተንሢኡላ እዩ። ሓደ ካብዚኦም ድማ “ድኅሪ ሓዋርያት ነቲ ሓቀኛ እምነተ ክርስትና ኣብ መላእ ዓለም ንኽሰፍሕን ጸኒዑ ንኽነብርን ዝገበረ ናይ ቤተ ክርስቲያን ዓቢይ ሓዋርያ” ብምባል ጸሓፍቲ ታሪኽ ቤተ ክርስቲያን ዝጠቐስዎ ኣቦ ቅዱስ ኣትናቴዎስ እዩ።

ቅዱስ ኣትናቴዎስ ብትምህርቱን ተጋድሎኡን ንሓዋርያት ስለ ዝመሰለ ‘ሓዋርያ’ ዝብል ቅጽል ተዋሂብዎ እዩ። ቅዱስ ጎርጎርዮስ ዘእንዚናዙ “ዓምዲ ቤተ ክርስቲያን” ብምባል ሓበን ቤተ ክርስቲያን ምዃኑ ኺገልጾ ከሎ፣ ቅዱስ ባስልዮስ ዘቂሣርያ ከኣ “ንቤተ ክርስቲያን ካብ እግዚአብሔር ዝተዋህባ ፈዋሲ (ጸጋኒ) ቍስላ” ክብል ኣብ ቤተ ክርስቲያን ንዝነበሮ ኣበርክቶ ገሊጽዎ ኣሎ። 

ቅዱስ ኣትናቴዎስ ብ296 ዓ.ም. ኣብ እስክንድርያ ካብ ኣረማውያን ሥድራ ተወልደ። ቅዱስ ኣትናቴዎስ ገና ሕፃን እንከሎ ምስ ደቂ ከባቢኡ ጥሪት ኂዙ ይወፍር ነበረ። ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ እቶም ክርስቲያን ዝኾኑ ሕፃናት ገሊኣቶም ከም ካህናት ኮይኖም ከጥምቑ እቶም ዝተረፉ ከኣ ከም ሓደስቲ ኣመንቲ ኮይኖም ክጥመቑ ከለዉ ረኣዮም እሞ ምስኦም ንኽጻወት ሓተቶም። ንሳቶም ግን ኣረማዊ ኢኻ ብምባል ከልከልዎ። ንሱ ድማ “ካብ ሕጂ ኣሚነ ኣለኹ ኣጥምቑኒ” ምስ በሎም ተሓጊሶም ኣጥሚቖም ብሊቀ ጳጳስ ኣምሳል ሸይሞም ኣብ መንበር ኮፍ ኣበልዎ፡ እናመጹ ይሰግድሉ ነበሩ። ናይቲ እዋን ናይ እስክንድርያ ሊቀ ጳጳሳት እለእስክንድሮስ በቲ ዝጻወትሉ ከባቢ ክኃልፍ ከሎ ነቶም ሕፃናት ረኣዮም። በቲ ዝገብርዎ ዝነበሩ ተደኒቑ ድማ ነቶም ኣርድእቱ “እዚ ሕፃን’ዚ ምስ ዓበየ ድኅረይ ሊቀ ጳጳሳት ኮይኑ ክሽየም እዩ” በሎም።
 

ቅዱስ ኣትናቴዎስ ኣቦኡ ምስ ዓረፈ፡ ኵሉ ንብረቱ ንድኻታት ዓዲሉ ናብ ሊቀ ጳጳሳት እለእስክንድሮስ ከይዱ፡ ምሥጢረ ሃይማኖት፡ ሕግን ሥርዓትን ቤተ ክርስቲያን እናተማህረ ብሥነ ምግባር ዓበየ። ቅዱስ ኣትናቴዎስ ኣብ መበል ዕሥራን ሠለስተን(23) ዓመቱ ኣብ 318 ዓ.ም. ብቅድስናኡን ሥነ ምግባሩን ዝተመስከረሉ ሊቀ ዲያቆናት ኮነ። ንመምህሩ እለእስክንድሮስ ሊቀ ጳጳሳት ዘእስክንድርያ ተኸቲሉ ኸኣ ኣብ 325 ዓ.ም. ኣብ ጉባኤ ኒቅያ ተሳተፈ። ኣብቲ ጉባኤ ጸሓፊ ኮይኑ ቀኖና ቤተ ክርስቲያን ሠርዐ። ብዘይካ’ዚ ነቲ ከሓዲ ኣርዮስ ብምርታዕ መለለዪ ኦርቶዶክሳውያን ዝኾነ ጸሎተ ሃይማኖት ኣርቀቐ። 
ድኅሪ ጉባኤ ኒቅያ ብ328 ዓ.ም. ሊቀ ጳጳሳት እለእስክንድሮስ ስለ ዝዓረፈ፣ ንእኡ ተኪኡ ናይ እስክንድርያ ፓትርያርክ ንክኸውን ተመርጸ። ንሱ ግን “ኣነ ነዚ ሽመት ኣይበቅዕን እየ” ብምባል ናብ ገዳም ቅዱስ እንጦንስ ከይዱ እኳ እንተተኃብአ፤ ድኅሪ ብዙኅ ምድላይ ግና ስለዝረኸብዎ ናብ እስክንድርያ ወሲዶም መበል ዕሥራ ፓትርያርክ ጌሮም ሸምዎ።
 

