“ ጐይታይን ኣምላኸይን” ሓዋርያ ቅዱስ ቶማስ

Jun 02, 2020

 ልሳነ ዕብራይስጥ ‘ቶማስ’ ማለት ፀሓይ እዩ። ድርብ ስሙ ‘ዲዲሞስ’ ብልሳነ ጽርኢ ማንታ ማለት እዩ። ሓዋርያ ቅዱስ ቶማስ ካብ ነገደ ኣሴር ዝተወልደ ኮይኑ፡ ኣቐዲሙ ‘ትንሣኤ ሙታን የሎን’ ኢሎም ካብ ዝኣምኑ ወገን ሰዱቃውያን ነበረ። ማቴ. 22፡25

ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ መዋዕለ ስብከቱ ንተኣምራቱ ርእዮምን ንትምህርቱ ሰሚዖምን ካብ ዝተፈላለየ ቦታ ክንዲ ኃሙሽተ ዕዳጋ ዚኣኽሉ ሕዝቢ ይስዕብዎ እኳ እንተነበሩ ካብዚኦም ግና መጀመርታ ዓሠርተው ክልተ ሓዋርያት ቀጺሉ ከኣ 72 ኣርድእትን 36 ቅዱሳት ኣንስትን ጥራሕ እዩ ኃርዩ። ሓደ ካብዞም ዓሠርተው ክልተ ሓዋርያት ዝኾነ ቅዱስ ቶማስ፡ ደድኅሪ መምህሩን ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ሠለስተ ዓመትን ሠለስተ ወርኅን ኣብ ምድረ እስራኤል ተዘዋወረን ተመላለሰን። (ማቴ. 10፥3፣ ዮሓ. 20፥24፣ ግብ. 1፥13)።

መድኃኔዓለም ክርስቶስ ምስ ተንሥአ’ውን ነቲ ኣሰር ሽንካር ኣብ ኣእዳዉን ኣእጋሩን ርእዩ፣ ከምኡ’ውን ኢዱ ናብ ዝተወግአ ጐድኑ ኣእትዩ “ጐይታይን ኣምላኸይን” ኢሉ ፍጹም መስከረ።(ዮሓ. 20፥28)

ምስ ቅዱሳን ሓዋርያት ን40 መዓልቲ መጽሓፈ ኪዳን ተማህረ፡ ኣብ በዓለ ኃምሳ’ውን ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ተቐበለ።
ድኅሪ እዚ ቅዱሳን ሓዋርያት “ሑሩ ወመሃሩ ውስተ ኵሉ ዓለም/ ኪዱ ንዅሉ ዓለም መሃሩ” ዝብል ቃል ትእዛዝ ጐይታ ንምፍጻምን፣ ወንጌለ መንግሥትን ድኅነተ ዓለምን ንክእውጁን ከበሥሩን ነዛ ዓለም ብዕጫ ምስ ተኻፈልዋ፡ ንሓዋርያ ቶማስ ካብ ኵሎም ሓዋርያት ዝርኀቐ ምሥራቓዊ ሀገር፡ ሀገረ ህንደኬ በጽሖ።

