ገዳም ደብረ ጽጌ ወደብረ ድኁኃን ኣቡነ ዮናስ

Mar 26, 2021

በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ!

ሀሎ አሐዱ ብእሲ በአሐቲ ሀገር እንተ ስማ ቡር ሀገረ መስቀል ዘስሙ ንዋየ እግዚእ ወስመ ብእሲቱ ኂሩተ ማርያም / ኣብ ‘ቡር ሃገረ መስቀል (እንዳ መስቀል)’ ትብሃል ዓዲ፡ ንዋየ እግዚእ ዚብሃል ሰብኣይ ምስ በዓልቲ ቤቱ ኂሩተ ማርያም ይነብር ነበረ። ካብዞም ብሕጊ እግዚኣብሔር ዚመላለሱ፣ ኣዝዮም መንፈሳውያን ክልተ ሰብ ቃል ኪዳን ‘ካብ ወይኒ ወይኒ ይፈሪ’ ከምዝበሃል ብዕለት 17 ኅዳር 1404 ዓ.ም ብሩኽ ውላድ ተወልደ። ስመ ክርስትናኡ ኸኣ ‘ሀብተ እግዚእ’ ተባህለ። ኣብ እዋን ምንኵስናኡ ግና ‘ዮናስ’ ተባህለ፣ ዮናስ ማለት ለዋህ፣ ሕያዋይ ርግብ ማለት እዩ።

ኣቡነ ዮናስ ገና ሕፃን ኮይኑ ኣብ ጒስነት ኣባጊዕ ከሎ፡ ቅድሚ ናብ መንፈሳዊ ቤት ትምህርቲ ምእታዉ ብመንፈስ ቅዱስ መዝሙረ ዳዊት ተገሊጽሉ፡ ብዘይ ምቍራጽ እናጸለየ ከሎ ናይ ምናኔ መንፈስ ኃደሮ። ሽዑ ነቲ ዅሉ ናይ ዓለም ነገር ንድኅሪት ገዲፉ ካብቲ ዝተወልደሉ ሃገር'ውን ርኂቑ ናብ ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ዓረዛ ምድሪ ወዲ ሠበራ ኣብ እትርከብ ደብረ ሲና እትበሃል ገዳም ኣተወ። ኣብዛ ገዳም ብሥጋ ኣኮኡ ዝብጽሖ ኣቡነ ድምያኖስ ዝተባህለ ዓቢይ ባሕታዊ ረኸበ። ኣቡነ ድምያኖስ፡ ምርጫኡ ንምናኔ ምዃኑ ተረዲኡ መጽሐፈ ብሉይን ሓዲስን፡ መጽሓፈ መነኮሳትን ሥርዓት ምንኵስናን ምስ መሃሮ፡ መዓርገ ምንኵስና ኣልበሶ። ስሙ ድማ ‘ዮናስ’ በሎ።

ብድኅር’ዚ ሕጊ ብሕትውና ተኸቲሉ፡ ለይተ ለይቲ ‘ጠራቒት’ ኣብ ዝተባህለት ቀላይ እናኸደ ኪጽሊ ይኃድር፡ ብጊዜ መዓልቲ ኸኣ ኣብ ስብከተ ወንጌል ይውዕልን፡ ጾም፡ ጸሎትን ስግደትን የዘውትርን ነበረ። ካብ ብዝኂ ተጋድሎ ብሕትውናኡ ድማ ኣፃብዕ ኣእዳዉ ልክዕ ከም ፀሓይ የብርህ ነበረ። ኃሙሽተ ፍረ ዳዕሮ ወይ ፍረ ዓየ እንተዘይኮይኑ ካልእ መግቢ ፈጺሙ ኣይጥዕምን ነበረ። ቅዱስ ገብርኤል ኣብ ሰሙን ሓንሳእ ኅብስተ ኣኮቴትን ጽዋዐ በረከትን የቐብሎ ነበረ። ሓደ እዋን ኣብ ቀላይ ኮይኑ ኪጽሊ ከሎ “ሰላም ለከ ኦ ፍቁርየ ዮናስ” ዝብል ኣምላኻዊ ድምፂ ሰምዐ። ናብ ሰብከተ ወንጌል ተዋፊሩ ኪምህር ከምዘለዎ’ውን ተነግሮ እሞ “ወይኩን ፍቃድከ” ብምባል ትሕት ኢሉ ተኣዘዘ። ብድኅር’ዚ ብስብከቱ ንብዙኃት ኣእሚኑ ኣጥመቐ። ምዉታት ብምትንሣእ፣ ሕሙማን ብምፍዋስ፣ ኣጋንንቲ ብምውፃእ፣ ብኸምዚ መንገዲ ሓዋርያዊ ኣገልግሎቱ ቐጸለ።

