“ንልሳነ ግእዝ ነቕልበሉ!”

Apr 02, 2019

ኣብ ዕለተ ምረቃ መጽሓፍ ‘ምዕላደ ቃላት’ ብዛዕባ ፍሉይነት፡ ኣበርክቶን ጽልዋን ልሳነ ግእዝ ከምኡ’ውን ኅየሳ ኣብ መጽሓፍ ምዕላደ ቃላት ብመምህር ሳሙኤል ዓንደማርያም ካብ ዝቐረበ ጽማቕ ትኅዝቶ፦ 

ልሳነ ግእዝ፡ ኣብ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ካብ ነዊኅ እዋን ኣገልግሎት ከምዝጸንሖ ዝፍለጥ ኮይኑ፡ ኣብ ዕለታዊ ናብራ ሕብረተ ሰብ’ውን ኅሉፍ ኣበርከቶ ኣለዎ።

- ‘ግእዝ’፦ ናይ ገዛእ ርእሱ ፊደላትን ኣኃዛትን ዝውንን ብምዃኑ ብዘይ ኣናባቢ ዝድመጽ እዩ። እዚ ፍሉይነት እዚ ኣብ መዐየሪ ብሉጽነት ክኣቱ ኸሎ፡ ንኸተንብቦ፡ ንኸተድምፆን ንኽትዛረንቦ ዝቐለለ እዩ።

- ቋንቋ ሰናዲ ታሪኽ ብምዃኑ ግእዝ ሰኒድዎ ዘሎ ታሪኽ ጥንታውንን ብዙኅን እዩ። ብግእዝ ዝተጻሕፉ ዝተፈላለዩ ምሁራዊ ጽሑፋት ድማ ቀዳማይ ኢድ ሓበሬታ ይህቡ።

- ኣብ መዓልታዊ ዕዮ ሕብረተ ሰብ ዘገልግሉ ብልሳነ ግእዝ ዝተጻሕፉ ጽሑፋት ብዙኃት እዮም። ንምሳሌ፦ ኣብ ሕጊ ከም ፍትሐ ነገሥት፣ ኣብ ሥነ ፍጥረት ከም መጽሓፈ ኣክሲማሮስ፡ ኣብ ሥነ እንስሳ ከም ፊስኣልጎስ፡ ሥነ ቀመር ከም ባሕረ ሓሳብ፣ . . . ። ከምኡ’ውን ብመንገዲ እቶም ንሥርዓትን ክብርታትን ሕብረተ ሰብ ቅርጺ ዘትኅዙ ጽሑፋቱ ባህላዊ መንነት ክሓንፅ ዝኸኣለ ቋንቋ እዩ።

- ግእዝ፡ ብቃላት ሃብታም ብሰዋስው ድማ ሥሩዕ ስለዝኾነ ኣብዚ ጊዜ’ዚ ምስ ምምጻእ ሓድሽ ቴክኖሎጂ፡ ኣብ ባዕዳውያን ቃላት ክንዲ ምርዓም ብግእዝ ገለጽቲ ቓላት ምርካብ ዝጽግም ኣይኮነን። ንምሳሌ፦ ክንዲ ማግኔት ምባል መስሕበ ብርት፡ . . .

- ሓደ ኻብቶም ብግእዝ ዝካወኑ ጥበባት ቅኔ እዩ። ቅኔ፡ ብዘይካ እቲ ምስጋና እግዚኣብሔር ምዃኑ፡ ብዘለዎ ረቂቕ ጠባይ ንሥእለ ኣእምሮ ዘዕቢ እዩ። ምህዞ ውፅኢት ሥእለ ኣእምሮ ብምዃኑ ኣብዚ መዳይ ዝዓዘዘ ኣበርክቶ ኣለዎ።

- ግእዝ፡ ብሥነ ጽሑፍ፡ ምህዞ ቀለምን ኣሠራርሓ ብራናን ኣሣእልን ካልኦት ቅርስታትን ዝደመቐ ቛንቋ ብምዃኑ ከም መስሕብ በጻሕቲ፡ ዓቢይ ቱሪዝማዊ ረብሓ ኣለዎ።

ቋንቋ ግእዝ፡ ኣቓልቦ ኤውሮጳውያን ካብ ዝረክብ ነዊኅ ጊዜ ኮይኑ ኣሎ። ዝተፈላለያ ዩኒቨርስታት ግእዝ ኣብ ምምሃርን ንግእዝ ዝምልከቱ ምርምራት ኣብ ምግባርን ይርከባ። ብዙኃት ሰባት’ውን ኣብ ምምሃርን ምርምራት ኣብ ምግባርን ይርከቡ። 