ቅዱስ ቶማስ ናብ ህንዲ ተጓዒዙ ወንጌል ንምስባኽ መእተዊ መንገዲ እናደለየ ከሎ ምስ ሓደ ነጋዲ ተራኸበ። እዚ ነጋዲ’ዚ ካብ ኢየሩሳሌም ዝመጸ ምዃኑ ሰሚዑ፡ እንታይ ፍልጠትን ክእለትን ከም ዘለዎ ንሓዋርያ ቶማስ ሓተቶ። ሓዋርያ ቶማስ ድማ ናይ ጽርበት፡ መንደቕን ሕንፃን. . . ክእለት ከም ዘለዎ ምስ ነገሮ፣ ‘ ከምዚ ናትካ ክእለትን ፍልጠትን ዘለዎ ሰብ ንንጉሥና የገድሶ እዩ’ ኢሉ ናብ ንጉሥ ጐንዶፓረስ ኣብጽሖ። ኣብ ህንዲ ግዝኣት ምላባር፡ ከተማ ታክሻሲላ ዝነበረ ንጉሥ ጐንዶፓረስ ኣቐዲሙ ዝና ናይቲ ኣብ ኢዮርሳሌም ዝነበረ ቤተ መንግሥቲ ሰሎሞን እንክሰምዕ ይድነቕን ኣብ ግዝኣቱ ከምኡ ዓይነት ቤተ መንግሥት ክሓንፅ ይብህግን ስለ ዝነበረ፡ ብምምጻእ ናይ ሓዋርያ ቶማስ እምብዛ ተሓጐሰ። ብቕልጡፍ ቤተ መንግሥቲ ክሓንፀሉ ድማ ናብ ጎልጎል ጫካ ወሲዱ ዝኣክል ገንዘብን ንዋያትን ሃቦ። ድኅሪ ሓፂር ጊዜ’ውን “ንመቝጸሪ ሠራሕተኛ ፣ ንመዐደጊ እምኒ፡ ሓፂን፡ ወርቅን ዕንጸይትን” ዝኸውን ገንዘብ ለኣኸሉ። ሓዋርያ ቶማስ ግና ነዚ ዝተዋህቦን ዝተላእኸሉን ገንዘብ ኂዙ ናብ ዕዳጋ ዘይኮነስ ናብ ሰፈር ድኻታት እናኸደ ንዝጠመዩ መግቢ፡ ንዝዓረቁ ክዳን ፡ ቤት ንዘይብሎም መጽለሊ ይዕድገሎም ነበረ። ምስኡ ድማ ንሕሙማት እናፈወሰ፣ ንዝተሸገሩ እናኣጸናንዐ ወንጌለ መንግሥት ትምህርተ ድኅነት ይሰብኽ ነበረ። በዚ ኸኣ ጎልጎል ጫካ እኳ ከይተጸርገ ገንዘብ ንጉሥ ኣብ ናብራ ድኻታት ተወድአ።

ንሕንፃ ቤተ መንግሥቲ ዝተመደበ ጊዜን ዝተሠልዐ ባጀትን ምስ ተዛዘመ፡ ንጉሥ ንክዕዘብ መጸ። እንተኾነ ዱር ጫካ ከይተተንከፈ፣ እምኒ ከይወደቐ . . . ምስ ጸንሖ፣ ‘ቶማስ ኣበይ ኣሎ፧ ዝሓነፀለይ ቤተ መንግሥቲኸ ኣበይ ኣሎ፧’ እናበለ ብቝጥዓ ከምጽእሉ ኣዘዘ። እቶም ሰባት ግና “ቶማስ ደኣ ንዝጠመዩ ኬብልዕ፣ ንዝጸምኡ ኬስትይ፣ ንዝዓረቁ ኬልብስ፣ ንዝሓመሙ ኪፍውስ. . . ኣብ ሰፈር ድኻታት ኢኻ ትረኽቦ። ብእምኒ ዝተሓንፀ ቤተ መንግሥቲ ዋላ እኳ ክትርእይ እንተዘይከኣልካ፡ ኣብ ገጽ ሕዝብኻ ግና ፍሥሓን ፍሽኽታን ከተንብብ ትኽእል ኢኻ” ኢሎም መለስሉ። ብቝጥዓ ዝነደደ ንጉሥ፡ ወተሃደራቱ ኣዚዙ ንሓዋርያ ቶማስ ካብ ዘለዎ ከምዘምጽእሉ ገበረ። ንሓዋርያ ቶማስ ኣብ ቅድሚኡ ኣቒሙ ድማ፥ ‘ቤተ መንግሥተይ ስለምንታይ ዘይሓነፅካለይ፧’ ኢሉ ሓተቶ። ሓዋርያ ቶማስ ድማ ‘ሓኒፀልካ ኣለኹ’ ክብል መለሰሉ። ንጉሥ እናተገረመ ‘ ኣበይ ኣሎ! እቲ ጫካ እኳ ዘይተተንከፈ ዘሎ!’ ምስ በሎ ሓዋርያ ቶማስ ከኣ ‘ብርግጽ ኣብዚ ምድሪ ዝሓነፅክዎ ናይ እምኒ ቤተ መንግሥቲ ከይትርኢ ትኽእል ኢኻ፡ ኣነ ግን ኣብ ሰማይ ቤተ መንግሥቲ ሠሪሐልካ ኣለኹ’ በሎ። በቲ ተግባሩ ጥራሕ ዘይኮነስ ዋላ’ውን በቲ መልሱ ዝነደደ ንጉሥ ብትእዛዙ ኢዱን እግሩን ተኣሲሩ ከምዝሳቐን ቆርበቱ ከም ዝቕለጥን ገበረ።