ቅዱስ ኣትናቴዎስ ኣብ ዘመነ ፓትርያርክናኡ ብዙኅ ቃልስን ድኻምን ስደትን እዩ ኣኅሊፉ። ኣብ መንፈሳዊ ሕይወቱን ኣገልግሎቱን ጽኑዕ መምህር ትሕትና ነበረ። ካብ ትሕትናኡ ዝተላዕለ ናብኡ ንዝመጽኡ ኣቦታት ከም ሥርዓተ አበው እግሮም ይሓጽብ ነበረ። ቀረባ ፈታዊ ኣባ እንጦንስ ቀዳማዊ ርእሰ መነኰሳት ስለዝነበረ መግለጺ ፍቕሩ ነታ ንጉሥ ቆስጠንጢኖስ ዝሃቦ፡ መቝረቢ በፍታ (ጋቢ መሳሊ ልብሲ) ለኣኸሉ። ኣባ እንጦንዮስ ድማ ንመዘከርታ ፍቕሩ ኂዝዋ ጸኒሑ፡ ደኃር ነቲ ን80 ዓመት በዓቲ ዓጽዩ ዝነብር ዝነበረ ኣባ ጳውሊ ከምዝገነዘላ ዜና ገድሎም ይነግር። 
 

በቲ እግዚአብሔር ዝሃቦ ጸጋ፡ ቅዱስ ኣትናቴዎስ ነተን ኣብ እስክንድርያን ኣንጾኪያን ዝነበራ ናይ ትርጓሜ ኣብያተ ትምህርቲ ካብ ክርዳድ ፍልስፍና ኣውፂኡ፣ ኣብ ቅዱሳት መጻሕፍትን ትምህርተ ሓዋርያትን ዝተመሥረተ ኦርቶዶክሳዊ ትምህርቲ ዝመሃረ ዓሚቝ ፍልጠትን ሰፊሕ ኣእምሮን ዝውንን ቅዱስ ኣቦ ነበረ። ነቶም በብጊዜኡ ዝለዓሉ ዝነበሩ መናፍቓን (ኣርዮሳውያንን፡ ፕላቶናውያን፡ ፒታጎራውያን፡ . . .) ግቡእ ርቱዕ መልሲ እናሃበ፣ ብዛዕባ ምሥጢረ ሥላሴ፡ ምሥጢረ ሥጋዌን ነገረ ድኅነትን ንጹር ትምህርቲ ምሂሩ እዩ። ዋላ’ኳ ንትምህርቱ ከሰናኽሉ ብደገን ውሽጥን ብዙኅ ፈተና እንተ መጽኦ፡ ኣብ እስክንድርያ ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ንእሽቶ እስያ ዝነበራ ኣብያተ ክርስቲያን ከይተረፋ ንትምህርቱ ተቐቢለንኦ እየን። እቶም ኣዝዮም ብዙኃት ዘበርከቶም ጽሑፋት ድማ እንሆ ክሳዕ ሎሚ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ እናተሰጋገሩ መወከስን መምርሕን ቤተ ክርስቲያን ኮይኖም ኣለዉ። 
 

ቅዱስ ኣትናቴዎስ ኣብተን ብፓትርያርክነት ዘገልገለን 47 ዓመታት ብሰንኪ ኣርዮሳውያን ንነዊኅ ዓመታት፡ ካብ መንበረ ሢመቱ ተኣልዩ ብዙኅ ግፍዕን መከራን ስደትን ኣኅሊፉ እዩ። ኣብ መወዳእታ፣ ካብ ስደት ምስ ተመልሰ ግና ነቶም ብክሕደት ኣርዮሳውያን ተናዊጾም ዝነበሩ ሕዝበ ክርስቲያን ክሳዕ ፍጻሜ ሕይወቱ እናኣጸናንዐ ንቤተ ክርስቲያን ክመርሕ ድኅሪ ምጽናሕ 7 ግንቦት 374 ዓ.ም. ብሰላም ዓረፈ። 
 

