ልሳነ ግእዝ፦ ግሥ (1ይ ክፋል)

Mar 02, 2019

ናይ ምሉእ ሓሳብ (ዓረፍተ ነገር) መእሰሪ ዐንቀጽ ግሥ ይበሃል። ብእንግሊዘኛ verb ዝበሃል እዩ።

1. ነባር ግሥ ፦ ዘይረብሕ፡ ዘይዝርዘር፡ ዘይወርድ፡ ግና ዝባዛኅ ኣሎ ዘይባዛኅ ኣሎ።

ነባር ግሥ ግና ብግእዝ፣ ካዕብ፣ ሣልስ፣ ራብዕ፣ ኃምስ፣ ሳድስን ሳብዕን ብዅሎም ብሾብዓተ ሆሄያት ይለዓልን ይትንሥእን። ከምኡ ድማ ብሾብዓቲኦም ሆሄያት ይውድእ።
ንምሳሌ፦ ከመ፣ እስመ፣ ለሊሁ፣ ቁፋሂ፣ አሓ፣ መድሔ፣ ቴቁሔ፣ ሰዳሔ፣ ለውህ፣ ተጽራሕ፣ ቱፋሕ፣ ታእኅ፣ ትክቶ፣ ቅንጽራሆ፣ ቶማስ፣ ሲሕ . . . ።

2. ሥርወ ግሥ፦ ዝራባሕ፡ ዝዝርዘር፡ ዝወርድን ዝበዝኅን እዩ። ካብ 2 ፊደል ክሳብ 7 ፊደል የጠቓልል።

ሥርወ ግሥ ብኅሉፍ ዓንቀጽ፡ ብፆታ ተባዕታይ ይግለጽ። ብኃሙሽተ ሆሄያት ማለት ብግእዝ፣ ራብዕ፣ ኃምስ፣ ሳድስን ሳብዕን ይለዓልን ይትንሥእን። በዞም ኃሙሽተ ሆሄያት እንተዘይኮይኑ፣ ብካዕብን ሣልስን ኣይትንሥእን እዩ።
መዕለቢኡ ወይ መወዳእታኡ ድማ ግእዝ ጥራይ እዩ።

• ብግእዝ ኪለዓል ከሎ፦ ሐለመ፤ ከፈለ፤ አመረ፤ ተንበለ፤ ቀተለ . . . ።

 ብራብዕ ኪለዓል ከሎ፦ ባረከ፤ ሣረረ፤ ፃዕደወ . . . ።
 ብኃምስ ኪለዓል ከሎ፦ ሤመ፤ ኄለ፤ ዔለ፡ ሴሰየ . . . ።
 ብሳድስ ኪለዓል ከሎ፦ ብህለ፣ ክህለ፣ጥሕለ . . . ።
 ብሳድስ ኪለዓል ከሎ፦ ቆመ፤ ሖረ፤ ጾመ፤ ሆከ፡ ጦመረ . . . ።

ሥርወ ግሥ፦ ብሾሞንተ ኣርእስት ይኽፈል፣ ብኃምሳ ሠራዊት ይዝርዘር፣ ብኃሙሽተ ኣዕማድ ይግለጽ፣ ብዓቢይ ዓንቀጽን ንዑስ ዓንቀጽን ብደቂቅ ዓንቀጽን . . . ተጠቕሊሉ ይርከብ።

• አርእስት

ንዅሉ ግሥ ብረባሕታኦም ኮነ ሰዋስዋዊ ኣገባቦም ዝውክሉ ‘ኣርእስት’ ይበሃሉ። ኣርእስት ዝተባህሉ ሾሞንተ እዮም። እዚኣቶም ከኣ፦

1. ላሕሊሑ ፍጹም ግእዝ ዝኾነ በዓል 3 ሆሄያት ግሥ፡ ቀተለ እዩ።
2. ማእከሉ ዝጠበቐ ፍጹም ግእዝ ዝኾነ 3ተ ሆሄያት ግሥ፡ ቀደሰ እዩ።
3. ብግእዝ ዝተላዕለ ማእከሉ ሳድስ ዝኾነ 3ተ ሆሄያት ግሥ፡ ገብረ እዩ።
4. ብግእዝ ዝተላዕለ ሳድስ ዘኸተለ በዓል 4ተ ሆሄያት ግሥ፡ አእመረ እዩ።
5. ብራብዕ ዝተላዕለ ግእዝ ዘኸተለ በዓል ሠለስተ ሆሄያት ግሥ፡ ባረከ እዩ።
6. ብኃምስ ዝተላዕለ በዓል 2ተ ሆሄያት ግሥ፡ ሤመ እዩ።
7. ብሳድስ ዝተላዕለ በዓል 3ተ ሆሄያት ግሥ ብህለ እዩ።
8. ብሳብዕ ዝተላዕለ በዓል 2ተ ሆሄያት ግሥ፡ ቆመ እዩ።