በታ ሓዋርያ ቶማስ ናብ ቤት ማእሠርቲ ዝተወስደላ መዓልቲ ንምሸታ ሃንደበት ኃዉ ንንጉሥ ሓሚሙ፡ ወጋሕታ ሞተ። ነፍሱ ድማ ብመላእኽቲ ተዓጂባ ኣብ ሰማያት ክትዘውር ከላ ሓደ ካብ መላእኽቲ፡ ብዙኅ ኣብያተ መንግሥቲ እናኣርኣየ ‘ንኣኺ እትነብርሉ ደስ ዝብለኪ ምረጺ’ በላ። ነፍሲ ናይ ኃው ንጉሥ ድማ ደስ ዘብላ ቤተ መንግሥቲ መረጸት። እቲ መልኣኽ ግና ‘እዚ ቤተ መንግሥቲ እዚ ናትኪ ኣይኮነን፣ ቶማስ ንንጉሥ ጐንዶፓረስ ዝሓነፀሉ ሰማያዊ ቤተ መንግሥቲ እዩ ’ በላ። በታ ሰዓት እቲኣ ድማ ፍቓድ እግዚአብሔር ኮይኑ ነፍሲ ናይ ኃው ንጉሥ ተመሊሳ ምስ ሥጋኣ ተዋሓሓደት። ካብ ድቃሱ ከም ዝተንሥአ ሰብ ኸኣ ኣብ መንጐ ክቐብርዎ ዝተኣኻኸቡ ሰባት ተንሢኡ ተንቀሳቐሰ። ኵሉ እቲ ዝረኣዮ ኸኣ ንንጉሥ ጐንዶፓረስን ነቶም ተኣኪቦም ዝነበሩን ከየትረፈ ነገሮም። ነዚ ዝሰምዐ ንጉሥ በቲ ኣብ ቅዱስ ቶማስ ዘውረዶ ግፍዒ ኃዚኑ ተጣዕሰ። ንሓዋርያ ቶማስ ካብ ቤት ማእሠርቲ ከውፅእዎ ኣዚዙ ድማ ንሱን ቤተ ሰቡን ብክርስቶስ ኣሚኖም ተጠምቁ። ‘ከምዚ እንተኮይኑስ ካልእ ቤተ መንግሥቲ ሕነፀለይ’ እናበለ ገንዘቡ ንሓዋርያ ቶማስ ክህብ ዝረኣዩ ሕዝቢ ኸኣ ኣሠረ ፍኖቱ ክስዕቡ ጀመሩ።

ቅዱስ ቶማስ ንብዙኃት ሰባት ካብ ኣምልኾ ጣዖት ናብ ኣምልኮተ እግዚአብሔር፣ ካብ ገቢረ ኃጢኣት ናብ ገቢረ ጽድቅ መለሶም። እንተኾነ ንገባሬ ሠናያት ዝጻረር ጸላኤ ሠናያት ስለዘይሰኣን፡ ንሓዋርያ ቶማስ ኂዞም ንቆርበቱ ገፊፎም ለቆታ ብምግባር ኣብ ሰብነቱ ጨው እናነስነሱ ናብ ሞት ዘብጽሕ ስቓይ ኣውረድሉ። ኣብ መወዳእታ ድማ ኣብ 26 ግንቦት 66 ዓ.ም. ብኵናት ወጊኦም ብሰማዕትነት ኣኅለፍዎ።

ሓንቲ ካብ ሽድሽተ ኦርየንታል ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ዝኾነት ህንዳዊት ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ብሓዋርያ ቅዱስ ቶማስ ኣብ 46 ዓ.ም. (52 ዓ.ም.ፈ) ዝተመሥረተት እያ። እታ ጐድኒ መለኮት ዝዳኅሠሠት ኢድ ቶማስ ሕያው ኮይና ኣብ መንበረ ታቦት ተነቢራ ትርከብ።