ጸሎቱን በረኸቱን ምስ ኵልና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን፤ ኣሜን። 
 

ሰላም ለኣትናቴዎስ ከመ ላዕሌሁ ተነበዩ፤ 
ደቂቀ ክርስቲያን ኵሉ እንዘ ይትዋነዩ፤ 
ሊቀ ጳጳሳት ዘኮነ ወምእመነ ክርስቶስ ዲበ ንዋዩ፤
ወተሰምየ ሐዋርያዊ በኵሉ ዓያዩ፤
ከመ ሐሳሩ ብዙኅ ወፍድፉድ ሥቃዩ።

ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር፡አሜን!

ዘመነ ዮሓንስ 6 ነሓሴ 2012 ዓ.ም.ግ…

August
Wednesday
12
ዝክር፦ ኢየሉጣ፡ ወማርያም መግደላዊት፡ ወአባዊፃ። ዘቅዳሴ ምንባብ መልእክታት፦ 1ይ ቆሮ. 7፡12-20 1ይ ጴጥ. 3፡1-7 ግብረ ሓዋርያት፦ ግብ. ሐዋ. 16፡13-18 ምስባክ፦ መዝ. 44/45 ወንጌል፦ ማር. 16፡9-18 ቅዳሴ፦ ዘእግዝእትነ ማርያም ዓዲ ዘ፫፻ት። * * *
00:00 h

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

ፅንሰታ ለማርያም - 7 ነሐሴ

ቅድስት ድንግል ማርያም ቅድመ ዓለም ኣብ ሕሊና አምላኽ ስለዝነበረት ገና ከይተወልደት ትንቢት ተነጊሩላ ሱባዔ ተቘጺሩላ ነበረ። ምስ ተወልደት’ውን ኣደ አምላኽ...

'ትእምርተ ጽንዓት ሃይማኖት - ጥንታዊ ገዳም ደብረ ቢዘን'

ገዳም ደብረ ቢዘን ‘ቢዘን’፦ ሚዛን፡ ማዕረ ማለት’ዩ። ከምቲ ወርቅን ብሩርን ብሚዛን ዝምዘን፡ ከምኡ ኸኣ ኣብ ደብረ ቢዘን ጻድቃንን ኃጥኣንን፡ ድኹማትን ፍጹማንን...

ብመንገዲ ቴሌኮንፈረንስ ምስ ኣብ እስራኤል ዘለዉ ኦርቶዶክሳውያን ርክብ ተኻዪዱ!

ዕለት 27 ሓምሌ 2012 ዓ.ም. (03/08/2020 ፈ.) ብመንገዲ ቴሌኮንፈረንስ ኣባላት ቅዱስ ሲኖዶስን ኃለፍቲ ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክን ምስ ምምኅዳር ሰበካ...

ቤተ መዘክር (ሙዝየም) ዘመንበረ ፓትርያርክ ንጥፈታቱ የዕቢ ኣሎ!

ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ፡ ብዓይኒ ዝርአ ዝንቀሳቐስን ዘይንቀሳቐስን ከምኡ’ውን ግዙፍነት ዘይብሉ ናይ ነዊኅ ዓመታት፡ ብቝጽሩ ብዙኅ፡ ብዓይነቱ ዘደንቕ ቅርስን...

እንቋዕ ናብ ጾመ ፍልሰታ ኣብጽሓና !

ካብ 1 ነሓሴ ክሳዕ 16 ነሓሴ 2008 ዓ.ም.ግ. ዘሎ መዓልታት ብጸሎትን ውዳሴን ቅዳሴን ከምኡ’ውን ዝጽወም ሓደ ካብ ሾብዓተ ናይ ኣዋጅ...

መቅድም ውዳሴ ማርያም

ነዚ መጽሓፍ እዚ ዝደረሶ ኤፍሬም ሶርያዊ፥ ኤፍሬም ለብሓዊ እዩ። ሶርያዊ ዝተባህለ ብሃገሩ ኮይኑ ለብሓዊ ድማ ብተግባሩ እዩ። እዚ ቅዱስ ኤፍሬም...