ዲልማንን ሌስላውን ዝበሃሉ ጀርመናውያን ግእዝ ምስ ተማህሩ ሓደ መምህር ቅኔ፡ ዝገበርዎ ቅኔ ከምዚ ዝስዕብ ይብል፦
ምንተኒ ኢትፍራህ ሰብአ ኤውሮጵ ልሳነ ግእዝ ሕያው፡
አምጣነ ዲልማን ቅድሜከ ወበድኅሬከ ሌስላው።
ትርጕም፦ ሕያው ዝኾንካ ቋንቋ ግእዝ ንሰብ ኤውሮጳ ካብ ሕጂ ኣይትፍራሕ። ምኽንያቱ ብቕድሜኻ ዲልማን ብድኅሬኻ ድማ ሌስላው ኣለዉ።

ካልእ መምህርውን መጻሕፍቲ ግእዝ ብዝተፈላለየ ምኽንያት ኣብ ኤውሮጳን ኣመሪካውን ከምዘለዉ ምስ ፈለጡ ዝገበርዎ ቅኔ ከምዚ ዝስዕብ ይብል፦ ፦
እፈርህ አንሰ ወእርዕድ በደቂቀ ሀገር ግእዝ ወመጻሕፍቲሁ እንዳዒ፡
ኅቡረ አምጣነ ይቤሉ ወፃኢ ወፃኢ።
ትርጕም፦ ኣነስ በዞም ደቂ ሃገር ዝኾኑ ብግእዝን መጻሕፍቱን እንድዒ ፍጹም እፈርሕ ኣለኹ፣ ምኽንያቱ ኃቢሮም ወፃኢ ወፃኢ ይብሉ ኣለዉ።

ነዚ ኣብ ዓዱ ከሎ ዝስደድ ዘሎ ግእዝ ኣቓልቦብምሃብ እምበኣር መሪጌታ ሄኖክ ገብረሚካኤል፡ ኸም መቐጸልታ ናይቲ ኣብ ልሳነ ግእዝ ኸበርክቶ ዝጸንሐ፡ ብዙኅ ብልጫታት ዘለዋ ኣስታት 20,000 ቃላት ዝኃዘት መዝገበ ቃላት ግእዝ-ትግርኛ መጽሓፍ “ምዕላድ ቃላት” እንሆ ናብ ኣንበብቲ ኣቕሪቡ ኣሎ። ንገለ ካብ ብልጫታት እዛ መጽሓፍንምግላጽ፦

1. ገጽ 7-47 ብዛዕባ ሓፈሻዊ ኣመጻጽኣ ግእዝ፡ ዝምድናን ርክብን ግእዝ ምስ ትግርኛን ትግረን ብኣብነት ዝተሰነየ፡ ፊደላትን ኣኃዛትን ግእዝ፡ ኣርእስትን ረባሕታን ግስ፡ ኣመላትን ካልኦት ጠባያትን ግእዝ ብሕፅር ዝበለ ቐሪቡ ስለ ዘሎ፡ ነባቢ ኣቐዲሙ ምስ ቋንቋ ግእዝ ንኽላለ ባብ ዘርኁ እዩ።
2. ዝበዝኁ እቶም ብኣዳላዊ ይኹን ብኻልኦት ክዳለዉ ዝጸንሑ ናይ ግእዝ መዝገበ ቓላት ኣብ ኣሠራርዕኦም ብተራ ዝውድእሉ ፊደላት እዮም ኽዳለዉ ጸኒሖም።፡ እዚ ድማ ንተመሃሮ ቅኔ ኣድህቦ ሂቦም ንኻልኦት ግና ክግልልዎም ጸኒሖም። እዛ መጽሓፍ’ዚኣ ግና ኣብ ኣደላልዋኣ ቅድመ-ተኸተል ቃላት ብተርታ ፊደላት ዝጅምርሉ ስለ ዝኾነ፡ ተጠቀምቲ ዝደለይዎ ቓል ብቐሊሉ ኽረኽብሉ ብዘኽእል መንገዲ እያ ቐሪባ ዘላ።
3. ናይ ነፍስ ወከፍ ግስ (ርደት፡ ረባሕታ፡ ቅጽል፡ ካልኦት ካብኡ ዝርከቡ ኣስማትን) ተኸቲሎም ስዒቦም ስለ ዘለዉ ዝተማልአ ፍልጠት ዘስንቕ ኣቀራርባ እዩ።
4. ንሓደ ቃል ተዋሂቡ ዘሎ ትርጒም ኲኖ ንጽል ትርጕም፡ ብተመሳሰልቲ ቓላት ዝተሰነየ ብምዃኑ ዝሰፍሐ ርድኢት ይህብ። ብተወሳኺ’ውን ክልተ ሠለስተ ዝተፈላለየ ትርጒም ዘለዎ ብቚጽርታት ፈላልዩ ኣቕሪብዎ ይርከብ።
5. ደድኅሪ ሓደ ቓል ነቲ ቓል ዘማእክሉ ምሉኣት ሓሳባት፡ ዘይቤታት፡ ምስ ጥቕሶም ቀሪቦም ብምህላዎም ሕጊ ሰዋስው ብቐሊሉ ዘስርጹን ጠቓሚ ፍልጠት ዝህቡን እዮም።
6. ኣብ ኣናብባ ኽጠብቁ ይኹኑ ኽልሕልሑ ዝግብኦም ከም ኣናብባኦም ብርዱእን ዘየሻሙን መንገዲ ቐሪቦም ኣለዉ። ከምኡ’ውን ተመኰሳይያት ቃላት ማለት ሓደ ቓል ከሎ ዝተፈላለየ ትርጕም ዝህቡ (ገጽ 653-709) ቀሪቦም ኣለዉ።
7. “ኣበርክቶ ግእዝ ኣብ ቋንቋ ትግርኛ” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ምስ ባዕዳውያን ልምድታትን ሓደስቲ ቃላትን ንዘጋጥም ሕፅረት ቋንቋ ትግርኛ ክሽፍኑ ዝኽእሉ ቓላት (ገጽ 710-721) ሰፊሮም ኣለዉ።