ክሳዕ ሕጂ ድማ ተኣምራት ትገብር። ቀዋሚ መንበር ህንዳዊት ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን፡ ‘ዴቫሎካም’ ዝበሃል ኮይኑ ኣብ ኮታያም (ኬራላ) ደቡባዊ ምዕራብ ህንዲ ይርከብ። ካብ ህንዲ ወፃኢ ድማ ብዙኃት ሃገረ ስብከታት ኣብ ኣሜርካ፡ ካናዳ፡ ዓዲ እንግሊዝ፡ ምዕራብ ኤውሮጳ፡ ወሽመጥ ፐርሽያ፡ ማሌጅያ፡ ሲንጋፖር፡ ኣውስትራልያን ኒውዝላንድን ኣለዋ። ኣብ ውሽጥን ወፃእን ዝርከቡ ኣስታት 2.5 ሚልዮን ዝበጽሑ ምእመናንን ምእመናትን ኣለዉዋ። መራሕን ኣቦን ናይዛ ቤተ ክርስቲያን “ካቶሊኮት ናይ ምሥራቅን ሜትሮፖሊታን ማላንካራን” ይበሃል።

ናይ ቅዱስ ቶማስ፡ ጸሎትን በረኸትን ምስ ኵልና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን!።

ስብሐት ለእግዚአብሔር!

* * *

Ad Right

ዘመነ ማርቆስ 15 መስከረም 2014 ዓ.…

September
Saturday
25
ፍልሰተ ሥጋሁ ለእስጢፋኖስ፡ ወአባጴጥሮስ። ዘቅዳሴ ምንባብ መልእክታት ቈላ.1፡1-10 ያዕ. 5፡13-ፍጻሜ ግብረ ሓዋርያት ግብ. ሐዋ. 6፡7-ፍጻሜ ምስባክ መዝ. 127/128 ወንጌል ዮሐ. 15፡12-19 ቅዳሴ ቅዳሴ ዘወልደ ነጐድጓድ። * * *
00:00 h

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

ኃይሊ ቅዱስ መስቀል ኣብ ዘመነ ኣበው።

በስመአብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ ኣብ ዘመነ ኣበው’ውን እንተኾነ ናይቲ ኺመጽእ ዘለዎ ኣማናዊ መስቀል ጽላሎት ኮይኑ ብዙኅ ተኣምራት ሰሪሑ እዩ፤...

ሓድነታዊ ጉባኤ ሓድሽ ዝተመርጸ ምምሕዳር ሰበካ ጉባኤን ምእመናን ኣባላት ሰበካ…

መሪሕነት ኣባላት ሰበካ ጉባኤ መድኃኔ ዓለም ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርቲያን ኤርትራ (ሉሳካ) ከምኡውን ምእመናን ምእመናት ነበርቲ ሃገረ ዛምብያ ብማእከልነት ቀሲስ...

ጉባኤ ማኅበር መላእ ኣብያተ ክርስቲያናት ኣፍሪቃ ኣብ ሃገረ ዛምብያ ይካየድ…

ብማኅበር መላእ ኣብያተ ክርስቲያናት ኣፍሪቃን(AACC) ብኣኣንጋድነት ቤት ምኽሪ ኣብያተ ክርስቲያናት ዛምብያ (CCZ) ተወዲቡ፡ ኣብ ዛዕባ ሕዝባዊ ዕዳን ብልሽውናን ምቁጽጻር ከምኡ’ውን...

ጉባኤ ኤፌሶን (431 ዓ.ም.) 1ይ ክፋል

ዝቐደመ ጉባኤታት ኣብ ምሥጢረ ሥላሴ ንዝተላዕለ ኑፋቄታት፣ ብፍላይ ብተመሃሮ ቤት ትምህርቲ አንጾኪያ፣  መልሲን ግቡእ መግትኢ ዝኸውን ውግዘትን ኣቐሚጡ ነበረ። ብድሕሪ...

በዓለ ሥእል ዘጼዴንያ

ብመሠረት ትምህርቲ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ካብ ቅዱሳት ኣሣእል ብዙኅን ዓቢይን ጥቕሚ ይርከብ። ኣብ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ዝርከቡ ትምህርትታትን ታሪኻትን ብሥእላዊ ኣገላልጻ...

በዅሪ ጽምብል ሥነ ሥርዓት መመረቕታ ኮለጅ ነገረ መለኮት ደብረ ሲና…

ኮለጅ ነገረ መለኮት ደብረ ሲና ቅድስት ሥላሴ ዘኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ፡ ብመዓልታውን ምሸታውን መርሐ ግብር ክምህሮም ካብ ዝጸንሐ ተማሃሮ፡...