አሥርቆት ዘወርኀ ነሐሴ

ዮም ሠረቀ ለነ ወርኀ ቡሩክ ነሐሴ ያብጽሐነ እስከ ወርኀ ጳጕሜን በሰላመ እግዚአብሔር! ወርኀ ነሐሴ ቡሩክ መዓልቱ ዓሠርቱ ወሠለስቱ ወእምዝ የሐፅፅ።

መበል 15 ዓመታዊ ጉባኤ ቤት ትምህርቲ ሰንበት ሃገረ ስብከት ኅቡራት…

ዕለት 24-25 ሓምሌ 2012 ዓ.ም. (31/07 – 01/08 2020 ፈ.)፣ “ብጊዜኡን ኣብ ዘይጊዜኡን ጽናዕ” (2ይ ጢሞ 4፡2) ብዝብል መሪሕ ኃይለ...

ቀዳማይ መሥርሕ ኣርትዖት መጽሓፍ ቅዱስ ሐዲስ ኪዳን ንምክያድ ዝዓለመ ጉባኤ…

ብናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን እትውነን መጽሓፍ ቅዱስ ንምድላው ዝዓለመ ብክፍሊ ጉባኤ ሊቃውንት ብግእዝን ትግርኛን ዝቐረበት መጽሓፍ ሐዲስ ኪዳን...

ቅዱስ ሲኖዶስ ምስ ምምኅዳር ሃገረ ስብከት ኅቡራት መንግሥታት ኣሜሪካን ካናዳን…

ብዕለት 20 ሐምሌ 2012 ዓ.ም. (27/07/2020 ፈ.) ተወከልቲ ቅዱስ ሲኖዶስ ምስ ምምኅዳር ሃገረ ስብከት ኅቡራት መንግሥታት ኣሜርካን ካናዳን ብመንገዲ ማኅበራዊ...

ብሕንፃ እንዳ ኣቡን ኣቡነ ማርቆስ ዝፍለጥ ሕንጻዊ ጽገና ይግበረሉ ኣሎ

 ኣብ ከተማ ኣሥመራ ከባቢ ርእሰ ኣድባራት ደብረ ጽዮን ቅድስት ድንግል ማርያም ዝርከብ ብእንዳ ኣቡን ኣቡነ ማርቆስ ዝፍለጥ ዋንነት ቅድስት ቤተ...

ተኣምር ብፁዕ ወቅዱስ ኣቡነ ሰላማ ከሣቴ ብርሃን፣ ጸሎቱን በረኸቱን ምስ…

ሓደ ንእግዚአብሔር ዝፈርህ፡ ለዋህ፡ ትሑት፡ ገባሬ ሠናይን ተቐባል ጋሻን ዝኾነ ሰብኣይ ነበረ። ነፍስ ወከፍ ወርኂ ዕለት 26 ዝክር ብስም ኣቡነ...

  

latest articles

The Fast of Assumption of the Virgin Mary

This fast lasts from Nehassie (August) 1 to 16. Our Lady departed on 21 of Ter (January) in 50 A.D...

“Blessed is he that considereth the poor” Ps. 41:1

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God Amen. The basic necessities...

The Apostle Saint Paul

Saint Paul was a Jew, of the tribe of Benjamin, a Pharisee, the son of a Pharisee; and his kinsfolk...

The Apostle st. Peter

Peter was from Bethsaida, and he was a fisherman.  Our Lord chose him on the second day following that whereon...

The Fast of Wednesdays and Fridays

Every week Wednesdays and Fridays are observed as fast days except during the fifty days (between Easter and Pentecost), and...

The Fast of the Apostles

The Apostles observed this fast after they received the Holy Spirit and before they set out to proclaim the Gospel...

The feast Of Pentecost

IN THE NAME OF THE FATHER AND THE SON AND THE HOLY SPIRIT, ONE GOD. On this day the Holy...

Ascension

After the Lord Jesus Christ had finished the operation of His wisdom upon earth, by His Passion, and His Death...

Tsinset (Annunciation – Feast of Incarnation)

In accordance with the cannon of the Church, one of the nine major feast days of Our Lord. it Tsinset (Annunciation...

The feast of presenting the lord Christ in the temple…

On this day we celebrate the feast of presenting the lord Christ to the temple after 40 days of his...

The Fast of Nineveh - Monday 10 – 12 February…

In Eritrean Orthodox Tewahdo Church, one of the seven fasting periods is the fast of Nineveh.

Mystery of Baptism

Baptism is the sacrament given to all who believe in the Mystery of the Trinity and the Mystery of Incarnation...