ብሓፈሻ ብዕምቈትን ብዝኅን ቃላት፡ ብዘለዋ ብቚዕ ሓበሬታ፡ መሳጢ ኣገባብ ኣቀራርባ እዛ መጽሓፍ ጽጹይ ሓበሬታ ክትህብ ትኽእል እያ ዝብል ገምጋም ኣሎ።

ወስብሐት ለእግዚአብሔር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር፡ አሜን!

Ad Right

ዘመነ ማቴዎስ 16 ጥር 2013 ዓ.ም.ግ…

January
Sunday
24
ዝክር፦ መክሲሞስ፡ ወዱማቴዎስ ዘይጼልሎ መልኣክ በክንፉ ወካልእ መልኣክ ይሰድድ ሎቱ አጋንንተ። ዘቅዳሴምንባብ መልእክታት፦ 2ይ ቆሮ. 8፡16-ፍጻሜ። ያዕ. 3፡13-ፍጻሜ። ግብረሓዋርያት፦ ግብ. ሐዋ. 26፡28-ፍጻሜ። ምስባክ፦ መዝ.90/91 ወንጌል ማር. 10፡35-45። ቅዳሴ ቅዳሴዘዲዮስቆሮስ። * * *
00:00 h

ዜና ኅትመት

እዋናዊ ጽሑፋት

"ዓለም"

ሕብሪ ገጻ ከምዛ ፀሓይብመንፈስ ግን ዘይረኣይ

ክብረ በዓል ገዳም ደብረ ደናግል ቅድስት ድምያና ብመንፈሳዊ ሓበን ተኸቢሩ!

13 ጥር ዝኽበር ዕለተ ሰማዕትነት ሰማዕት ቅድስት ድምያና ምስ ኣርብዓ ደቃ ኣብ ገዳም ደብረ ደናግል ቅድስት ድምያና (ገዛ ባንዳ) ካብ...

ክቡር በዓለ ጥምቀት ጥር 11 2013 ዓ.ም. ኣብ ኵለን ኦርቶዶክሳውያን…

ካብቶም ዓበይቲ በዓላት ጐይታናን አምላክናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ዝኾነ ንደቂ ሰባት እውን ዓበይቲ ምሥጢራተ ድኅነት ዝተፈጸመልና፡ ዝቓወመና ዕዳ ደብዳቤ ዝተደምሰሰሉ...

ሕፅበተ መድኃኒት - ምሥጢረ ጥምቀት

ቀዳማይ ሰብ ኣዳም፡ ሕገ እግዚአብሔር ብምጥሓሱ ኣብ ደቂ ሰባት ውርደትን መርገምን ን5500 ዓመት ጸኒዑ ነበረ። እንተኾነ ግና ባዕሉ እግዚአብሔር ዝሃቦ...