ዜና ቅድስናኡን ጽኑዕ ብሕትውናኡን ትምህርቱን ካብ ተራ ሕዝቢ ክሳዕ ነገሥታት ኣብ ኵሉ በጽሐ። ኣቡነ ዮናስ ብብሕትውና ኣብ ዳሞት ዝበሃል ዓዲ ነይሩ፡ ‘ናብ ገዳምካ ተመለስ ኪድ’ ዝብል ቃል ምስ ሰምዐ፡ ናብ ገዳም ደብረ ሲና ኣቡነ ድምያኖስ ተመልሰ። መዓርገ ክህነት’ ተቐቢኡ ፡ ድኅሪ ኣቡነ ዲምያኖስ ኣበምኔት ኮይኑ ንዓሠርተ ዓመት ዝኣክል ኣገልጊሉ እዩ። ነቶም ደድኅሪኡ ዝስዕቡ ዝነበሩ ደቀ መዛሙርቱ በቦታኦም ከትኅዞም ደልዩ ናብ እግዚአብሔር ምስ ጸለየ፡ ሠለስተ ቦታታት ማለት ደብረ ጽጌ፣ ደብረ ድኁኃንን ደብረ ሣህል ተገልጸሉ እሞ ብሥርዓተ ማኅበር ተመሥረተ።

ቅዱስ ኣቡነ ዮናስ፡ ዕለተ ዕረፍቱ ከምዝበጽሐ ብመንፈስ ቅዱስ ፈሊጡ፡ ነቶም ደቁ ኣጸናኒዑ ኣብ ክንዲኡ ንኣቡነ ጳውሎስ ሸመሎም። ከምቲ ንዅላቶም ኣሥመርቲ እግዚኣብሔር ዝወሃቦም ቃል ኪዳን ተቐቢሉ ኣብ 95 ዓመት ዕድሚኡ፡ ብ17 መጋቢት 1499 ዓ.ም ነፍሱ ካብ ሥጋኡ ተፈልያ ብኢድ መላእኽቲ ናብ ሰማይ ዓረገት። ኣብ ደብረ ድኁኃን ምስ ተቐብረ፡ ካብ መቓብሩ ዘይቲ ፈልፈለ፣ ብእኡ ኸኣ እቶም ደቁ ንመብራህቲ ይጥቀሙ ነበሩ። እቲ ኣብ መቓብሩ ዝነበረ ላህላህታ ናይ ዘይቲ ድማ ክሳዕ ሎሚ ምልክቱ ኾይኑ ይርአ ኣሎ።

ከምቲ ነቢይ ዳዊት “ደብር ርጉእ ወደብር ጥሉል ደብር ዘሠምሮ እግዚአብሔር የኀድር ውስቴቱ/ ኣብቲ ርጉእ ደብሪ፣ ጥሉል ደብሪ እግዚኣብሔር ዚፈተዎ ደብሪ ኣብኡ የኃድር” መዝ. 68፡15-16 ኢሉ ንገዳማትን ኣድባራትን ዝተነበየሎም ኣቡነ ዮናስ ኣብ ብዙኅ ቦታታት ገዳማት ከም ዚመሥረተ ይንገር። ደብረ ጽጌ ትምዛእ፣ ደብረ ድኁኃን ቆሓይን፣ ደብረ ሣህል ምድሪ ወዲ ሠበራ ከባቢ ማይ ጨው፣ ደብረ ጽዮን ዓዲ ውስኽ፣ ደብረ ጸሪቅ ትግራይ ተምቤን. . . እየን። እንተኾነ ኣብዚ ጊዜ’ዚ ብመልክዕ ገዳም ዘለዋስ እዘን ክልተ ገዳማት ደብረ ድኁኃን (ቆሓይን) ከምኡ’ውን ደብረ ጽጌ (ትምዛእ) እየን።