• ሠራዊት

ነዞም ሾሞንተ ኣርእስቲ ዝተባህሉ ንነፍሲ ወከፎም ካብ “ሀ” ጀሚሩ ክሳዕ “ፐ” ካብ መበገሲ ክሳዕ መዕለቢ፡ ብቅርጾም ኮነ ረባሕታኦም ንእኣቶም ዝመስሉ ‘ሠራዊት’ ይበሃሉ።

 ናይ ቀተለ ሠራዊት፦ ሐፀ፣ ሐተተ፣ መሐለ፡ ሰአለ፣ ወሀበ፡ ወዐለ፣ ነቀወ፣ ከወወ፣ ወረደ፣ ወደየ፣ ጸገየ
 ናይ ቀደሰ ሠራዊት፦ ሰብሐ፡ ጸውዐ፣ ለበወ፣ ተሠረወ፣ ተወከለ፣ ተነበየ፣ ሀለወ፣ ሐለየ፣ ተመክሐ፣ አንገለገ
 ናይ ገብረ ሠራዊት፦ ሠክረ፣ መልሐ፣ በልዐ፣ ወድቀ፣ መስወ፣ መስየ
 ናይ ተንበለ ሠራዊት፦ አድለወ፣ አጥረየ፣ አመንተወ፣ አመክነየ፣ አመድበለ፣ አንቀልቀለ፣ አንስሐስሐ፣ አቅየሐይሐ፣ ቀበያውበጠ፣ ተወሀውሀ
 ናይ ባረከ ሠራዊት፦ ሣረረ፣ ማለወ፣ ሣቀየ፣ ፃዕደወ፣ ጻሕየየ፣ ማሕረከ
 ናይ ሤመ ሠራዊት፦ ቄቅሐ፣ ዜነወ፣ ጌገየ፣ ፄወወ
 ናይ ብህለ ሠራዊት፦ ውኅዘ፣ ስሕወ፣ ጥዕየ
 ናይ ቆመ ሠራዊት፦ ኆሠሠ፣ ቶስሐ፣ ሞርቅሐ፣ ሎለወ።

*** ተፈጸመ ቀዳማይ ክፋል

ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር!

Ad Right

ዘመነ ማቴዎስ 16 ጥር 2013 ዓ.ም.ግ…

January
Sunday
24
ዝክር፦ መክሲሞስ፡ ወዱማቴዎስ ዘይጼልሎ መልኣክ በክንፉ ወካልእ መልኣክ ይሰድድ ሎቱ አጋንንተ። ዘቅዳሴምንባብ መልእክታት፦ 2ይ ቆሮ. 8፡16-ፍጻሜ። ያዕ. 3፡13-ፍጻሜ። ግብረሓዋርያት፦ ግብ. ሐዋ. 26፡28-ፍጻሜ። ምስባክ፦ መዝ.90/91 ወንጌል ማር. 10፡35-45። ቅዳሴ ቅዳሴዘዲዮስቆሮስ። * * *
00:00 h

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

"ዓለም"

ሕብሪ ገጻ ከምዛ ፀሓይብመንፈስ ግን ዘይረኣይ

ክብረ በዓል ገዳም ደብረ ደናግል ቅድስት ድምያና ብመንፈሳዊ ሓበን ተኸቢሩ!

13 ጥር ዝኽበር ዕለተ ሰማዕትነት ሰማዕት ቅድስት ድምያና ምስ ኣርብዓ ደቃ ኣብ ገዳም ደብረ ደናግል ቅድስት ድምያና (ገዛ ባንዳ) ካብ...

ክቡር በዓለ ጥምቀት ጥር 11 2013 ዓ.ም. ኣብ ኵለን ኦርቶዶክሳውያን…

ካብቶም ዓበይቲ በዓላት ጐይታናን አምላክናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝኾነ ንደቂ ሰባት እውን ዓበይቲ ምሥጢራተ ድኅነት ዝተፈጸመልና፡ ዝቓወመና ዕዳ ደብዳቤ ዝተደምሰሰሉ...

ሕፅበተ መድኃኒት - ምሥጢረ ጥምቀት

ቀዳማይ ሰብ ኣዳም፡ ሕገ እግዚአብሔር ብምጥሓሱ ኣብ ደቂ ሰባት ውርደትን መርገምን ን5500 ዓመት ጸኒዑ ነበረ። እንተኾነ ግና ባዕሉ እግዚአብሔር ዝሃቦ...