ስብሐተ ማኅሌት

‘ማኅሌት’፦ ‘ኀለየ፡ዘመረ፡ኣመስገነ’ ካብ ዝብል ግእዛዊ ቃል ዝወፀ ኮይኑ ምስጋና፡ መዝሙር፡ ንእግዚአብሔር ዝቐርብ መንፈሳዊ መሥዋዕት ማለት እዩ። ብሰንበት ዝቅወም ‘መዝሙር መወድስ’...

ክብረ በዓል አቡነ ሊባኖስ ብዓቢይ መንፈሳዊ ድምቀት ተኸቢሩ!

ዓመት መጽአ 3 ጥር ዝክረ ዕረፍት ኣቡነ ሊባኖስ ዝኽበር ኮይኑ ሎሚ ዓመት’ውን ኣብ ገዳሞም ክብረ በዓል ደብረ ወርቅ ኣቡነ ሊባኖስ...

ግዝረት አመ ፮ ለጥር

ሓደ ካብተን ትሽዓተ ንኡሳን በዓላት ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ በዓለ ግዝረት’ዩ። ሠራዔ ሕግ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብዘይካ በይና ኃጢኣት ፡ ሕጊ...

ግዝረት ኣብ ክርስትና፧?!

ግዝረት፡ ማለት ሕፃን ዕልቦኡ ዝኽንሸበሉ ኵነት እዩ። ዕልቦ ፆታዊ ኽፍሊ ኣካል ናይ ሕፃን ብምቕራጽ ዝፍጸም እዩ።

ናይ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን መደብ ፓልቶክ መበል 11 ዓመት…

ኣብ ትኅቲ ሃገረ ስብከት ኤውሮጳ ዝመሓደር ናይ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን መደብ ፓልቶክ መበል 11 ዓመት ኣብ ትሕቲ “መስቀሉ ኣልዒሉ...

ዘመነ ልደት

ካብ 29 ታኅሣሥ ክሳዕ 5 ጥር ዘሎ ጊዜ ኾይኑ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ብኅቱም ድንግልና ተፀኒሱ፡ ብኅቱም ድንግልና ከም እተወልደ ብሰፊሑ...

“ኮከብ ርኢና፡ ኽንሰግደሉ መጺእና” ማቴ 2፡2

ኣብ ሥነ ፍጥረት ብዕለተ ረቡዕ፡ ካብ ዝተፈጥሩ ሓደ ከዋክብት እዮም። “እግዚአብሔር ድማ ‘ንመዓልቲ ካብ ለይቲ ዝፈልዩ ብርሃናት ኣብ ጠፈር ሰማይ...

ብምኽንያት በዓል ልደት ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ 2013 ዓ.ም.ግ (2021)…

በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ! ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን እትነብሩ ሕዝበ እግዚኣብሔር፡ ኣብ ሆስፒታል ዘለኹም ሕሙማነ ሥጋ፥ ሕዝብኹም ንምድኃን...

  

latest articles

FAITH AND WORKS

Faith is “a confidence or trust in God”. Faith gives assertion to the things we hope for and explains the...

The feast of the Holy Cross - Mesekel (The Founding…

The Mesekel holiday is celebreated on Meskerem 17 (27th of September) and Megabit 10 (19th of March). The word Meskel...

The Ascension of St Mary (part two)

Moreover, Whilst John the evangelist was preaching in the country of Asia, on the sixteenth day of the month of...

The Ascension of St Mary (part one)

"At your right hand stands the queen." (Psalm 45:9)IN THE NAME OF THE FATHER AND THE SON AND THE HOLY...

The Fast of Assumption of the Virgin Mary

This fast lasts from Nehassie (August) 1 to 16. Our Lady departed on 21 of Ter (January) in 50 A.D...

“Blessed is he that considereth the poor” Ps. 41:1

In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit, One God Amen. The basic necessities...

The Apostle Saint Paul

Saint Paul was a Jew, of the tribe of Benjamin, a Pharisee, the son of a Pharisee; and his kinsfolk...

The Apostle st. Peter

Peter was from Bethsaida, and he was a fisherman.  Our Lord chose him on the second day following that whereon...

The Fast of Wednesdays and Fridays

Every week Wednesdays and Fridays are observed as fast days except during the fifty days (between Easter and Pentecost), and...

The Fast of the Apostles

The Apostles observed this fast after they received the Holy Spirit and before they set out to proclaim the Gospel...

The feast Of Pentecost

IN THE NAME OF THE FATHER AND THE SON AND THE HOLY SPIRIT, ONE GOD. On this day the Holy...

Ascension

After the Lord Jesus Christ had finished the operation of His wisdom upon earth, by His Passion, and His Death...