1. ደብረ ጽጌ፣- እዚ ገዳም እዚ ኣብ ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ማይ ዓይኒ ትምዛእ ይርከብ። ብዙኅ ጥንታዊ ታሪኽ ዝሓቘፈ፣ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ዚዓቀበ፣ ዚተፈላለየ ንዋየ-ቅድሳት ከም መስቀል ኢድ ኣቡነ ዮናስ ፣ መቖምያን በትርን ኣቡነ ዮናስ ፣ መንበር እምኒ ኣቡነ ዮናስ፣ ጥንታውያን ኣዋልዕን ካልኦት ኣግራብን ዚርከቦ ዓቢይ ገዳም እዩ።
2. እቲ ኻልኣይ ገዳም ድማ ደብረ ድኁኃን እዩ። ደብረ ድኁኃን ማለት ደብረ ፍቅር ወሰላም ማለት’ዩ። እዚ ገዳም እዚ ኣብ ዞባ ደቡብ ንኡስ ዞባ ማይምነ ዝርከብ ኮይኑ ቅድሚ ዕረፍቶም 1428 ዓ.ም. ተገዲሙ። ኣቀማምጣ ቦታኡ ጽኑዕ ስለ ዝኾነ ብወረርቲ ከይጥቃዕ ብዙኅ ዘፍርህ ኣይኮነን፣ እዚ ጽንዓት እዚ ስለ ዘለዎ ኸኣ ብዙኃት ብኽብሪ ዚጥመቱ መጻሕፍቲ ሃይማኖትን ታሪኽን ፍልስፍናን ዚዓቀበ እዩ። ኣቡነ ዮናስ ዚጽልየሉ ዝነበረ በዓቲ ኣብ ውሽጡ ስፍሕ ዝበለ ኮይኑ መቕደስን ቅድስተ ቅዱሳንን ቤተ ልሔምን መቐመጢ ንዋየ ቅድሳትን ዘጠቓልል ኮይኑ ክሳዕ ሕጂ ኣሎ። ደብረ ድኁኃን ሕጂ’ውን መልክዕ ገዳምነቱ ዘየጥፍአ ‘ድሩክ ለተዐቅቦ’ ንብሕትውና ዝኸውን በዓትታት ዘለዎ ገዳም እዩ።

እዘን ክልተ ገዳማት ደብረ ድኁኃን (ቆሓይን) ከምኡ’ውን ደብረ ጽጌ (ትምዛእ) ዋላ እኳ ብቝጽሪ ክልተ ይበሃላ እምበር ሕገንን ቅዋመንን፣ ሥርዓተንን ኣበምኔተንን፣ ምምኅዳረንን ሓደ እዩ።
ገዳም ደብረ ኣቡነ ዮናስ ዓበይቲ ኣቦታት ዝፈረየ ኮይኑ ሓደ ካብኦም ብፁዕ ወቅዱስ ኣቡነ ያዕቆብ ካልኣይ ፓትርያርክ ወርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ዘሀገረ ኤርትራ እዮም።

ካብዘን ኣብ ኤርትራ ዚርከባ ገዳማት ደቂ ኣቡነ ኤዎስጣቴዎስ ማለት ብደቁን ደቂ ደቁን ዚውለዳ ዘበላ “ዮም ውሉዱ ኵልክሙ በፍሥሓ ኀቢረክሙ ለኤዎስጣቴዎስ አቡክሙ ግበሩ ተዝካሮ እንዘ ትብሉ ውዳሴሁ አማን ፍጹም ምንኵስናሁ/ ሎሚ ኵልኹም ደቁ ብኃባር ተሓጕስኩም ንኣቦኹም ኤዎስጣቴዎስ ምንኵስንኡ ፍጹም'ዩ እናበልኩም ወድስዎ፡ ዝኸበረ በዓሉ ኸኣ ግበሩ”” ብዝብል ለበዋ መሠረት ብምግባር ብዕለት ፲፰/ 18 መስከረም ብኃባር ኣብዚ ገዳም ደብረ ጽጌ ኣቡነ ዮናስ ተኣኪበን ክሳዕ እዚ ቀረባ ጊዜ የብዕላ ነበራ።