ስብሐተ ማኅሌት

‘ማኅሌት’፦ ‘ኀለየ፡ዘመረ፡ኣመስገነ’ ካብ ዝብል ግእዛዊ ቃል ዝወፀ ኮይኑ ምስጋና፡ መዝሙር፡ ንእግዚአብሔር ዝቐርብ መንፈሳዊ መሥዋዕት ማለት እዩ። ብሰንበት ዝቅወም ‘መዝሙር መወድስ’...

ክብረ በዓል አቡነ ሊባኖስ ብዓቢይ መንፈሳዊ ድምቀት ተኸቢሩ!

ዓመት መጽአ 3 ጥር ዝክረ ዕረፍት ኣቡነ ሊባኖስ ዝኽበር ኮይኑ ሎሚ ዓመት’ውን ኣብ ገዳሞም ክብረ በዓል ደብረ ወርቅ ኣቡነ ሊባኖስ...

ግዝረት አመ ፮ ለጥር

ሓደ ካብተን ትሽዓተ ንኡሳን በዓላት ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ በዓለ ግዝረት’ዩ። ሠራዔ ሕግ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብዘይካ በይና ኃጢኣት ፡ ሕጊ...

ግዝረት ኣብ ክርስትና፧?!

ግዝረት፡ ማለት ሕፃን ዕልቦኡ ዝኽንሸበሉ ኵነት እዩ። ዕልቦ ፆታዊ ኽፍሊ ኣካል ናይ ሕፃን ብምቕራጽ ዝፍጸም እዩ።

ናይ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን መደብ ፓልቶክ መበል 11 ዓመት…

ኣብ ትኅቲ ሃገረ ስብከት ኤውሮጳ ዝመሓደር ናይ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን መደብ ፓልቶክ መበል 11 ዓመት ኣብ ትሕቲ “መስቀሉ ኣልዒሉ...

ዘመነ ልደት

ካብ 29 ታኅሣሥ ክሳዕ 5 ጥር ዘሎ ጊዜ ኾይኑ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብኅቱም ድንግልና ተፀኒሱ፡ ብኅቱም ድንግልና ከም እተወልደ ብሰፊሑ...

“ኮከብ ርኢና፡ ኽንሰግደሉ መጺእና” ማቴ 2፡2

ኣብ ሥነ ፍጥረት ብዕለተ ረቡዕ፡ ካብ ዝተፈጥሩ ሓደ ከዋክብት እዮም። “እግዚአብሔር ድማ ‘ንመዓልቲ ካብ ለይቲ ዝፈልዩ ብርሃናት ኣብ ጠፈር ሰማይ...

ብምኽንያት በዓል ልደት ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ 2013 ዓ.ም.ግ (2021)…

በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ! ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን እትነብሩ ሕዝበ እግዚኣብሔር፡ ኣብ ሆስፒታል ዘለኹም ሕሙማነ ሥጋ፥ ሕዝብኹም ንምድኃን...

  

latest articles

FAITH AND WORKS

Faith is “a confidence or trust in God”. Faith gives assertion to the things we hope for and explains the...

The feast of the Holy Cross - Mesekel (The Founding…

The Mesekel holiday is celebreated on Meskerem 17 (27th of September) and Megabit 10 (19th of March). The word Meskel...

The Ascension of St Mary (part two)

Moreover, Whilst John the evangelist was preaching in the country of Asia, on the sixteenth day of the month of...

The Ascension of St Mary (part one)

"At your right hand stands the queen." (Psalm 45:9)IN THE NAME OF THE FATHER AND THE SON AND THE HOLY...

The Fast of Assumption of the Virgin Mary

This fast lasts from Nehassie (August) 1 to 16. Our Lady departed on 21 of Ter (January) in 50 A.D...

“Blessed is he that considereth the poor” Ps. 41:1

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God Amen. The basic necessities...

The Apostle Saint Paul

Saint Paul was a Jew, of the tribe of Benjamin, a Pharisee, the son of a Pharisee; and his kinsfolk...

The Apostle st. Peter

Peter was from Bethsaida, and he was a fisherman.  Our Lord chose him on the second day following that whereon...

The Fast of Wednesdays and Fridays

Every week Wednesdays and Fridays are observed as fast days except during the fifty days (between Easter and Pentecost), and...

The Fast of the Apostles

The Apostles observed this fast after they received the Holy Spirit and before they set out to proclaim the Gospel...

The feast Of Pentecost

IN THE NAME OF THE FATHER AND THE SON AND THE HOLY SPIRIT, ONE GOD. On this day the Holy...

Ascension

After the Lord Jesus Christ had finished the operation of His wisdom upon earth, by His Passion, and His Death...