“ነቢይ ኢሳይያስ”

ነቢይ ማለት ፡ መንፈስ ትንቢት ኃዲርዎ ብዛዕባ ዚመጽእ ትንቢት ዚንበ፣ ብዛዕባ ዝኃለፈን ዚመጽእን ራእይ ዚርኢ፣ ብዛዕባ ግብረ እግዚአብሔር ኣብ ታሪኽ...

ዜና መዋዕል ካብ ልደት ክሳዕ ግብአተ መሬት መሪጌታ ባራኺ ገብረመድኅን…

በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ! “በድርየኒ ፈጸምኩ ወሃይማኖትየኒ ዐቀብኩ፡ እንከሰ ጽኑሐ ሊተ አክሊለ ጽድቅ ዘየዐሥየኒ እግዚአብሔር ይእተ ዕለተ መኰንነ...

ኣብ ቤት ማኅተም ኮከበ ጽባሕ ንልዕሊ 20 ዓመት ዝሠርሑ መሪጌታ…

ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ቤት ማኅተም ኮከበ ጽባሕ ማኅበረ ሓዋርያት ንልዕሊ 20 ዓመት ዝሠርሑ መሪጌታ በራኺ ገብረመድኅን ኣብ...

እንቋዕ ካብ ዘመነ ማቴዎስ ናብ ዘመነ ማርቆስ ብሰላም ኣሰጋገረናን ኣብጽሓናን!

ዝናም ብመብረቕን ድምፂ ነጐድጓድን ተዓጂቡ ንምድሪ ዘዕለቕልቐሉ ወርኀ ክረምት ኣኅሊፉ፡ ንምድሪ ብልምላሜን ጽጌያትን ኣወቂቡ፡ ናብዚ ሓዲስ ዘመን ንሰጋገረሉ ወርኀ መስከረም...

ካብ ርእሰ ዓውደ ዓመት ክሳዕ ፀአተ ክረምት

1. ካብ ዮሐንስ (መለወጢ ዘመን ) ክሳዕ ዘካርያስ (1 መስከረም ክሳዕ 8 መስከረም) ሓድሽ ዓመት ዝትክኣሉ እዋን ስለዝኾነ ኣብ ልቢ ክርስቲያን...

ቃለ ቡራኬ ርእሰ ዓውደ ዓመት 2014 ዓ.ም.

አቀድም አእኵቶቶ ለእግዚአብሔር በኢየሱስ ክርስቶስ በእንተ ኵልክሙ እስመ ተሰምዓት ሃይማኖትክሙ ውስተ ኵሉ ዓለም። (ሮሜ ፲፩፡፰)/ ኣቐዲመ ንዂልኻትኩም ብኢየሱስ ክርስቶስ ሃይማኖትኩም...

  

latest articles

Transfiguration: (Debre Tabor)

This is the day celebrated on Nehase (August) 13 G.C. in which Our Lord Jesus Christ during his ministry, manifested...

PRAYER

Prayer is a word by which man communicates with his Creator in Faith, thanking and beseeching Him for the forgiveness...

FAITH AND WORKS

Faith is “a confidence or trust in God”. Faith gives assertion to the things we hope for and explains the...

The feast of the Holy Cross - Mesekel (The Founding…

The Mesekel holiday is celebreated on Meskerem 17 (27th of September) and Megabit 10 (19th of March). The word Meskel...

The Ascension of St Mary (part two)

Moreover, Whilst John the evangelist was preaching in the country of Asia, on the sixteenth day of the month of...

The Ascension of St Mary (part one)

"At your right hand stands the queen." (Psalm 45:9)IN THE NAME OF THE FATHER AND THE SON AND THE HOLY...

The Fast of Assumption of the Virgin Mary

This fast lasts from Nehassie (August) 1 to 16. Our Lady departed on 21 of Ter (January) in 50 A.D...

“Blessed is he that considereth the poor” Ps. 41:1

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God Amen. The basic necessities...

The Apostle Saint Paul

Saint Paul was a Jew, of the tribe of Benjamin, a Pharisee, the son of a Pharisee; and his kinsfolk...

The Apostle st. Peter

Peter was from Bethsaida, and he was a fisherman.  Our Lord chose him on the second day following that whereon...

The Fast of Wednesdays and Fridays

Every week Wednesdays and Fridays are observed as fast days except during the fifty days (between Easter and Pentecost), and...

The Fast of the Apostles

The Apostles observed this fast after they received the Holy Spirit and before they set out to proclaim the Gospel...