ዋላ እኳ ኣቡነ ዮናስ ዝዓረፈሉ ዕለት 17 መጋቢት እንተኾነ፡ ክብረ በዓሉ ግና 21 ጥር እዩ ዝብዕል። እዚ ድማ ኣቡነ ዮናስ ነቶም ደቁ ‘ ግበሩ ተዝካርየ ምስለ ማርያም እምየ’ ስለዝበለ ዓመት መጸ ኣብ 21 ጥር ኣስተርእዮ ወበዓለ ዕረፍታ ለማርያም ክብረ በዓሉ ይኽበር።

                            ጸሎቱን በረኸቱን ምስ ኵላትና ሕዝበ ክርስቲያን ይኹን፡ ኣሜን።

                                     ወስብሐት ለእግዚአብሔር!

Ad Right

ዘመነ ማርቆስ 15 መስከረም 2014 ዓ.…

September
Saturday
25
ፍልሰተ ሥጋሁ ለእስጢፋኖስ፡ ወአባጴጥሮስ። ዘቅዳሴ ምንባብ መልእክታት ቈላ.1፡1-10 ያዕ. 5፡13-ፍጻሜ ግብረ ሓዋርያት ግብ. ሐዋ. 6፡7-ፍጻሜ ምስባክ መዝ. 127/128 ወንጌል ዮሐ. 15፡12-19 ቅዳሴ ቅዳሴ ዘወልደ ነጐድጓድ። * * *
00:00 h

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

ኃይሊ ቅዱስ መስቀል ኣብ ዘመነ ኣበው።

በስመአብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ ኣብ ዘመነ ኣበው’ውን እንተኾነ ናይቲ ኺመጽእ ዘለዎ ኣማናዊ መስቀል ጽላሎት ኮይኑ ብዙኅ ተኣምራት ሰሪሑ እዩ፤...

ሓድነታዊ ጉባኤ ሓድሽ ዝተመርጸ ምምሕዳር ሰበካ ጉባኤን ምእመናን ኣባላት ሰበካ…

መሪሕነት ኣባላት ሰበካ ጉባኤ መድኃኔ ዓለም ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርቲያን ኤርትራ (ሉሳካ) ከምኡውን ምእመናን ምእመናት ነበርቲ ሃገረ ዛምብያ ብማእከልነት ቀሲስ...

ጉባኤ ማኅበር መላእ ኣብያተ ክርስቲያናት ኣፍሪቃ ኣብ ሃገረ ዛምብያ ይካየድ…

ብማኅበር መላእ ኣብያተ ክርስቲያናት ኣፍሪቃን(AACC) ብኣኣንጋድነት ቤት ምኽሪ ኣብያተ ክርስቲያናት ዛምብያ (CCZ) ተወዲቡ፡ ኣብ ዛዕባ ሕዝባዊ ዕዳን ብልሽውናን ምቁጽጻር ከምኡ’ውን...

ጉባኤ ኤፌሶን (431 ዓ.ም.) 1ይ ክፋል

ዝቐደመ ጉባኤታት ኣብ ምሥጢረ ሥላሴ ንዝተላዕለ ኑፋቄታት፣ ብፍላይ ብተመሃሮ ቤት ትምህርቲ አንጾኪያ፣  መልሲን ግቡእ መግትኢ ዝኸውን ውግዘትን ኣቐሚጡ ነበረ። ብድሕሪ...

በዓለ ሥእል ዘጼዴንያ

ብመሠረት ትምህርቲ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ካብ ቅዱሳት ኣሣእል ብዙኅን ዓቢይን ጥቕሚ ይርከብ። ኣብ ቅዱሳት መጻሕፍቲ ዝርከቡ ትምህርትታትን ታሪኻትን ብሥእላዊ ኣገላልጻ...

በዅሪ ጽምብል ሥነ ሥርዓት መመረቕታ ኮለጅ ነገረ መለኮት ደብረ ሲና…

ኮለጅ ነገረ መለኮት ደብረ ሲና ቅድስት ሥላሴ ዘኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ፡ ብመዓልታውን ምሸታውን መርሐ ግብር ክምህሮም ካብ ዝጸንሐ ተማሃሮ፡...

“ነቢይ ኢሳይያስ”

ነቢይ ማለት ፡ መንፈስ ትንቢት ኃዲርዎ ብዛዕባ ዚመጽእ ትንቢት ዚንበ፣ ብዛዕባ ዝኃለፈን ዚመጽእን ራእይ ዚርኢ፣ ብዛዕባ ግብረ እግዚአብሔር ኣብ ታሪኽ...

ዜና መዋዕል ካብ ልደት ክሳዕ ግብአተ መሬት መሪጌታ ባራኺ ገብረመድኅን…

በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ! “በድርየኒ ፈጸምኩ ወሃይማኖትየኒ ዐቀብኩ፡ እንከሰ ጽኑሐ ሊተ አክሊለ ጽድቅ ዘየዐሥየኒ እግዚአብሔር ይእተ ዕለተ መኰንነ...

ኣብ ቤት ማኅተም ኮከበ ጽባሕ ንልዕሊ 20 ዓመት ዝሠርሑ መሪጌታ…

ናይ ኤርትራ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ቤት ማኅተም ኮከበ ጽባሕ ማኅበረ ሓዋርያት ንልዕሊ 20 ዓመት ዝሠርሑ መሪጌታ በራኺ ገብረመድኅን ኣብ...

እንቋዕ ካብ ዘመነ ማቴዎስ ናብ ዘመነ ማርቆስ ብሰላም ኣሰጋገረናን ኣብጽሓናን!

ዝናም ብመብረቕን ድምፂ ነጐድጓድን ተዓጂቡ ንምድሪ ዘዕለቕልቐሉ ወርኀ ክረምት ኣኅሊፉ፡ ንምድሪ ብልምላሜን ጽጌያትን ኣወቂቡ፡ ናብዚ ሓዲስ ዘመን ንሰጋገረሉ ወርኀ መስከረም...

ካብ ርእሰ ዓውደ ዓመት ክሳዕ ፀአተ ክረምት

1. ካብ ዮሐንስ (መለወጢ ዘመን ) ክሳዕ ዘካርያስ (1 መስከረም ክሳዕ 8 መስከረም) ሓድሽ ዓመት ዝትክኣሉ እዋን ስለዝኾነ ኣብ ልቢ ክርስቲያን...

ቃለ ቡራኬ ርእሰ ዓውደ ዓመት 2014 ዓ.ም.

አቀድም አእኵቶቶ ለእግዚአብሔር በኢየሱስ ክርስቶስ በእንተ ኵልክሙ እስመ ተሰምዓት ሃይማኖትክሙ ውስተ ኵሉ ዓለም። (ሮሜ ፲፩፡፰)/ ኣቐዲመ ንዂልኻትኩም ብኢየሱስ ክርስቶስ ሃይማኖትኩም...

  

latest articles

Transfiguration: (Debre Tabor)

This is the day celebrated on Nehase (August) 13 G.C. in which Our Lord Jesus Christ during his ministry, manifested...

PRAYER

Prayer is a word by which man communicates with his Creator in Faith, thanking and beseeching Him for the forgiveness...

FAITH AND WORKS

Faith is “a confidence or trust in God”. Faith gives assertion to the things we hope for and explains the...

The feast of the Holy Cross - Mesekel (The Founding…

The Mesekel holiday is celebreated on Meskerem 17 (27th of September) and Megabit 10 (19th of March). The word Meskel...

The Ascension of St Mary (part two)

Moreover, Whilst John the evangelist was preaching in the country of Asia, on the sixteenth day of the month of...

The Ascension of St Mary (part one)

"At your right hand stands the queen." (Psalm 45:9)IN THE NAME OF THE FATHER AND THE SON AND THE HOLY...

The Fast of Assumption of the Virgin Mary

This fast lasts from Nehassie (August) 1 to 16. Our Lady departed on 21 of Ter (January) in 50 A.D...

“Blessed is he that considereth the poor” Ps. 41:1

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God Amen. The basic necessities...

The Apostle Saint Paul

Saint Paul was a Jew, of the tribe of Benjamin, a Pharisee, the son of a Pharisee; and his kinsfolk...

The Apostle st. Peter

Peter was from Bethsaida, and he was a fisherman.  Our Lord chose him on the second day following that whereon...

The Fast of Wednesdays and Fridays

Every week Wednesdays and Fridays are observed as fast days except during the fifty days (between Easter and Pentecost), and...

The Fast of the Apostles

The Apostles observed this fast after they received the Holy Spirit and before they set out to proclaim the Gospel...